<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X33n0631"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 631 法花经指掌疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 631 法花经指掌疏</title> <author>淸 通理述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp7"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">631</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-05-17 10:23:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经指掌疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00104"> <charName>CBETA CHARACTER CB00104</charName> <mapping cb:dec="983144" type="PUA">U+F0068</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5AD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>媲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[女*((奂-大)/比)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00985"> <charName>CBETA CHARACTER CB00985</charName> <mapping cb:dec="984025" type="PUA">U+F03D9</mapping> <mapping type="unicode">U+2039D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>愆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亿-音+(夫*夫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01738"> <charName>CBETA CHARACTER CB01738</charName> <mapping cb:dec="984778" type="PUA">U+F06CA</mapping> <mapping type="unicode">U+246C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牦-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04047"> <charName>CBETA CHARACTER CB04047</charName> <mapping cb:dec="987087" type="PUA">U+F0FCF</mapping> <mapping type="unicode">U+2688A</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[月*暴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04562"> <charName>CBETA CHARACTER CB04562</charName> <mapping cb:dec="987602" type="PUA">U+F11D2</mapping> <mapping type="unicode">U+3A37</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+堇]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05430"> <charName>CBETA CHARACTER CB05430</charName> <mapping cb:dec="988470" type="PUA">U+F1536</mapping> <mapping type="unicode">U+263C1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>羲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[羲-ㄎ+乃]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07055"> <charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName> <mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping> <mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>琐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+贝]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13413"> <charName>CBETA CHARACTER CB13413</charName> <mapping cb:dec="996453" type="PUA">U+F3465</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>矇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[矇-廿+((幷-(前-刖))-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15111"> <charName>CBETA CHARACTER CB15111</charName> <mapping cb:dec="998151" type="PUA">U+F3B07</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+89B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>觑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[覤-儿+丘]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15166"> <charName>CBETA CHARACTER CB15166</charName> <mapping cb:dec="998206" type="PUA">U+F3B3E</mapping> <mapping type="unicode">U+4749</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蒙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蒙-廿+((幷-(前-刖))-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15281"> <charName>CBETA CHARACTER CB15281</charName> <mapping cb:dec="998321" type="PUA">U+F3BB1</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9A10</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>验</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[騇-古+(一/心)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18000"> <charName>CBETA CHARACTER CB18000</charName> <mapping cb:dec="1001040" type="PUA">U+F4650</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[拱-八+内]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18003"> <charName>CBETA CHARACTER CB18003</charName> <mapping cb:dec="1001043" type="PUA">U+F4653</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-王+虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18004"> <charName>CBETA CHARACTER CB18004</charName> <mapping cb:dec="1001044" type="PUA">U+F4654</mapping> <mapping type="unicode">U+2E6FE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+音]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-18T16:23:41"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0485c" n="0485c"/> <lb ed="X" n="0485c01"/> <lb ed="X" n="0485c02"/> <lb ed="X" n="0485c03"/> <lb ed="X" n="0485c04"/> <lb ed="X" n="0485c05"/><cb:docNumber>No. 631</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0485c06"/><lb ed="R093" n="0461a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之上</cb:mulu><cb:jhead>法花指掌疏卷一之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0485c07"/> <lb ed="X" n="0485c08"/><lb ed="R093" n="0461a02"/><byline cb:type="author">贤宗後学 通理 述</byline> <lb ed="X" n="0485c09"/><lb ed="R093" n="0461a03"/><byline cb:type="other">嗣法门人 明远 较字</byline> <lb ed="X" n="0485c10"/><lb ed="R093" n="0461a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0485c1001">△九总释名题<note place="inline">名以显实。题以标宗。故于未解经前而总释之。谓总释全经之義于 <lb ed="X" n="0485c11"/><lb ed="R093" n="0461a05"/>名题也。又名谓能译人名。题谓所译经题。今幷释之。故云总释</note>二。一经题。二译人。 <lb ed="X" n="0485c12"/><lb ed="R093" n="0461a06"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485c13"/><lb ed="R093" n="0461a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0485c1301">妙法莲花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0485c14"/><lb ed="R093" n="0461a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0485c1401">上二字。直显法義。妙者。当体得名。非对粗言妙。若 <lb ed="X" n="0485c15"/><lb ed="R093" n="0461a09"/>对粗言妙。则妙有分限。非圆妙故。又妙者。本来自 <lb ed="X" n="0485c16"/><lb ed="R093" n="0461a10"/>妙。非先粗後妙。若先粗後妙。则妙有始终。非常妙 <lb ed="X" n="0485c17"/><lb ed="R093" n="0461a11"/>故。释義。则甚深无量。难解难入曰妙。又唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0485c18"/><lb ed="R093" n="0461a12"/>乃能究竟曰妙。又声闻辟支。所不能知曰妙。经云。 <lb ed="X" n="0485c19"/><lb ed="R093" n="0461a13"/>止止不须说。我法妙难思。故题中以妙字冠法。法 <lb ed="X" n="0485c20"/><lb ed="R093" n="0461a14"/>即今经。以实相为体。以轨持为用。实相为体者。以 <lb ed="X" n="0485c21"/><lb ed="R093" n="0461a15"/>七轴雄文。皆<persName>如来</persName>自一乘实相中演出。一言一句。 <lb ed="X" n="0485c22"/><lb ed="R093" n="0461a16"/>无非显示一乘实相。故为体也。轨持为用者。轨谓 <lb ed="X" n="0485c23"/><lb ed="R093" n="0461a17"/>轨生物解。持谓任持自性。轨生物解者。谓一切众 <lb ed="X" n="0485c24"/><lb ed="R093" n="0461a18"/>生。本具实相之体。但以昏于无明。闭于权宗。勝解 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0486a" n="0486a"/> <lb ed="X" n="0486a01"/><lb ed="R093" n="0461b01"/>不生。入证何由。<persName>佛</persName>以此法。开方便门。示真实相。俾 <lb ed="X" n="0486a02"/><lb ed="R093" n="0461b02"/>众生借教观心。因指见月。是为轨生物解用也。任 <lb ed="X" n="0486a03"/><lb ed="R093" n="0461b03"/>持自性者。谓一切众生。本性一乘<persName>佛</persName>性。第以根有 <lb ed="X" n="0486a04"/><lb ed="R093" n="0461b04"/>利钝。惑有厚薄。乘裂为三。性流为五。<persName>佛</persName>以此经。开 <lb ed="X" n="0486a05"/><lb ed="R093" n="0461b05"/>显会归。俾三乘同归一乘。五性还复一性。是为任 <lb ed="X" n="0486a06"/><lb ed="R093" n="0461b06"/>持自性用也。然此上。释義虽就本经。法言犹滥诸 <lb ed="X" n="0486a07"/><lb ed="R093" n="0461b07"/>会。故冠以妙字拣之。显诸会不得名妙也。若论此 <lb ed="X" n="0486a08"/><lb ed="R093" n="0461b08"/>法。普收诸会。本不可拣。故前云非对粗言妙。今又 <lb ed="X" n="0486a09"/><lb ed="R093" n="0461b09"/>云拣者。正以普收诸会。拣彼诸会不能普收。乃不 <lb ed="X" n="0486a10"/><lb ed="R093" n="0461b10"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0486a1001" n="0486a1001"/><anchor xml:id="beg0486a1001" n="0486a1001"/>已<anchor xml:id="end0486a1001"/>而拣之。仍不违不拣義也。又此法称妙者。依 <lb ed="X" n="0486a11"/><lb ed="R093" n="0461b11"/>经文略示四義。一权实相即故。经云。诸<persName>佛</persName>所得法。 <lb ed="X" n="0486a12"/><lb ed="R093" n="0461b12"/>无量方便力。而为众生说。又云。我设是方便。令得 <lb ed="X" n="0486a13"/><lb ed="R093" n="0461b13"/>入<persName>佛</persName>慧。上三句即实而权。下二句即权而实。以诸 <lb ed="X" n="0486a14"/><lb ed="R093" n="0461b14"/>会多不能相即故。二本迹相通故。经云。我常住于 <lb ed="X" n="0486a15"/><lb ed="R093" n="0461b15"/>此。以诸神通力。令顚倒众生。虽近而不见。又云。时 <lb ed="X" n="0486a16"/><lb ed="R093" n="0461b16"/>我及众僧。俱出<name role="" type="person">灵鹫山</name>。我时语众生。常在此不灭。 <lb ed="X" n="0486a17"/><lb ed="R093" n="0461b17"/>上四句本通于迹。下四句迹通于本。以诸会多不 <lb ed="X" n="0486a18"/><lb ed="R093" n="0461b18"/>能相通故。三理事无碍故。经云。是法住法位。世间 <lb ed="X" n="0486a19"/><lb ed="R093" n="0462a01"/>相常住<note place="inline">是法。指一乘实相。理也。法位。指诸法自位。事也。世间相。指有为法。事也。常住指无为 <lb ed="X" n="0486a20"/><lb ed="R093" n="0462a02"/>法。理也</note>。上句理不碍事。下句事不碍理。以诸会多不 <lb ed="X" n="0486a21"/><lb ed="R093" n="0462a03"/>能无碍故。四因果交彻故。经云。<persName>世尊</persName>于长夜。常愍 <lb ed="X" n="0486a22"/><lb ed="R093" n="0462a04"/>见教化。令种无上愿。又云。我今无复疑。安住于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0486a23"/><lb ed="R093" n="0462a05"/>道。方便为侍者。上三句因彻于果。下三句果彻于 <lb ed="X" n="0486a24"/><lb ed="R093" n="0462a06"/>因。以诸会多不能交彻故。然此四義。总属理事无 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0486b" n="0486b"/> <lb ed="X" n="0486b01"/><lb ed="R093" n="0462a07"/>碍法界。至于放光现瑞。涌塔变土。地涌现神等。又 <lb ed="X" n="0486b02"/><lb ed="R093" n="0462a08"/>属事事无碍。不可思议之境。即妙亦不可言。不得 <lb ed="X" n="0486b03"/><lb ed="R093" n="0462a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0486b0301" n="0486b0301"/><anchor xml:id="beg0486b0301" n="0486b0301"/>已<anchor xml:id="end0486b0301"/>强名曰妙也<note place="inline">问。儒教圣人。唯以中庸之道示人。犹曰民尟能久矣。今经题首言妙。 <lb ed="X" n="0486b04"/><lb ed="R093" n="0462a10"/>岂不动人惊骇。阻人勝进乎。答。妙之一字。正为起人羡慕。激人进修耳。果能直下承当。蓦地迴头。则妙法 <lb ed="X" n="0486b05"/><lb ed="R093" n="0462a11"/>非远。原在日用动用中也</note>。莲花二字。藉喩发明。古德有取靑莲 <lb ed="X" n="0486b06"/><lb ed="R093" n="0462a12"/>释者。有取白莲释者。有取<name role="" type="person">香水海</name>中蕊香幢释者。 <lb ed="X" n="0486b07"/><lb ed="R093" n="0462a13"/>今據本经文義。当以优昙钵花释之。以此花乃与 <lb ed="X" n="0486b08"/><lb ed="R093" n="0462a14"/>文義相应故。经云。如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>时乃说之。 <lb ed="X" n="0486b09"/><lb ed="R093" n="0462a15"/>此二句。与妙法二字相应。次云。如优昙花。时一现 <lb ed="X" n="0486b10"/><lb ed="R093" n="0462a16"/>耳。此二句。与莲花二字相应。且此经文。是身子三 <lb ed="X" n="0486b11"/><lb ed="R093" n="0462a17"/>请之後。<persName>如来</persName>开章之语。故知如是妙法。指一经之 <lb ed="X" n="0486b12"/><lb ed="R093" n="0462a18"/>全体。优昙钵花。擧一经之总喩。取斯释题。庸何议 <lb ed="X" n="0486b13"/><lb ed="R093" n="0462b01"/>焉。若释義有二。一翻灵瑞。以此花不开则<anchor xml:id="nkr_note_add_0486b1301" n="0486b1301"/><anchor xml:id="beg0486b1301" n="0486b1301"/>已<anchor xml:id="end0486b1301"/>。开则 <lb ed="X" n="0486b14"/><lb ed="R093" n="0462b02"/>有<persName>佛</persName>出世。为圣灵之瑞故。般泥洹经云。<name role="" type="person">阎浮提</name>有 <lb ed="X" n="0486b15"/><lb ed="R093" n="0462b03"/>尊树王。名优昙钵。有实无华。若有华者。必是金色。 <lb ed="X" n="0486b16"/><lb ed="R093" n="0462b04"/>乃有<persName>佛</persName>出。以此名为灵瑞华也。亦云瑞应。以此花 <lb ed="X" n="0486b17"/><lb ed="R093" n="0462b05"/>不现则<anchor xml:id="nkr_note_add_0486b1701" n="0486b1701"/><anchor xml:id="beg0486b1701" n="0486b1701"/>已<anchor xml:id="end0486b1701"/>。现则有轮王出世。为圣王之兆故。施设 <lb ed="X" n="0486b18"/><lb ed="R093" n="0462b06"/>论云。统赡部洲。有轮王路。廣一逾缮那。无轮王时。 <lb ed="X" n="0486b19"/><lb ed="R093" n="0462b07"/>海水所覆。若轮王出。海水减一逾缮那。此路皆现。 <lb ed="X" n="0486b20"/><lb ed="R093" n="0462b08"/>优昙钵花。同时而生。以此名为瑞应华也。此二皆 <lb ed="X" n="0486b21"/><lb ed="R093" n="0462b09"/>属義翻。若以色类翻者。当云金莲花。金色<anchor xml:id="nkr_note_add_0486b2101" n="0486b2101"/><anchor xml:id="beg0486b2101" n="0486b2101"/>已<anchor xml:id="end0486b2101"/>见泥 <lb ed="X" n="0486b22"/><lb ed="R093" n="0462b10"/>洹。欲知云何是莲花者。准诸经有四𦔉莲花。一曰 <lb ed="X" n="0486b23"/><lb ed="R093" n="0462b11"/>优钵罗<note place="inline">靑色</note>。二曰拘勿头<note place="inline">黄色</note>。三曰钵头摩<note place="inline">赤色</note>。四曰芬 <lb ed="X" n="0486b24"/><lb ed="R093" n="0462b12"/>陀利<note place="inline">白色</note>。今优昙钵。与优钵罗梵音相似。其不全同 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0486c" n="0486c"/> <lb ed="X" n="0486c01"/><lb ed="R093" n="0462b13"/>者。或即金色靑色之异。取此为喩者。依本经。谓此 <lb ed="X" n="0486c02"/><lb ed="R093" n="0462b14"/>华非时不现。必时至方现。喩此法非时不说。必时 <lb ed="X" n="0486c03"/><lb ed="R093" n="0462b15"/>至方说故。准泥洹略开为三。一此花名尊树王。喩 <lb ed="X" n="0486c04"/><lb ed="R093" n="0462b16"/>此法为诸经中王故。二此花有实无华。华必金色。 <lb ed="X" n="0486c05"/><lb ed="R093" n="0462b17"/>喩此法纯谈果体。间说因行。行必契真故。三此花 <lb ed="X" n="0486c06"/><lb ed="R093" n="0462b18"/>不开则<anchor xml:id="nkr_note_add_0486c0601" n="0486c0601"/><anchor xml:id="beg0486c0601" n="0486c0601"/>已<anchor xml:id="end0486c0601"/>。开则必有<persName>佛</persName>出。喩此法不说则<anchor xml:id="nkr_note_add_0486c0602" n="0486c0602"/><anchor xml:id="beg0486c0602" n="0486c0602"/>已<anchor xml:id="end0486c0602"/>。说则 <lb ed="X" n="0486c07"/><lb ed="R093" n="0463a01"/>授记成<persName>佛</persName>故。准施设亦有三義。一此花出轮王路。 <lb ed="X" n="0486c08"/><lb ed="R093" n="0463a02"/>喩此法唯<persName>佛</persName>乘方有故。二此花与路同现。喩闻此 <lb ed="X" n="0486c09"/><lb ed="R093" n="0463a03"/>法者。即到<persName>佛</persName>地故。三此花唯供轮王遊观。喩此法 <lb ed="X" n="0486c10"/><lb ed="R093" n="0463a04"/>唯供法王受用故。此上七義。皆总喩全经。以妙法 <lb ed="X" n="0486c11"/><lb ed="R093" n="0463a05"/>原属全经之名。莲花亦唯全经之喩。若经中之别 <lb ed="X" n="0486c12"/><lb ed="R093" n="0463a06"/>義。临文自有别喩。兹不预焉<note place="inline">问。优昙既是莲花。题中何不存梵。经中何 <lb ed="X" n="0486c13"/><lb ed="R093" n="0463a07"/>不易华。什师何不译为灵瑞。古德何不翻为莲花。疏序通经中。何亦註为方华即果。答。题不存梵者。示种 <lb ed="X" n="0486c14"/><lb ed="R093" n="0463a08"/>类故。经不易华者。示尊重故。什师不译灵瑞者。以灵瑞之名。此方所无。置之题中。恐人不识为喩故。古德 <lb ed="X" n="0486c15"/><lb ed="R093" n="0463a09"/>不翻莲花者。以虽是莲花。不同常途。约義而翻。欲人知其殊勝故。疏序通经。註为方华即果者。以彼不过 <lb ed="X" n="0486c16"/><lb ed="R093" n="0463a10"/>略出義相。不暇详辩。姑且随顺常途解释。亦不欲尽废古释之意。至若名题关乎一经。可不辩哉。可不辩 <lb ed="X" n="0486c17"/><lb ed="R093" n="0463a11"/>哉</note>。经字。结出诠体。梵语修多罗。此云契经。契谓上 <lb ed="X" n="0486c18"/><lb ed="R093" n="0463a12"/>契诸<persName>佛</persName>之理。下契众生之機。经有多義。束之成四。 <lb ed="X" n="0486c19"/><lb ed="R093" n="0463a13"/>一曰贯。谓贯穿所应知義。二曰摄。谓摄持所应度 <lb ed="X" n="0486c20"/><lb ed="R093" n="0463a14"/>生。三曰常。谓三世不易。四曰法。谓十界同轨。今不 <lb ed="X" n="0486c21"/><lb ed="R093" n="0463a15"/>言契者。以此方圣教。但称为经。顺此方故。又契字 <lb ed="X" n="0486c22"/><lb ed="R093" n="0463a16"/>是用。经字是体。擧体该用故。又妙法莲花。既属所 <lb ed="X" n="0486c23"/><lb ed="R093" n="0463a17"/>诠。自具契合之用。不待言故。绝论此题。乃金口所 <lb ed="X" n="0486c24"/><lb ed="R093" n="0463a18"/>宣。法喩为名。合能所。兼体用。赅通别。贯虚实。故名 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0487a" n="0487a"/> <lb ed="X" n="0487a01"/><lb ed="R093" n="0463b01"/>妙法莲花经焉。经题竟<note place="inline">附释卷次</note>。卷第一<note place="inline">卷者对舒而言。谓舒之以 <lb ed="X" n="0487a02"/><lb ed="R093" n="0463b02"/>便诵持。卷之以便供奉也。上古经书。多以轴为卷。今易制未易其名耳。第谓次第。一首数也。经凡七卷。以 <lb ed="X" n="0487a03"/><lb ed="R093" n="0463b03"/>次第论。此卷居初。故云第一。後皆准知</note>。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0487a0316" cb:place="inline">△二译人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a04"/><lb ed="R093" n="0463b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0487a0401">姚秦三藏法师鸠摩罗什译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487a05"/><lb ed="R093" n="0463b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0487a0501">姚秦。标时。註见序文。三藏法师。显德。三藏谓经律 <lb ed="X" n="0487a06"/><lb ed="R093" n="0463b06"/>论也。藏有二義。一者含藏義。谓经诠定学。律诠戒 <lb ed="X" n="0487a07"/><lb ed="R093" n="0463b07"/>学。论诠慧学。各能含藏等流義故。二者出生義。谓 <lb ed="X" n="0487a08"/><lb ed="R093" n="0463b08"/>经契一心。律轨三业。论拣邪正。各能出生等流用 <lb ed="X" n="0487a09"/><lb ed="R093" n="0463b09"/>故。法师亦二。一自利。谓博通三藏圣法。奉为师承 <lb ed="X" n="0487a10"/><lb ed="R093" n="0463b10"/>故。二利他。谓传演三藏圣法。师笵人天故。鸠摩罗 <lb ed="X" n="0487a11"/><lb ed="R093" n="0463b11"/>什。出名。华梵实录。俱见序文。译之一字。纪事。译谓 <lb ed="X" n="0487a12"/><lb ed="R093" n="0463b12"/>翻译。考周礼。掌四方之语。各有其官。北曰译。南曰 <lb ed="X" n="0487a13"/><lb ed="R093" n="0463b13"/>象。东曰寄。西曰鞮。今经西来。而云译者。以汉时北 <lb ed="X" n="0487a14"/><lb ed="R093" n="0463b14"/>官。兼善西语。<persName>佛</persName>法初来。因称为译。後皆仍之。然译 <lb ed="X" n="0487a15"/><lb ed="R093" n="0463b15"/>主承愿受嘱。为法忘躯。自弘始三年入长安。在逍 <lb ed="X" n="0487a16"/><lb ed="R093" n="0463b16"/>遥园译诸经论。凡三百九十馀卷。此经居内。洎十 <lb ed="X" n="0487a17"/><lb ed="R093" n="0463b17"/>五年临终誓曰。吾所译诸经。果不谬<persName>佛</persName>意。当焚身 <lb ed="X" n="0487a18"/><lb ed="R093" n="0463b18"/>之後。舌根不壞。後果如之。是知师舌。与诸<persName>佛</persName>出廣 <lb ed="X" n="0487a19"/><lb ed="R093" n="0464a01"/>长舌。赞歎此经无异。且是约義翻经。深契时機。此 <lb ed="X" n="0487a20"/><lb ed="R093" n="0464a02"/>经流通不尽。译主惠泽无穷。因标经首。以示来学。 <lb ed="X" n="0487a21"/><lb ed="R093" n="0464a03"/>总释名题竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0487a22"/><lb ed="R093" n="0464a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0487a2201">△十别解文義三。一叙分。二正宗分。三流通分<note place="inline">此三 <lb ed="X" n="0487a23"/><lb ed="R093" n="0464a05"/>分者。始于道安。证于亲光。盖以经无豐约。皆具乎此。依此科经。如首身足各有分齐。不相紊乱。故称弥天 <lb ed="X" n="0487a24"/><lb ed="R093" n="0464a06"/>高判。今古通遵。乃诸经科判之所由始也</note>。初<note place="inline">叙者。叙一经之来源。彰说法之由致。于中有品题。有 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0487b" n="0487b"/> <lb ed="X" n="0487b01"/><lb ed="R093" n="0464a07"/>经文。品题云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b02"/><lb ed="R093" n="0464a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0487b0201">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487b03"/><lb ed="R093" n="0464a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0487b0301">先标经题。次出品题者。以品虽别以类聚。总属经 <lb ed="X" n="0487b04"/><lb ed="R093" n="0464a10"/>摄故。又依经彰品。俾别行者知所属故。序与叙同。 <lb ed="X" n="0487b05"/><lb ed="R093" n="0464a11"/>有三義。一叙列。列宾主依正之次第故。二叙述。述 <lb ed="X" n="0487b06"/><lb ed="R093" n="0464a12"/>兴化起教之源由故。三叙引。引正宗应说之妙義 <lb ed="X" n="0487b07"/><lb ed="R093" n="0464a13"/>故。品类也。谓一类相随之文。别为一聚。便受持也。 <lb ed="X" n="0487b08"/><lb ed="R093" n="0464a14"/>准诸经品题。或<persName>如来</persName>自唱。或结集建立。或译人添 <lb ed="X" n="0487b09"/><lb ed="R093" n="0464a15"/>足。今经药王天授二品。是<persName>如来</persName>自唱<note place="inline">以文有明言故</note>。其馀 <lb ed="X" n="0487b10"/><lb ed="R093" n="0464a16"/>俱未可定。若今品者。似属译人添足。以结集者但 <lb ed="X" n="0487b11"/><lb ed="R093" n="0464a17"/>叙其事。未必即命其名故。第者节目之次。一者贯 <lb ed="X" n="0487b12"/><lb ed="R093" n="0464a18"/>数之始。经凡二十八品。按节目次第。此品为始。故 <lb ed="X" n="0487b13"/><lb ed="R093" n="0464b01"/>以第一标之。</p><p xml:id="pX33p0487b1306" cb:place="inline">△<note place="inline">经文分二</note>一六缘证信序二。一光发起 <lb ed="X" n="0487b14"/><lb ed="R093" n="0464b02"/>序。初<note place="inline">六缘者。信闻时主处众也。缺一则大教不兴。故古德判为六种成就。云证信者。以宾主依 <lb ed="X" n="0487b15"/><lb ed="R093" n="0464b03"/>正。能所分明。证是<persName>佛</persName>说。令人生信故。亦名通序。六种成就。诸经通有故。亦名经後序。以是说经之後。结集 <lb ed="X" n="0487b16"/><lb ed="R093" n="0464b04"/>建立故。结集建立。有意有因。建立之因者。按龙勝论云。<persName>佛</persName>将入灭时。阿难悲哀。阿尼楼豆谓言。汝是持<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0487b17"/><lb ed="R093" n="0464b05"/>法人。当咨问後事。难曰。云何後事。豆言。汝问<persName>佛</persName>灭度後。我等以谁为师。依何而住。恶性比丘。云何调伏。结 <lb ed="X" n="0487b18"/><lb ed="R093" n="0464b06"/>集法藏。经初当置何语。阿难承教。一一咨问。<persName>佛</persName>依问而答。我灭度後。汝等以戒为师。依四念处住。恶性比 <lb ed="X" n="0487b19"/><lb ed="R093" n="0464b07"/>丘。默而摈之。一切经初。当置如是我闻等语。由是凡属<persName>佛</persName>经。皆置此语。无此语者。悉属伪造。建立之意。有 <lb ed="X" n="0487b20"/><lb ed="R093" n="0464b08"/>三。一断疑。准智度论。<persName>佛</persName>灭度後。众请阿难登座。结集法藏。感身相好同<persName>佛</persName>。众起三疑。一疑<persName>世尊</persName>重起。二疑 <lb ed="X" n="0487b21"/><lb ed="R093" n="0464b09"/>他方<persName>佛</persName>来。三疑阿难成<persName>佛</persName>。一唱此语。知是结集法藏。三疑顿断。二息诤。以阿难与众。德业颇齐。若不推尊 <lb ed="X" n="0487b22"/><lb ed="R093" n="0464b10"/>从<persName>佛</persName>。恐兴诤论。一唱此语。显是授受有源。群诤自息。三异邪。以西域外道经初。置阿忧二字。阿翻为无。忧 <lb ed="X" n="0487b23"/><lb ed="R093" n="0464b11"/>翻为有。意谓诸法虽多。不出有无。断常之见。大抵如是。今置此语。显是出世正法。拣异邪经</note>分二。 <lb ed="X" n="0487b24"/><lb ed="R093" n="0464b12"/>一总明五缘。二别列听众。初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0487c" n="0487c"/> <lb ed="X" n="0487c01"/><lb ed="R093" n="0464b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0487c0101">如是我闻一时<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0487c02"/><lb ed="R093" n="0464b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0487c0201">如是。信成就。为顺此意。即作信顺之词。以信则言 <lb ed="X" n="0487c03"/><lb ed="R093" n="0464b15"/>是事如是。不信则言不如是故。花严云。信为道元 <lb ed="X" n="0487c04"/><lb ed="R093" n="0464b16"/>功德母。长养一切诸善法。故首叙之。又如是者。许 <lb ed="X" n="0487c05"/><lb ed="R093" n="0464b17"/>可之词。<persName>佛</persName>地论云。结集时。诸菩萨咸共请言。如汝 <lb ed="X" n="0487c06"/><lb ed="R093" n="0464b18"/>所闻。当如是说。传法菩萨。便许可言。如是当说。如 <lb ed="X" n="0487c07"/><lb ed="R093" n="0465a01"/>我所闻<note place="inline">云云</note>。又如是者。指法之词。有能指所指之 <lb ed="X" n="0487c08"/><lb ed="R093" n="0465a02"/>别。能指即结集之人。所指即结集之法。结集之人 <lb ed="X" n="0487c09"/><lb ed="R093" n="0465a03"/>有二。如纂灵记云。摩诃衍藏。是<name role="" type="person">文殊师利</name>与阿难 <lb ed="X" n="0487c10"/><lb ed="R093" n="0465a04"/>海。于<name role="" type="person">铁围山</name>间结集。所指之法。有事有理。事则能 <lb ed="X" n="0487c11"/><lb ed="R093" n="0465a05"/>诠虚文。从此以後。直至作礼而去。皆如是之事。理 <lb ed="X" n="0487c12"/><lb ed="R093" n="0465a06"/>则所诠实相。经云。是法不可示。言词相寂灭。又云。 <lb ed="X" n="0487c13"/><lb ed="R093" n="0465a07"/>是法住法位。世间相常住等。皆如是之理。若事若 <lb ed="X" n="0487c14"/><lb ed="R093" n="0465a08"/>理。总属此法。故不别指。直言如是。若连下释之。是 <lb ed="X" n="0487c15"/><lb ed="R093" n="0465a09"/>结集者。对众标唱之语。盖谓如是之法。我从<persName>佛</persName>闻 <lb ed="X" n="0487c16"/><lb ed="R093" n="0465a10"/>也。我闻。闻成就。谓成就虽在信顺。临期实赖音闻。 <lb ed="X" n="0487c17"/><lb ed="R093" n="0465a11"/>不有音闻。教体何立。故楞严云。此方真教体。淸净 <lb ed="X" n="0487c18"/><lb ed="R093" n="0465a12"/>在音闻。释義。则拣别宾主曰我。声来达耳曰闻。合 <lb ed="X" n="0487c19"/><lb ed="R093" n="0465a13"/>论。则是结集者。自谓耳提面命。亲从<persName>佛</persName>闻。非私淑 <lb ed="X" n="0487c20"/><lb ed="R093" n="0465a14"/>读古者比也。又从凡至圣。说有四我。一凡夫遍计。 <lb ed="X" n="0487c21"/><lb ed="R093" n="0465a15"/>二外道宗计。三诸圣假我。四法身真我。今就文殊 <lb ed="X" n="0487c22"/><lb ed="R093" n="0465a16"/>与阿难海。应属後二。以无遍计及邪计故。闻谓耳 <lb ed="X" n="0487c23"/><lb ed="R093" n="0465a17"/>根发识。废别从总。故云我闻。若以今经圆義释之。 <lb ed="X" n="0487c24"/><lb ed="R093" n="0465a18"/>我即生<persName>佛</persName>平等之我。闻谓一即一切之闻。经云。世 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0488a" n="0488a"/> <lb ed="X" n="0488a01"/><lb ed="R093" n="0465b01"/>尊甚稀有。令我念过去。无量诸<persName>佛</persName>法。如今日所闻。 <lb ed="X" n="0488a02"/><lb ed="R093" n="0465b02"/>一时。时成就。谓临期虽在音闻。说听全凭佳会。不 <lb ed="X" n="0488a03"/><lb ed="R093" n="0465b03"/>有佳会。大法难弘。故古德云。世事合会。尙待昌期。 <lb ed="X" n="0488a04"/><lb ed="R093" n="0465b04"/>大法弘宣。岂违佳运。释義。则一者始终究竟之谓。 <lb ed="X" n="0488a05"/><lb ed="R093" n="0465b05"/>时者迁流转变之義。合论。则说无异座。听无异席。 <lb ed="X" n="0488a06"/><lb ed="R093" n="0465b06"/>说听事毕。一期究竟。名为一时。又时乃不相应法。 <lb ed="X" n="0488a07"/><lb ed="R093" n="0465b07"/>或否或泰。俱以时称。今云一者。拣非否也。以否则 <lb ed="X" n="0488a08"/><lb ed="R093" n="0465b08"/>不能究竟。不得称一故。不云年月日者。以<persName>如来</persName>说 <lb ed="X" n="0488a09"/><lb ed="R093" n="0465b09"/>法。通乎上下<note place="inline">谓天上人间也</note>。灭後结集。达于遐迩。年月日 <lb ed="X" n="0488a10"/><lb ed="R093" n="0465b10"/>纪。难以对同。故总以一时该之。若就当经。则日没 <lb ed="X" n="0488a11"/><lb ed="R093" n="0465b11"/>还照之时。教到機熟之时。经云。今正是其时。时为 <lb ed="X" n="0488a12"/><lb ed="R093" n="0465b12"/>如实说等。<persName>佛</persName>。主成就。谓说法虽凭佳期。御众必推 <lb ed="X" n="0488a13"/><lb ed="R093" n="0465b13"/>教主。不有教主。群機何归。故序云。灵嶽降灵。非大 <lb ed="X" n="0488a14"/><lb ed="R093" n="0465b14"/>圣无由开化。具足应云<persName>佛陀</persName>耶。此翻觉者。谓自觉。 <lb ed="X" n="0488a15"/><lb ed="R093" n="0465b15"/>觉他。觉行圆满。又觉分能所。能觉之人。有通有别。 <lb ed="X" n="0488a16"/><lb ed="R093" n="0465b16"/>通则十方三世。诸<persName>正遍知</persName>。别则高会教主。释迦牟 <lb ed="X" n="0488a17"/><lb ed="R093" n="0465b17"/>尼。所觉之理。有浅有深。众生在缠名本觉。三乘出 <lb ed="X" n="0488a18"/><lb ed="R093" n="0465b18"/>障名始觉。诸<persName>佛</persName>究竟名圆觉。即古德所谓平等大 <lb ed="X" n="0488a19"/><lb ed="R093" n="0466a01"/>慧是也。若明<persName>佛</persName>身者。随機所见。差别不同。今依当 <lb ed="X" n="0488a20"/><lb ed="R093" n="0466a02"/>经。应是三身圆融。无障碍法界之身。经云。深达罪 <lb ed="X" n="0488a21"/><lb ed="R093" n="0466a03"/>福相。遍照于十方<note place="inline">自他受用</note>。微妙净法身<note place="inline">法性</note>。具相三十 <lb ed="X" n="0488a22"/><lb ed="R093" n="0466a04"/>二<note place="inline">变化</note>。又云。我分身诸<persName>佛</persName>。在于十方。今应当集等<note place="inline">非一 <lb ed="X" n="0488a23"/><lb ed="R093" n="0466a05"/>非多无障无碍</note>。住王舍等。处成就。谓御众虽推教主。际会 <lb ed="X" n="0488a24"/><lb ed="R093" n="0466a06"/>必依宏方。欲彰妙诠。岂违玄境。故花严无碍。尙依 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0488b" n="0488b"/> <lb ed="X" n="0488b01"/><lb ed="R093" n="0466a07"/>七处标名。涅槃圆极。仍用双林表法。住即安住之 <lb ed="X" n="0488b02"/><lb ed="R093" n="0466a08"/>義。<persName>佛</persName>本无住。亦为物示轨耳。城名王舍者。准大论。 <lb ed="X" n="0488b03"/><lb ed="R093" n="0466a09"/>昔有驳足国王。与千王共立舍宅。筑城于山故。山 <lb ed="X" n="0488b04"/><lb ed="R093" n="0466a10"/>名耆阇崛。此翻鹫峰。多鹫栖峰故。亦名鹫头。形如 <lb ed="X" n="0488b05"/><lb ed="R093" n="0466a11"/>鹫头故。正名灵鹫。以先<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>。皆居此山。<persName>佛</persName>灭罗 <lb ed="X" n="0488b06"/><lb ed="R093" n="0466a12"/>汉居之。法灭支<persName>佛</persName>居之。支<persName>佛</persName>灭鬼神居之。皆圣灵 <lb ed="X" n="0488b07"/><lb ed="R093" n="0466a13"/>所居故。山城幷叙者。互相依故。大成云。此城此山。 <lb ed="X" n="0488b08"/><lb ed="R093" n="0466a14"/>众见不一。或见土木草石。或见众宝莊严。或见诸 <lb ed="X" n="0488b09"/><lb ed="R093" n="0466a15"/><persName>佛</persName>遊行。本经亦云。于阿僧祇劫。常在<name role="" type="person">灵鹫山</name>。又云。 <lb ed="X" n="0488b10"/><lb ed="R093" n="0466a16"/>大火所烧时。我此土安稳等。明知此山此城。非人 <lb ed="X" n="0488b11"/><lb ed="R093" n="0466a17"/>间思议境矣。至若宝塔品中。三变净土。又即于此 <lb ed="X" n="0488b12"/><lb ed="R093" n="0466a18"/>山此城。俨然涌出华藏界也。若中字者。不过的指 <lb ed="X" n="0488b13"/><lb ed="R093" n="0466b01"/><persName>佛</persName>在此处。不须玄解。总明五缘竟。</p><p xml:id="pX33p0488b1314" cb:place="inline">△二别列听众。 <lb ed="X" n="0488b14"/><lb ed="R093" n="0466b02"/>此科即众成就。谓际会虽赖宏基。起教还须英才。 <lb ed="X" n="0488b15"/><lb ed="R093" n="0466b03"/>若座无知音。说将谁听。故古德云。子期不遇。伯牙 <lb ed="X" n="0488b16"/><lb ed="R093" n="0466b04"/>绝絃。于中分二。一分科别列。二叙仪总结。初三。一 <lb ed="X" n="0488b17"/><lb ed="R093" n="0466b05"/>三乘交参。二八部赅罗。三檀众俱至。初四。一详列 <lb ed="X" n="0488b18"/><lb ed="R093" n="0466b06"/>无学。二略述有学。三总陈尼众。四廣明菩萨。初三。 <lb ed="X" n="0488b19"/><lb ed="R093" n="0466b07"/>一擧类标数。二明位歎德。三指名总结。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b20"/><lb ed="R093" n="0466b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0488b2001">与大比丘众万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488b21"/><lb ed="R093" n="0466b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0488b2101">上句擧类。与犹共也。显闻非一<anchor xml:id="nkr_note_add_0488b2101" n="0488b2101"/><anchor xml:id="beg0488b2101" n="0488b2101"/>己<anchor xml:id="end0488b2101"/>。大拣有学。显众 <lb ed="X" n="0488b22"/><lb ed="R093" n="0466b10"/>是无学。又大有三義。一位尊。皆是罗汉。诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0488b2201" n="0488b2201"/><anchor xml:id="beg0488b2201" n="0488b2201"/>已<anchor xml:id="end0488b2201"/>尽 <lb ed="X" n="0488b23"/><lb ed="R093" n="0466b11"/>故。二德隆。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0488b2301" n="0488b2301"/><anchor xml:id="beg0488b2301" n="0488b2301"/>己<anchor xml:id="end0488b2301"/>利。心得自在故。三望重。人天景 <lb ed="X" n="0488b24"/><lb ed="R093" n="0466b12"/>仰。众所知识故。比丘名翻三義。一破恶。谓戒防形 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0488c" n="0488c"/> <lb ed="X" n="0488c01"/><lb ed="R093" n="0466b13"/>非。定除心乱。慧悟想虚。能破见思故。二怖魔。谓既 <lb ed="X" n="0488c02"/><lb ed="R093" n="0466b14"/>破见思。将出三界。魔恐失黨。惊怖不安故。三乞士。 <lb ed="X" n="0488c03"/><lb ed="R093" n="0466b15"/>谓既称破恶。又名怖魔。当離邪命。乞食自济故。乞 <lb ed="X" n="0488c04"/><lb ed="R093" n="0466b16"/>而称士者。以为成道业。应受此食也。亦云除馑。谓 <lb ed="X" n="0488c05"/><lb ed="R093" n="0466b17"/>众生福薄。常受饑馑。比丘乞食。能生福力故。又比 <lb ed="X" n="0488c06"/><lb ed="R093" n="0466b18"/>丘有二。一声闻比丘。二菩萨比丘。今據迹论。仍属 <lb ed="X" n="0488c07"/><lb ed="R093" n="0467a01"/>声闻。但与向不同。如四子信解偈云。我等今者。真 <lb ed="X" n="0488c08"/><lb ed="R093" n="0467a02"/>是声闻。以<persName>佛</persName>道声。令一切闻。盖名同而实异耳。众 <lb ed="X" n="0488c09"/><lb ed="R093" n="0467a03"/>者和合之称。梵语僧伽。此云和合众。和合有二。一 <lb ed="X" n="0488c10"/><lb ed="R093" n="0467a04"/>事和。谓戒。见。利。身。口。意。六事俱和故。二理合。谓同 <lb ed="X" n="0488c11"/><lb ed="R093" n="0467a05"/>证择灭无为法故。若依今经。理合则实相平等。事 <lb ed="X" n="0488c12"/><lb ed="R093" n="0467a06"/>和则万二同闻。文无和合者。不和非众。称众必和。 <lb ed="X" n="0488c13"/><lb ed="R093" n="0467a07"/>不言。可知故。下句标数。万二千人。指现会受记之 <lb ed="X" n="0488c14"/><lb ed="R093" n="0467a08"/>众。准正法花云。比丘一千二百。盖是但标常随。什 <lb ed="X" n="0488c15"/><lb ed="R093" n="0467a09"/>师以最後极谈。无论雲集常随。均蒙授记。俱宜详 <lb ed="X" n="0488c16"/><lb ed="R093" n="0467a10"/>列。故为改译<note place="inline">问。上根受记。身子一人。中根受记。迦葉等四人。下根受记。楼那等一千二 <lb ed="X" n="0488c17"/><lb ed="R093" n="0467a11"/>百。今云万二千人。指现会受记之众。何所凭耶。答。岂不闻法师品初。<persName>如来</persName>廣记云。于<persName>佛</persName>前闻妙法花经一 <lb ed="X" n="0488c18"/><lb ed="R093" n="0467a12"/>偈一句。乃至一念随喜者。皆与授记。據此。则三根受记之外。实繁有众矣</note>。俱。同也。谓同 <lb ed="X" n="0488c19"/><lb ed="R093" n="0467a13"/>闻斯法。拣非私传暗授者比也。擧类标数竟。</p><p xml:id="pX33p0488c1918" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0488c20"/><lb ed="R093" n="0467a14"/>明位歎德二。一明位二歎德。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c21"/><lb ed="R093" n="0467a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0488c2101">皆是阿罗汉诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0488c2101" n="0488c2101"/><anchor xml:id="beg0488c2101" n="0488c2101"/>已<anchor xml:id="end0488c2101"/>尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0488c22"/><lb ed="R093" n="0467a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0488c2201">上句。约证明位。皆是者。位德相等。无别众之非也。 <lb ed="X" n="0488c23"/><lb ed="R093" n="0467a17"/>阿罗汉。亦翻三義。一杀贼。即前破恶果也。言比丘 <lb ed="X" n="0488c24"/><lb ed="R093" n="0467a18"/>以三无漏学。对破见思。如用兵捉贼。今则尽断。如 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0489a" n="0489a"/> <lb ed="X" n="0489a01"/><lb ed="R093" n="0467b01"/>贼<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a0101" n="0489a0101"/><anchor xml:id="beg0489a0101" n="0489a0101"/>已<anchor xml:id="end0489a0101"/>杀故。二不生。即前怖魔果也。言比丘将出三 <lb ed="X" n="0489a02"/><lb ed="R093" n="0467b02"/>界。魔怖失黨。今则永離。不复再生故。三<persName>应供</persName>。即前 <lb ed="X" n="0489a03"/><lb ed="R093" n="0467b03"/>乞士果也。言比丘乞食资身。为成道业。今道<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a0301" n="0489a0301"/><anchor xml:id="beg0489a0301" n="0489a0301"/>已<anchor xml:id="end0489a0301"/>成。 <lb ed="X" n="0489a04"/><lb ed="R093" n="0467b04"/>应受供养故。又此经罗汉。亦与向不同。如四子信 <lb ed="X" n="0489a05"/><lb ed="R093" n="0467b05"/>解偈云。我等今者。真阿罗汉。于诸世间。天人魔梵。 <lb ed="X" n="0489a06"/><lb ed="R093" n="0467b06"/>普于其中。应受供养。乃似同而实异也。下句。约断 <lb ed="X" n="0489a07"/><lb ed="R093" n="0467b07"/>明位。诸漏有三。一欲漏。谓欲界烦恼。二有漏。即上 <lb ed="X" n="0489a08"/><lb ed="R093" n="0467b08"/>二界烦恼。三无明漏。即三界无明。因此烦恼无明。 <lb ed="X" n="0489a09"/><lb ed="R093" n="0467b09"/>漏落三界生死。从功能立名。<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a0901" n="0489a0901"/><anchor xml:id="beg0489a0901" n="0489a0901"/>已<anchor xml:id="end0489a0901"/>尽者。永绝生死之 <lb ed="X" n="0489a10"/><lb ed="R093" n="0467b10"/>因。于三界中得解脱也。由此二句观之。则是众皆 <lb ed="X" n="0489a11"/><lb ed="R093" n="0467b11"/>证断具足。当无学位矣。明位竟。</p><p xml:id="pX33p0489a1113" cb:place="inline">△二歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a12"/><lb ed="R093" n="0467b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0489a1201">无复烦恼逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a1201" n="0489a1201"/><anchor xml:id="beg0489a1201" n="0489a1201"/>己<anchor xml:id="end0489a1201"/>利尽诸有结心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489a13"/><lb ed="R093" n="0467b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0489a1301">上二句。约证歎德。无复者。不复更有。烦恼者。界内 <lb ed="X" n="0489a14"/><lb ed="R093" n="0467b14"/>见思。以界外尘沙。非声闻所断故。逮犹及。得犹证 <lb ed="X" n="0489a15"/><lb ed="R093" n="0467b15"/>也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a1501" n="0489a1501"/><anchor xml:id="beg0489a1501" n="0489a1501"/>己<anchor xml:id="end0489a1501"/>利即小乘涅槃。以小乘涅槃。<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a1502" n="0489a1502"/><anchor xml:id="beg0489a1502" n="0489a1502"/>但<anchor xml:id="end0489a1502"/>自出生死。不 <lb ed="X" n="0489a16"/><lb ed="R093" n="0467b16"/>能入廛垂手。起利他行故。然此乃释上是阿罗汉 <lb ed="X" n="0489a17"/><lb ed="R093" n="0467b17"/>之義。正以无复烦恼。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0489a1701" n="0489a1701"/><anchor xml:id="beg0489a1701" n="0489a1701"/>己<anchor xml:id="end0489a1701"/>利。方入罗汉位矣。</p><p xml:id="pX33p0489a1719" cb:place="inline">下 <lb ed="X" n="0489a18"/><lb ed="R093" n="0467b18"/>二句。约断歎德。尽谓自此永绝之義。诸有者。略曰 <lb ed="X" n="0489a19"/><lb ed="R093" n="0468a01"/>三有。廣曰二十五有。均于廣略。则曰九有。以此中 <lb ed="X" n="0489a20"/><lb ed="R093" n="0468a02"/>因果不亡。故名为有。即众生受轮处也。结之一字。 <lb ed="X" n="0489a21"/><lb ed="R093" n="0468a03"/>若作诸有生因。便与上文烦恼相复。今解直指诸 <lb ed="X" n="0489a22"/><lb ed="R093" n="0468a04"/>有为结。以能繫缚众生。不得解脱故。若離合释之。 <lb ed="X" n="0489a23"/><lb ed="R093" n="0468a05"/>当云诸有即结。持业释也。然诸有虽能繫缚众生。 <lb ed="X" n="0489a24"/><lb ed="R093" n="0468a06"/>实众生自相繫缚。今此众住最後身。自此永绝。故 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0489b" n="0489b"/> <lb ed="X" n="0489b01"/><lb ed="R093" n="0468a07"/>云尽也。心之一字。随教各别。今约二乘。应指六识 <lb ed="X" n="0489b02"/><lb ed="R093" n="0468a08"/>为心。以彼唯依六识三毒。立染净本故。自在者。解 <lb ed="X" n="0489b03"/><lb ed="R093" n="0468a09"/>脱義。解脱有二。一谓断我执。证我空。解脱分段生 <lb ed="X" n="0489b04"/><lb ed="R093" n="0468a10"/>死。名離妄解脱。二谓断法执。证法空。解脱变易生 <lb ed="X" n="0489b05"/><lb ed="R093" n="0468a11"/>死。名一切解脱。今约二乘。应是離妄解脱。以未达 <lb ed="X" n="0489b06"/><lb ed="R093" n="0468a12"/>法空。不能入廛垂手。虽曰尽诸有结。唯心自在也。 <lb ed="X" n="0489b07"/><lb ed="R093" n="0468a13"/>然此乃释上诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0489b0701" n="0489b0701"/><anchor xml:id="beg0489b0701" n="0489b0701"/>已<anchor xml:id="end0489b0701"/>尽之義。正以尽诸有结。心得 <lb ed="X" n="0489b08"/><lb ed="R093" n="0468a14"/>自在。方极漏尽果矣。明位歎德竟。</p><p xml:id="pX33p0489b0814" cb:place="inline">△三指名总结 <lb ed="X" n="0489b09"/><lb ed="R093" n="0468a15"/>二。一指名别列。二结略显廣。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489b10"/><lb ed="R093" n="0468a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0489b1001">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陈如</name><note place="inline">至</note>须菩提阿难罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0489b11"/><lb ed="R093" n="0468a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0489b1101">首句总标。又指征之词。犹言其名为谁也。阿若下。 <lb ed="X" n="0489b12"/><lb ed="R093" n="0468a18"/>别列。具云阿若多。此翻最初解。名也。以<persName>如来</persName>初转 <lb ed="X" n="0489b13"/><lb ed="R093" n="0468b01"/>法轮。尊者先解故。楞严自陈云。<persName>佛</persName>问比丘。我初称 <lb ed="X" n="0489b14"/><lb ed="R093" n="0468b02"/>解。<persName>如来</persName>印我。名阿若多。憍陈如。亦云<name role="" type="person">憍陈那</name>。亦云 <lb ed="X" n="0489b15"/><lb ed="R093" n="0468b03"/>拘邻如。此翻火器。姓也。以先人事火命族。授记在 <lb ed="X" n="0489b16"/><lb ed="R093" n="0468b04"/>後。列名居初者。为示权现意故。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。 <lb ed="X" n="0489b17"/><lb ed="R093" n="0468b05"/>宽仁博识。初受法味者。拘邻如为第一。<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。 <lb ed="X" n="0489b18"/><lb ed="R093" n="0468b06"/>此云大龟氏。姓也。以先辈修道。感灵龟负图之瑞。 <lb ed="X" n="0489b19"/><lb ed="R093" n="0468b07"/>遂命族焉。<persName>佛</persName>弟子中。同族最多。故拣以大。名荜茇 <lb ed="X" n="0489b20"/><lb ed="R093" n="0468b08"/>罗。此云饮光。以身具光明。饮蔽馀光故。楞严云。我 <lb ed="X" n="0489b21"/><lb ed="R093" n="0468b09"/>于往劫。以紫金光。涂<persName>佛</persName>形像。自尔以来。身常圆满 <lb ed="X" n="0489b22"/><lb ed="R093" n="0468b10"/>紫金光聚。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。行十二头陀。难行苦 <lb ed="X" n="0489b23"/><lb ed="R093" n="0468b11"/>行者。大迦葉为第一。<name role="" type="person">优楼频</name>螺。此云木瓜林。祷林 <lb ed="X" n="0489b24"/><lb ed="R093" n="0468b12"/>而生故。亦云木瓜癃。胸前有癃。如木瓜故。伽耶。此 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0489c" n="0489c"/> <lb ed="X" n="0489c01"/><lb ed="R093" n="0468b13"/>云象头。山名也。依山住故。那提。此云福生。河名也。 <lb ed="X" n="0489c02"/><lb ed="R093" n="0468b14"/>依河住故。此三迦葉。因于毘婆尸<persName>佛</persName>法中。共竖刹 <lb ed="X" n="0489c03"/><lb ed="R093" n="0468b15"/>杆。故感今为弟兄。兄事火龙。为<name role="" type="person">甁沙王</name>师。<persName>佛</persName>现十 <lb ed="X" n="0489c04"/><lb ed="R093" n="0468b16"/>种神变度之。遂掷火具于水。率徒五百。归<persName>佛</persName>出家。 <lb ed="X" n="0489c05"/><lb ed="R093" n="0468b17"/>伽耶那提。见水中漂下火具。视知其事。各率徒二 <lb ed="X" n="0489c06"/><lb ed="R093" n="0468b18"/>百五十。诣<persName>佛</persName>得度。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。将护四众。供 <lb ed="X" n="0489c07"/><lb ed="R093" n="0469a01"/>给四事。令无所乏者。<name role="" type="person">优楼频螺迦葉</name>为第一。观了 <lb ed="X" n="0489c08"/><lb ed="R093" n="0469a02"/>诸法。都无所著。善能教化者。<name role="" type="person">伽耶迦葉</name>为第一。心 <lb ed="X" n="0489c09"/><lb ed="R093" n="0469a03"/>意寂然。降伏诸结。精进不退者。<name role="" type="person">那提迦葉</name>为第一。</p> <lb ed="X" n="0489c10"/><lb ed="R093" n="0469a04"/><p xml:id="pX33p0489c1001">舍利弗。具云舍利弗罗。此翻鹙鹭子。鹙鹭。母名也。 <lb ed="X" n="0489c11"/><lb ed="R093" n="0469a05"/>其母眼目精明。如鹙鹭鸟故。尊者是其所生。故繫 <lb ed="X" n="0489c12"/><lb ed="R093" n="0469a06"/>以子。盖依母彰名也。亦云身子。其母身形端正故。 <lb ed="X" n="0489c13"/><lb ed="R093" n="0469a07"/>尊者生身八岁。登论座辩勝群英。出家七日。通<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0489c14"/><lb ed="R093" n="0469a08"/>法果证无学。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。智慧无穷。决了诸 <lb ed="X" n="0489c15"/><lb ed="R093" n="0469a09"/>疑者。舍利弗为第一。</p><p xml:id="pX33p0489c1509" cb:place="inline">目犍连。此云<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c1501" n="0489c1501"/><anchor xml:id="beg0489c1501" n="0489c1501"/>采<anchor xml:id="end0489c1501"/>菽氏。姓也。因 <lb ed="X" n="0489c16"/><lb ed="R093" n="0469a10"/>先辈居山。<anchor xml:id="nkr_note_add_0489c1601" n="0489c1601"/><anchor xml:id="beg0489c1601" n="0489c1601"/>采<anchor xml:id="end0489c1601"/>菽豆而食。遂命族焉。名拘律陀。此云 <lb ed="X" n="0489c17"/><lb ed="R093" n="0469a11"/>无节树。祷树而生故。今唯标姓。恐滥同族。故以大 <lb ed="X" n="0489c18"/><lb ed="R093" n="0469a12"/>字拣之。尊者身遊十方。得无罣碍。曾止耆婆之车。 <lb ed="X" n="0489c19"/><lb ed="R093" n="0469a13"/>焚得勝之殿。摄调达而归正法。取释种以藏梵天。 <lb ed="X" n="0489c20"/><lb ed="R093" n="0469a14"/>神通彰灼。难以备陈。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。神通轻擧 <lb ed="X" n="0489c21"/><lb ed="R093" n="0469a15"/>飞到十方者。<name role="" type="person">大目犍连</name>为第一。迦旃延。此云剪剃。 <lb ed="X" n="0489c22"/><lb ed="R093" n="0469a16"/>姓也。以先辈居山。与仙人剃发为姓。为拣同族。故 <lb ed="X" n="0489c23"/><lb ed="R093" n="0469a17"/>冠以摩诃。名文饰。谓善饰文词。能议论故。阿含云。 <lb ed="X" n="0489c24"/><lb ed="R093" n="0469a18"/>我<persName>佛</persName>法中。善分别義。敷演道教者。迦旃延为第一。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0490a" n="0490a"/> <lb ed="X" n="0490a01"/><lb ed="R093" n="0469b01"/>阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。亦云阿那律陀。亦云阿尼楼豆。此云如 <lb ed="X" n="0490a02"/><lb ed="R093" n="0469b02"/>意。因于弗沙<persName>佛</persName>时。以稗饭施辟支<persName>佛</persName>。果感九十一 <lb ed="X" n="0490a03"/><lb ed="R093" n="0469b03"/>劫。生人天中。受如意乐。至今未尽故。亦云无贫。谓 <lb ed="X" n="0490a04"/><lb ed="R093" n="0469b04"/>自尔以来。不受贫穷故。尊者乃<name role="" type="person">白饭王</name>子。初出家 <lb ed="X" n="0490a05"/><lb ed="R093" n="0469b05"/>时。常乐睡眠。<persName>如来</persName>诃为畜牲。啼泣自责。眉不交睫。 <lb ed="X" n="0490a06"/><lb ed="R093" n="0469b06"/>七日七夜。遽失双目。<persName>如来</persName>示以乐见照明金刚三 <lb ed="X" n="0490a07"/><lb ed="R093" n="0469b07"/>昧。由此不因肉眼。观见十方。精真洞然。如观掌果。 <lb ed="X" n="0490a08"/><lb ed="R093" n="0469b08"/>阿含云。我<persName>佛</persName>法中。天眼彻视者。阿那律为第一。</p><p xml:id="pX33p0490a0819" cb:place="inline">劫 <lb ed="X" n="0490a09"/><lb ed="R093" n="0469b09"/>宾那。此云房宿。初欲近<persName>佛</persName>。夜宿陶师之家。以草为 <lb ed="X" n="0490a10"/><lb ed="R093" n="0469b10"/>座。<persName>佛</persName>欲度彼。化一老宿。入与同宿。尊者推草让之。 <lb ed="X" n="0490a11"/><lb ed="R093" n="0469b11"/>因为说法。即证无学。以曾与<persName>如来</persName>同房共宿。故名 <lb ed="X" n="0490a12"/><lb ed="R093" n="0469b12"/>房宿。又房宿星名。祷此生故。又胸如星房。从解得 <lb ed="X" n="0490a13"/><lb ed="R093" n="0469b13"/>名。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。善知星宿日月者。<name role="" type="person">劫宾那</name>为 <lb ed="X" n="0490a14"/><lb ed="R093" n="0469b14"/>第一。</p><p xml:id="pX33p0490a1403" cb:place="inline"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此云牛呞。食後虚哨。如牛呞故。准 <lb ed="X" n="0490a15"/><lb ed="R093" n="0469b15"/>楞严。以往昔轻弄沙门。生生世世。常感此报。<persName>佛</persName>恐 <lb ed="X" n="0490a16"/><lb ed="R093" n="0469b16"/>世人不识。生谤招<g ref="#CB00985">愆</g>。敕令常居天上。不许久住人 <lb ed="X" n="0490a17"/><lb ed="R093" n="0469b17"/>间。阿含云。乐在天上。不住人间者。<name role="" type="person">憍梵波提</name>为第 <lb ed="X" n="0490a18"/><lb ed="R093" n="0469b18"/>一。</p><p xml:id="pX33p0490a1802" cb:place="inline">離婆多。此云假和合。智论云。尊者夜宿空亭。有 <lb ed="X" n="0490a19"/><lb ed="R093" n="0470a01"/>一鬼携屍而至。又一鬼随来争之。各言我持来。共 <lb ed="X" n="0490a20"/><lb ed="R093" n="0470a02"/>决于尊者。尊者據实答之。後鬼怒。拔尊者手足而 <lb ed="X" n="0490a21"/><lb ed="R093" n="0470a03"/>食。前鬼取屍上手足補之。二鬼相食而去。天明自 <lb ed="X" n="0490a22"/><lb ed="R093" n="0470a04"/>思。我身眼见鬼食。却又随我行住。逢人便问。是我 <lb ed="X" n="0490a23"/><lb ed="R093" n="0470a05"/>身否。众僧知其时至。乃曰汝身假和。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0490a2301" n="0490a2301"/><anchor xml:id="beg0490a2301" n="0490a2301"/>己<anchor xml:id="end0490a2301"/>有也。尊 <lb ed="X" n="0490a24"/><lb ed="R093" n="0470a06"/>者闻之。漏尽得道。此命名之由也。阿含云。坐禅入 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0490b" n="0490b"/> <lb ed="X" n="0490b01"/><lb ed="R093" n="0470a07"/>定。心不倒乱者。離婆多为第一。</p><p xml:id="pX33p0490b0113" cb:place="inline">毕陵伽婆蹉。此云 <lb ed="X" n="0490b02"/><lb ed="R093" n="0470a08"/>馀习。因往昔五百世为婆罗门。性多憍慢。今虽成 <lb ed="X" n="0490b03"/><lb ed="R093" n="0470a09"/>道。馀习未尽。每过恒河。便呼小婢断流。神虽为断。 <lb ed="X" n="0490b04"/><lb ed="R093" n="0470a10"/>怀嗔白<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>令向神求忏。遂合掌向神曰。小婢莫 <lb ed="X" n="0490b05"/><lb ed="R093" n="0470a11"/>嗔。大众皆笑。<persName>佛</persName>言。实无慢心。乃习气也。阿含云。我 <lb ed="X" n="0490b06"/><lb ed="R093" n="0470a12"/><persName>佛</persName>法中。树下苦坐。不避风雨者。毕陵伽婆蹉为第 <lb ed="X" n="0490b07"/><lb ed="R093" n="0470a13"/>一。</p><p xml:id="pX33p0490b0702" cb:place="inline"><name role="" type="person">薄拘罗</name>。此云善容。色貌端正故。亦云重姓。因于 <lb ed="X" n="0490b08"/><lb ed="R093" n="0470a14"/>毘婆尸<persName>佛</persName>法中。以诃梨勒果施病僧。今生婆罗门 <lb ed="X" n="0490b09"/><lb ed="R093" n="0470a15"/>家。感五不死。一继母置火炉中不死。二置沸汤中 <lb ed="X" n="0490b10"/><lb ed="R093" n="0470a16"/>不死。三推落水中不死。四大鱼吞之不死。五渔人 <lb ed="X" n="0490b11"/><lb ed="R093" n="0470a17"/>获鱼。剖之不死。遂养为<anchor xml:id="nkr_note_add_0490b1101" n="0490b1101"/><anchor xml:id="beg0490b1101" n="0490b1101"/>己<anchor xml:id="end0490b1101"/>子。其父闻争。共议两家 <lb ed="X" n="0490b12"/><lb ed="R093" n="0470a18"/>为子。故名重姓。曾于无量劫来。持不杀戒。今生一 <lb ed="X" n="0490b13"/><lb ed="R093" n="0470b01"/>百六十岁。无少病痛。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。寿命极长。 <lb ed="X" n="0490b14"/><lb ed="R093" n="0470b02"/>终不中夭。端莊不苟。常乐闲居者。<name role="" type="person">薄拘罗</name>为第一。</p> <lb ed="X" n="0490b15"/><lb ed="R093" n="0470b03"/><p xml:id="pX33p0490b1501"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。此云大膝。因膝骨博大立名。尊者乃 <lb ed="X" n="0490b16"/><lb ed="R093" n="0470b04"/>身子之舅。素辩勝姊。姊孕身子。则不能勝。知怀智 <lb ed="X" n="0490b17"/><lb ed="R093" n="0470b05"/>人。寄辩母口。遂奋志遊学南天。历十八年。读十八 <lb ed="X" n="0490b18"/><lb ed="R093" n="0470b06"/>经。无暇剪爪。世称长爪梵志。洎归。闻身子出家。遂 <lb ed="X" n="0490b19"/><lb ed="R093" n="0470b07"/>起慢心云。我甥八岁。声震五天。沙门何術。诱彼出 <lb ed="X" n="0490b20"/><lb ed="R093" n="0470b08"/>家。及见<persName>佛</persName>负堕。亦随出家。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。得四 <lb ed="X" n="0490b21"/><lb ed="R093" n="0470b09"/>辩才。触问能答者。拘絺罗为第一。</p><p xml:id="pX33p0490b2114" cb:place="inline">难陀。此云善欢 <lb ed="X" n="0490b22"/><lb ed="R093" n="0470b10"/>喜。牧牛子也。饭王俾十万出家。尊者称善欢喜。故 <lb ed="X" n="0490b23"/><lb ed="R093" n="0470b11"/>以名焉。性极聪敏。音声绝伦。初入<persName>佛</persName>法。欣道第一。</p> <lb ed="X" n="0490b24"/><lb ed="R093" n="0470b12"/><p xml:id="pX33p0490b2401"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。<persName>佛</persName>之胞弟。为拣牧牛难陀。连妻为名 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0490c" n="0490c"/> <lb ed="X" n="0490c01"/><lb ed="R093" n="0470b13"/>也。妻名孙陀罗。此云好爱。性多爱欲故。亦云端正。 <lb ed="X" n="0490c02"/><lb ed="R093" n="0470b14"/>身形端正故。尊者初出家时。心常散动。<persName>如来</persName>敕令 <lb ed="X" n="0490c03"/><lb ed="R093" n="0470b15"/>观鼻端白。因此心开漏尽。成阿罗汉。楞严云。我以 <lb ed="X" n="0490c04"/><lb ed="R093" n="0470b16"/>消息。息久发明。明圆灭漏。斯为第一。</p><p xml:id="pX33p0490c0415" cb:place="inline">富楼那弥多 <lb ed="X" n="0490c05"/><lb ed="R093" n="0470b17"/>罗尼子。依父母彰名。父名富楼那。此云满愿。亦云 <lb ed="X" n="0490c06"/><lb ed="R093" n="0470b18"/>满江。其祖祷江而生。得满其愿故。母名弥多罗尼。 <lb ed="X" n="0490c07"/><lb ed="R093" n="0471a01"/>此云慈女。乐诵围陀典中。慈行篇故。具足应云。满 <lb ed="X" n="0490c08"/><lb ed="R093" n="0471a02"/>江慈女之子。经疏从略。多以<name role="" type="person">满慈子</name>称之。阿含云。 <lb ed="X" n="0490c09"/><lb ed="R093" n="0471a03"/>我<persName>佛</persName>法中。善能廣说。分别義理者。<name role="" type="person">满慈子</name>为第一。</p> <lb ed="X" n="0490c10"/><lb ed="R093" n="0471a04"/><p xml:id="pX33p0490c1001">须菩提。此云空生。以初生时。其家库藏皆空故。次 <lb ed="X" n="0490c11"/><lb ed="R093" n="0471a05"/>以父母惊异。库藏转现。故亦名善现。又以忽空忽 <lb ed="X" n="0490c12"/><lb ed="R093" n="0471a06"/>现。卜之占者。占者言。既善且吉。故亦名善吉。常住 <lb ed="X" n="0490c13"/><lb ed="R093" n="0471a07"/>无诤三昧。所修行业。以空为本。楞严云。<persName>佛</persName>问圆通。 <lb ed="X" n="0490c14"/><lb ed="R093" n="0471a08"/>如我所证。诸相入非。非所非尽。旋法归无。斯为第 <lb ed="X" n="0490c15"/><lb ed="R093" n="0471a09"/>一。</p><p xml:id="pX33p0490c1502" cb:place="inline">阿难。此云庆喜。<name role="" type="person">斛饭王</name>子。调达之弟也。<persName>佛</persName>成道 <lb ed="X" n="0490c16"/><lb ed="R093" n="0471a10"/>日。尊者始生。时<name role="" type="person">净饭王</name>。既闻<persName>世尊</persName>成道。又闻斛饭 <lb ed="X" n="0490c17"/><lb ed="R093" n="0471a11"/>生子。擧国欣庆。故以名焉。昔与<persName>如来</persName>。同于空王<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0490c18"/><lb ed="R093" n="0471a12"/>所发心。<persName>如来</persName>常勤精进。早成正觉。尊者常乐多闻。 <lb ed="X" n="0490c19"/><lb ed="R093" n="0471a13"/>护持法藏。阿含云。我<persName>佛</persName>法中。多闻廣达。堪任奉持 <lb ed="X" n="0490c20"/><lb ed="R093" n="0471a14"/>者。阿难为第一。</p><p xml:id="pX33p0490c2007" cb:place="inline">罗睺罗。此云覆障。<persName>佛</persName>之子也。以因 <lb ed="X" n="0490c21"/><lb ed="R093" n="0471a15"/>中塞鼠穴六日。及不看婆罗门六日。报感处胎六 <lb ed="X" n="0490c22"/><lb ed="R093" n="0471a16"/>年。为胎所覆。为夙因所障。故名覆障。本经<persName>佛</persName>自述 <lb ed="X" n="0490c23"/><lb ed="R093" n="0471a17"/>云。罗睺罗密行。唯我能知之。故称尊者。密行第一。 <lb ed="X" n="0490c24"/><lb ed="R093" n="0471a18"/>然此上所释。诸圣名目。不过略准古德。录出一二。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0491a" n="0491a"/> <lb ed="X" n="0491a01"/><lb ed="R093" n="0471b01"/>其馀过现事迹。诸註尙多。要知本地幽微。非心所 <lb ed="X" n="0491a02"/><lb ed="R093" n="0471b02"/>测。况今经既属圆機。则一行即一切行。一德即一 <lb ed="X" n="0491a03"/><lb ed="R093" n="0471b03"/>切德。乌可得而言诸。指名别列竟。</p><p xml:id="pX33p0491a0314" cb:place="inline">△二结略显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491a04"/><lb ed="R093" n="0471b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0491a0401">如是众所知识大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491a05"/><lb ed="R093" n="0471b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0491a0501">如是。即指上二十一人。以此二十一人。在人天大 <lb ed="X" n="0491a06"/><lb ed="R093" n="0471b06"/>众之中。凡有闻名皆知。见面皆识。故云众所知识。 <lb ed="X" n="0491a07"/><lb ed="R093" n="0471b07"/>又此二十一人。虽属罗汉。皆迴小向大。故云大阿 <lb ed="X" n="0491a08"/><lb ed="R093" n="0471b08"/>罗汉。又大阿罗汉。既拣定性。而众所知识。仍拣万 <lb ed="X" n="0491a09"/><lb ed="R093" n="0471b09"/>二。言万二之众。虽皆大阿罗汉。未必皆为众所知 <lb ed="X" n="0491a10"/><lb ed="R093" n="0471b10"/>识。今上所列。乃众所知识之大阿罗汉也。等者等 <lb ed="X" n="0491a11"/><lb ed="R093" n="0471b11"/>其伴侣。主伴和合。共成万二之数<note place="inline">问。阿难罗睺。准授记俱在有学。 <lb ed="X" n="0491a12"/><lb ed="R093" n="0471b12"/>今列无学众中。岂不与後相违。答。此有三義。一捨权从实故。准智论。阿难对迦葉云。我能有力。久可得道。 <lb ed="X" n="0491a13"/><lb ed="R093" n="0471b13"/>为侍<persName>佛</persName>故。故留残结。本经亦云。方便为侍者。护持诸<persName>佛</persName>法。據此则阿难实德<anchor xml:id="nkr_note_add_0491a1301" n="0491a1301"/><anchor xml:id="beg0491a1301" n="0491a1301"/>已<anchor xml:id="end0491a1301"/>证无学。为侍<persName>佛</persName>故。权住学 <lb ed="X" n="0491a14"/><lb ed="R093" n="0471b14"/>地。今捨权从实。故列于此。罗睺准知。二为破权执故。以阿难罗睺。授记虽在有学。不过引进实行。曲示权 <lb ed="X" n="0491a15"/><lb ed="R093" n="0471b15"/>仪。执权者即以实行目之。今为破权执。故列于此。三名同義别故。准信解品云。今得无漏。无上大果。又云。 <lb ed="X" n="0491a16"/><lb ed="R093" n="0471b16"/>我等今者。真阿罗汉。據此则向称无学。对待非真。今称无学。乃真无学。而阿难罗睺。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0491a1601" n="0491a1601"/><anchor xml:id="beg0491a1601" n="0491a1601"/>已<anchor xml:id="end0491a1601"/>了知自心。本来 <lb ed="X" n="0491a17"/><lb ed="R093" n="0471b17"/>是<persName>佛</persName>。是真无学。故列于此</note>。详列无学竟。</p><p xml:id="pX33p0491a1716" cb:place="inline">△二略述有学。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491a18"/><lb ed="R093" n="0471b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0491a1801">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491a19"/><lb ed="R093" n="0472a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0491a1901">首二字。文虽局此。義通下科。言彼时灵山一会。不 <lb ed="X" n="0491a20"/><lb ed="R093" n="0472a02"/>独万二同闻。乃复有学无学若干。尼众若干。菩萨 <lb ed="X" n="0491a21"/><lb ed="R093" n="0472a03"/>摩诃萨等若干。正以见羽翼之多人也。学无学者。 <lb ed="X" n="0491a22"/><lb ed="R093" n="0472a04"/>擧有学类。以彼所证未极。所断未竟。研真断惑。始 <lb ed="X" n="0491a23"/><lb ed="R093" n="0472a05"/>学无学人故。二千人者。标有学数。後文授学无学 <lb ed="X" n="0491a24"/><lb ed="R093" n="0472a06"/>人记。即此众也。无明位歎德者。既属有学。无位可 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0491b" n="0491b"/> <lb ed="X" n="0491b01"/><lb ed="R093" n="0472a07"/>明。无德可歎故。无指名总结者。准後阿难罗睺。乃 <lb ed="X" n="0491b02"/><lb ed="R093" n="0472a08"/>有学受记之首。为是权现。<anchor xml:id="nkr_note_add_0491b0201" n="0491b0201"/><anchor xml:id="beg0491b0201" n="0491b0201"/>已<anchor xml:id="end0491b0201"/>列无学众中。其馀或 <lb ed="X" n="0491b03"/><lb ed="R093" n="0472a09"/>有或无。无足重轻。故不指名。毋庸更结。然虽如是。 <lb ed="X" n="0491b04"/><lb ed="R093" n="0472a10"/>论实德本无优劣。亦不过各據一途。以引偏好耳。 <lb ed="X" n="0491b05"/><lb ed="R093" n="0472a11"/>幸勿执迹而昧本也。略述有学竟。</p><p xml:id="pX33p0491b0514" cb:place="inline">△三总陈尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491b06"/><lb ed="R093" n="0472a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0491b0601"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name><note place="inline">至</note><name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491b07"/><lb ed="R093" n="0472a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0491b0701"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>。<persName>佛</persName>姨母也。此云<name role="" type="person">大爱道</name>。因初求出 <lb ed="X" n="0491b08"/><lb ed="R093" n="0472a14"/>家。<persName>佛</persName>不许可。阿难代陈三请。<persName>佛</persName>敕能修八敬。方听 <lb ed="X" n="0491b09"/><lb ed="R093" n="0472a15"/>出家<note place="inline">八敬者。一。百岁尼。应礼初夏比丘足。二。不得骂比丘。三。不得擧比丘过。四。应从大僧求具 <lb ed="X" n="0491b10"/><lb ed="R093" n="0472a16"/>戒。五。若犯僧残。应半月在二部僧中。行摩那埵行。六。应半月于大僧中。求教授人。七。不应在无比丘处夏 <lb ed="X" n="0491b11"/><lb ed="R093" n="0472a17"/>安居。八。安居讫。当诣大僧中求自恣</note>。圣母为爱道故。堪忍奉行。故名 <lb ed="X" n="0491b12"/><lb ed="R093" n="0472a18"/>焉。亦名憍昙弥。此云众主。为尼众之主故。比丘同 <lb ed="X" n="0491b13"/><lb ed="R093" n="0472b01"/>前。尼翻为女。为别大僧故也。眷属六千。标所与之 <lb ed="X" n="0491b14"/><lb ed="R093" n="0472b02"/>数。法性相亲曰眷。人事相制曰属。以六千尼众。智 <lb ed="X" n="0491b15"/><lb ed="R093" n="0472b03"/>由圣母所生。身依圣母而住。论法性有相亲之谊。 <lb ed="X" n="0491b16"/><lb ed="R093" n="0472b04"/>论人事有相制之義故。罗睺罗母。<persName>佛</persName>之妇也。名耶 <lb ed="X" n="0491b17"/><lb ed="R093" n="0472b05"/>输陀罗。此云华色。有美色故。亦云名闻。有声誉故。 <lb ed="X" n="0491b18"/><lb ed="R093" n="0472b06"/>亦者例上之词。谓<name role="" type="person">耶输陀罗</name>。因见波阇波提。主伴 <lb ed="X" n="0491b19"/><lb ed="R093" n="0472b07"/>和合。同入高会。故亦与眷属俱也。不言数目者。非 <lb ed="X" n="0491b20"/><lb ed="R093" n="0472b08"/>同尼主。眷属众多。无可表彰故。准後持品增记。即 <lb ed="X" n="0491b21"/><lb ed="R093" n="0472b09"/>此科尼众之数。齐此以上。准常皆声闻众也。总陈 <lb ed="X" n="0491b22"/><lb ed="R093" n="0472b10"/>尼众竟。</p><p xml:id="pX33p0491b2204" cb:place="inline">△四廣明菩萨三。一擧类标数。二明位歎 <lb ed="X" n="0491b23"/><lb ed="R093" n="0472b11"/>德。三指名总结。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491b24"/><lb ed="R093" n="0472b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0491b2401">菩萨摩诃萨八万人。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0491c" n="0491c"/> <lb ed="X" n="0491c01"/><lb ed="R093" n="0472b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0491c0101">上五字。擧类。菩萨。半梵语也。具云菩提萨埵。此翻 <lb ed="X" n="0491c02"/><lb ed="R093" n="0472b14"/>觉有情。有三義。一约自利。谓菩萨是能觉悟之有 <lb ed="X" n="0491c03"/><lb ed="R093" n="0472b15"/>情。拣非凡夫不自觉故。二约利他。谓菩萨能觉悟 <lb ed="X" n="0491c04"/><lb ed="R093" n="0472b16"/>法界有情。拣非二乘不觉他故。三约两利。谓菩萨 <lb ed="X" n="0491c05"/><lb ed="R093" n="0472b17"/>上求<persName>佛</persName>觉。下化有情。拣非悲智偏用。堕二边故。摩 <lb ed="X" n="0491c06"/><lb ed="R093" n="0472b18"/>诃萨。具云摩诃菩提萨埵。言向下所列诸圣。或带 <lb ed="X" n="0491c07"/><lb ed="R093" n="0473a01"/>果行因。或一生補处。如观音文殊弥勒势至等。非 <lb ed="X" n="0491c08"/><lb ed="R093" n="0473a02"/>地前诸位可比。故既称菩萨。又以摩诃萨拣之。以 <lb ed="X" n="0491c09"/><lb ed="R093" n="0473a03"/>是菩萨中之大菩萨故。</p><p xml:id="pX33p0491c0910" cb:place="inline">八万人。标数。法师品初。因 <lb ed="X" n="0491c10"/><lb ed="R093" n="0473a04"/>药王。告八万。即此众也<note place="inline">问。據今解声闻众中。暂尔雲集。俱在标数之内。此菩 <lb ed="X" n="0491c11"/><lb ed="R093" n="0473a05"/>萨众中。地涌雲集等。何不标其数耶。答。此经正授声闻成<persName>佛</persName>之记。故暂尔雲集者。亦须标之。若地涌雲集 <lb ed="X" n="0491c12"/><lb ed="R093" n="0473a06"/>等。不过承虚接响。助发玄化。如非经前预至。凡因事方来。及夫未终卷而去者。槪不标其数也</note>。</p><p xml:id="pX33p0491c1237" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0491c13"/><lb ed="R093" n="0473a07"/>二明位歎德二。一明位。二歎德。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491c14"/><lb ed="R093" n="0473a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0491c1401">皆于阿耨多罗三藐<note place="inline">至</note>乐说辩才转不退转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0491c15"/><lb ed="R093" n="0473a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0491c1501">首句。约自利明位。阿耨多罗。此云无上。法身德也。 <lb ed="X" n="0491c16"/><lb ed="R093" n="0473a10"/>以法身竖穷三际。横遍十方。一切诸法无过上故。 <lb ed="X" n="0491c17"/><lb ed="R093" n="0473a11"/>三藐。此云正等。正谓方正。等谓平等。解脱德也。以 <lb ed="X" n="0491c18"/><lb ed="R093" n="0473a12"/>解脱不为烦恼所染。本自方正。不为生死所迁。本 <lb ed="X" n="0491c19"/><lb ed="R093" n="0473a13"/>自平等故。三菩提。此云正觉。正拣偏邪。觉显明了。 <lb ed="X" n="0491c20"/><lb ed="R093" n="0473a14"/>般若德也。以般若能觉了诸法性相真妄虚实。拣 <lb ed="X" n="0491c21"/><lb ed="R093" n="0473a15"/>非凡小偏觉。及外道邪觉故。此是<persName>佛</persName>果三德。取以 <lb ed="X" n="0491c22"/><lb ed="R093" n="0473a16"/>明位者。显圆教菩萨。因果赅彻之義。不退转義。有 <lb ed="X" n="0491c23"/><lb ed="R093" n="0473a17"/>浅有深。如位不退等。今就圆教。一位即一切位。一 <lb ed="X" n="0491c24"/><lb ed="R093" n="0473a18"/>切位即一位。初发心时。即摄诸位。故不退也。若以 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0492a" n="0492a"/> <lb ed="X" n="0492a01"/><lb ed="R093" n="0473b01"/>向下列各诸圣言之。复开为二。一将证不退。如等 <lb ed="X" n="0492a02"/><lb ed="R093" n="0473b02"/>觉補处之尊。二<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a0201" n="0492a0201"/><anchor xml:id="beg0492a0201" n="0492a0201"/>已<anchor xml:id="end0492a0201"/>证不退。如带果行因之圣。总言 <lb ed="X" n="0492a03"/><lb ed="R093" n="0473b03"/>此中诸圣。虽有将证<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a0301" n="0492a0301"/><anchor xml:id="beg0492a0301" n="0492a0301"/>已<anchor xml:id="end0492a0301"/>证之别。究竟皆属不退。拣 <lb ed="X" n="0492a04"/><lb ed="R093" n="0473b04"/>非六心堕落。尘劫声闻者比也。</p><p xml:id="pX33p0492a0413" cb:place="inline">皆得下。约利他明 <lb ed="X" n="0492a05"/><lb ed="R093" n="0473b05"/>位。陀罗尼。此云总持。谓总一切法。持无量義故。准 <lb ed="X" n="0492a06"/><lb ed="R093" n="0473b06"/>後文名有多种。今束为二。一有字。如陀罗尼品及 <lb ed="X" n="0492a07"/><lb ed="R093" n="0473b07"/>普贤品。诸圣所说。二无字。只可智知。不可言辩。後 <lb ed="X" n="0492a08"/><lb ed="R093" n="0473b08"/>云。是法不可示。言词相寂灭。即无字陀罗尼也。今 <lb ed="X" n="0492a09"/><lb ed="R093" n="0473b09"/>对下文乐说辩才之句。应属无字。正以总持得于 <lb ed="X" n="0492a10"/><lb ed="R093" n="0473b10"/>心。乐说形于口故。乐说辩才。四辩之一。四辩者。一 <lb ed="X" n="0492a11"/><lb ed="R093" n="0473b11"/>法无碍辩。于一切法能演说故。二義无碍辩。于一 <lb ed="X" n="0492a12"/><lb ed="R093" n="0473b12"/>切義能分析故。三词无碍辩。殊方异类。言词相通 <lb ed="X" n="0492a13"/><lb ed="R093" n="0473b13"/>故。四乐说无碍辩。随情顺欲。乐说不倦故。此四辩 <lb ed="X" n="0492a14"/><lb ed="R093" n="0473b14"/>才。後後能摄前前。前前不摄後後。今擧後摄前。故 <lb ed="X" n="0492a15"/><lb ed="R093" n="0473b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0492a1501" n="0492a1501"/><anchor xml:id="beg0492a1501" n="0492a1501"/>但<anchor xml:id="end0492a1501"/>云乐说辩也。转谓传说。谓以<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a1502" n="0492a1502"/><anchor xml:id="beg0492a1502" n="0492a1502"/>己<anchor xml:id="end0492a1502"/>所得。传说于人 <lb ed="X" n="0492a16"/><lb ed="R093" n="0473b16"/>故。不退法者。凡有所说。皆为一<persName>佛</persName>乘也。轮有摧辗 <lb ed="X" n="0492a17"/><lb ed="R093" n="0473b17"/>运动二義。法能摧灭虚妄。运入真实。故借以喩之。 <lb ed="X" n="0492a18"/><lb ed="R093" n="0473b18"/>又上明自利。则曰菩提不退。此明利他。则曰转不 <lb ed="X" n="0492a19"/><lb ed="R093" n="0474a01"/>退轮。正谓菩萨。得是道以处<anchor xml:id="nkr_note_add_0492a1901" n="0492a1901"/><anchor xml:id="beg0492a1901" n="0492a1901"/>己<anchor xml:id="end0492a1901"/>。运是道以利人。拣 <lb ed="X" n="0492a20"/><lb ed="R093" n="0474a02"/>非欲速出三界。自求涅槃者比也。由此科之義观 <lb ed="X" n="0492a21"/><lb ed="R093" n="0474a03"/>之。则八万菩萨。皆自证不退。而入法王位矣。明位 <lb ed="X" n="0492a22"/><lb ed="R093" n="0474a04"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0492a2202" cb:place="inline">△二歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0492a23"/><lb ed="R093" n="0474a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0492a2301">供养无量百千诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>能度无数百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0492a24"/><lb ed="R093" n="0474a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0492a2401">前五句。约自利歎德。供养者。外修四事。内致一心。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0492b" n="0492b"/> <lb ed="X" n="0492b01"/><lb ed="R093" n="0474a07"/>不达三轮体空。名事供养。如达体空。名理供养。今 <lb ed="X" n="0492b02"/><lb ed="R093" n="0474a08"/>是理供养也。无量百千诸<persName>佛</persName>者。极显其所供<persName>佛</persName>多。 <lb ed="X" n="0492b03"/><lb ed="R093" n="0474a09"/>所谓不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>。三四五<persName>佛</persName>。而种善根也。植者。 <lb ed="X" n="0492b04"/><lb ed="R093" n="0474a10"/>栽培之義。众德。即<persName>佛</persName>果万德。本犹根也。言菩萨既 <lb ed="X" n="0492b05"/><lb ed="R093" n="0474a11"/>供多<persName>佛</persName>。必是万行交修。虽未即证万德。<anchor xml:id="nkr_note_add_0492b0501" n="0492b0501"/><anchor xml:id="beg0492b0501" n="0492b0501"/>已<anchor xml:id="end0492b0501"/>培万德 <lb ed="X" n="0492b06"/><lb ed="R093" n="0474a12"/>之根本矣。诸<persName>佛</persName>称歎者。或称其因深。或歎其果近。 <lb ed="X" n="0492b07"/><lb ed="R093" n="0474a13"/>如今经显本授记之类是也。以慈修身者。借利物 <lb ed="X" n="0492b08"/><lb ed="R093" n="0474a14"/>之行。成就<anchor xml:id="nkr_note_add_0492b0801" n="0492b0801"/><anchor xml:id="beg0492b0801" n="0492b0801"/>己<anchor xml:id="end0492b0801"/>德。如今经授记之後。又复经劫行因 <lb ed="X" n="0492b09"/><lb ed="R093" n="0474a15"/>之类是也。善入<persName>佛</persName>慧者。承上既曰以慈。必是不捨 <lb ed="X" n="0492b10"/><lb ed="R093" n="0474a16"/>尘劳。既曰修身。必能成就<persName>佛</persName>慧。正以不捨尘劳而 <lb ed="X" n="0492b11"/><lb ed="R093" n="0474a17"/>成就<persName>佛</persName>慧。乃不入而入。故名善入。若二乘之沉空 <lb ed="X" n="0492b12"/><lb ed="R093" n="0474a18"/>趣寂。纵少有所得。俱堕偏枯。虽入亦不名善也。然 <lb ed="X" n="0492b13"/><lb ed="R093" n="0474b01"/>此一节。乃释上菩提不退之義。正以供<persName>佛</persName>之多。植 <lb ed="X" n="0492b14"/><lb ed="R093" n="0474b02"/>德之众。既为诸<persName>佛</persName>称歎。又能以慈修身。于诸<persName>佛</persName>慧。 <lb ed="X" n="0492b15"/><lb ed="R093" n="0474b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0492b1501" n="0492b1501"/><anchor xml:id="beg0492b1501" n="0492b1501"/>已<anchor xml:id="end0492b1501"/>称善入。方能任运修证。而至不退位矣。</p><p xml:id="pX33p0492b1517" cb:place="inline">通达下。 <lb ed="X" n="0492b16"/><lb ed="R093" n="0474b04"/>约利他歎德。大智拣非权小。所谓一切种智是也。 <lb ed="X" n="0492b17"/><lb ed="R093" n="0474b05"/>到彼岸者。凡事究竟之谓。不取生死此岸。涅槃彼 <lb ed="X" n="0492b18"/><lb ed="R093" n="0474b06"/>岸之義。准正法花云。大智度无极。言菩萨既能通 <lb ed="X" n="0492b19"/><lb ed="R093" n="0474b07"/>达大智。其智可谓究竟无极。故云到彼岸也。名称 <lb ed="X" n="0492b20"/><lb ed="R093" n="0474b08"/>普闻者。大智充于中。声名扬于外故。无量世界。极 <lb ed="X" n="0492b21"/><lb ed="R093" n="0474b09"/>言其闻之远也。能度众生者。大智充足。赴应者廣。 <lb ed="X" n="0492b22"/><lb ed="R093" n="0474b10"/>声名洋溢。受化者众故。无数百千。极言其度之廣 <lb ed="X" n="0492b23"/><lb ed="R093" n="0474b11"/>也。然此一节。乃释上转不退轮之義。正以通达大 <lb ed="X" n="0492b24"/><lb ed="R093" n="0474b12"/>智。名称普闻。于诸众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0492b2401" n="0492b2401"/><anchor xml:id="beg0492b2401" n="0492b2401"/>已<anchor xml:id="end0492b2401"/>能度脱。乃可转不退轮。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0492c" n="0492c"/> <lb ed="X" n="0492c01"/><lb ed="R093" n="0474b13"/>而入法王位矣。明位歎德竟。</p><p xml:id="pX33p0492c0112" cb:place="inline">△三指名总结二。一 <lb ed="X" n="0492c02"/><lb ed="R093" n="0474b14"/>指名别列。二结略显廣。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0492c03"/><lb ed="R093" n="0474b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0492c0301">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨<note place="inline">至</note>宝积菩萨导师菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0492c04"/><lb ed="R093" n="0474b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0492c0401">首句同上。别列中。<name role="" type="person">文殊师利</name>。亦云文殊师利。此翻 <lb ed="X" n="0492c05"/><lb ed="R093" n="0474b17"/>妙德。大经云。了了见<persName>佛</persName>性。犹如妙德等。亦翻妙吉 <lb ed="X" n="0492c06"/><lb ed="R093" n="0474b18"/>祥。以初生时。有祥光满室之兆故。此菩萨用周三 <lb ed="X" n="0492c07"/><lb ed="R093" n="0475a01"/>际。化满尘方。道成先劫。号龙种尊王。现证北方。称 <lb ed="X" n="0492c08"/><lb ed="R093" n="0475a02"/>摩尼宝积。未来成<persName>佛</persName>。名曰普现。在因为八王师。在 <lb ed="X" n="0492c09"/><lb ed="R093" n="0475a03"/>果为七<persName>佛</persName>祖。影响大化。示同菩萨。花严表根本智。 <lb ed="X" n="0492c10"/><lb ed="R093" n="0475a04"/>今经为发起主。圆极妙理。非智莫解。故首标之。</p><p xml:id="pX33p0492c1019" cb:place="inline">观 <lb ed="X" n="0492c11"/><lb ed="R093" n="0475a05"/>世音有二義。一约智悟。二约悲化。约智悟者。观即 <lb ed="X" n="0492c12"/><lb ed="R093" n="0475a06"/>能闻根性。世音即所观声尘。以菩萨观声反闻。得 <lb ed="X" n="0492c13"/><lb ed="R093" n="0475a07"/>入圆通故。约悲化者。观即悲心赴应。世音即称名 <lb ed="X" n="0492c14"/><lb ed="R093" n="0475a08"/>機感。以菩萨悲心应機。寻声救苦故。常住普门三 <lb ed="X" n="0492c15"/><lb ed="R093" n="0475a09"/>昧。圆现自在神通。<anchor xml:id="nkr_note_add_0492c1501" n="0492c1501"/><anchor xml:id="beg0492c1501" n="0492c1501"/>已<anchor xml:id="end0492c1501"/>成正觉。过去号正法明<persName>佛</persName>。示 <lb ed="X" n="0492c16"/><lb ed="R093" n="0475a10"/>居因门。现在为弥陀辅翼。当補<persName>佛</persName>处。未来名普光 <lb ed="X" n="0492c17"/><lb ed="R093" n="0475a11"/>功德。用表慈门。流通玄化。故次标之。</p><p xml:id="pX33p0492c1715" cb:place="inline">得大势。即大 <lb ed="X" n="0492c18"/><lb ed="R093" n="0475a12"/>势至也。思益经云。我投足之处。震动三千大千世 <lb ed="X" n="0492c19"/><lb ed="R093" n="0475a13"/>界。及魔宫殿。故名大势至。悲华经宝藏<persName>佛</persName>言。由汝 <lb ed="X" n="0492c20"/><lb ed="R093" n="0475a14"/>愿取大千世界。今当字汝为大势至。又此菩萨。以 <lb ed="X" n="0492c21"/><lb ed="R093" n="0475a15"/>念<persName>佛</persName>三昧。摄念<persName>佛</persName>人。归于净土。不劳而化。故名大 <lb ed="X" n="0492c22"/><lb ed="R093" n="0475a16"/>势至也。最上一乘。具大势力。方能进取。故特列其 <lb ed="X" n="0492c23"/><lb ed="R093" n="0475a17"/>名。</p><p xml:id="pX33p0492c2302" cb:place="inline">常精进者。宝积经云。是菩萨为一众生。经无量 <lb ed="X" n="0492c24"/><lb ed="R093" n="0475a18"/>劫。随逐不捨。犹不受化。无有一念弃捨之心。以身 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0493a" n="0493a"/> <lb ed="X" n="0493a01"/><lb ed="R093" n="0475b01"/>心精进。故名常精进。今列其名者。盖为引摄二乘。 <lb ed="X" n="0493a02"/><lb ed="R093" n="0475b02"/>发度生心。立精进行也。</p><p xml:id="pX33p0493a0210" cb:place="inline">不休息者。思益经云。恒河 <lb ed="X" n="0493a03"/><lb ed="R093" n="0475b03"/>沙劫为一日夜。三十日为月。十二月为岁。过百千 <lb ed="X" n="0493a04"/><lb ed="R093" n="0475b04"/>万亿劫。得値一<persName>佛</persName>。如是値恒河沙<persName>佛</persName>。行诸梵行。修 <lb ed="X" n="0493a05"/><lb ed="R093" n="0475b05"/>习功德。然後受记。心不休息。故名不休息。今列其 <lb ed="X" n="0493a06"/><lb ed="R093" n="0475b06"/>名者。盖为<g ref="#CB15081">策</g>进疲劳。成就大志。自鄙先心也。</p><p xml:id="pX33p0493a0618" cb:place="inline">宝掌 <lb ed="X" n="0493a07"/><lb ed="R093" n="0475b07"/>菩萨者。宝积经云。以何義故。名为宝掌。谓彼菩萨。 <lb ed="X" n="0493a08"/><lb ed="R093" n="0475b08"/>于诸<persName>佛</persName>土化众生时。欲以右手。遍扪诸<persName>佛</persName>世界。即 <lb ed="X" n="0493a09"/><lb ed="R093" n="0475b09"/>随所欲而得成办。从其手出<persName>佛</persName>法僧声。乃至慈悲 <lb ed="X" n="0493a10"/><lb ed="R093" n="0475b10"/>喜捨之声。又大论云。宝掌菩萨。七宝从其手出。给 <lb ed="X" n="0493a11"/><lb ed="R093" n="0475b11"/>施一切众生。又令欢喜。得至涅槃。故名宝掌。然此 <lb ed="X" n="0493a12"/><lb ed="R093" n="0475b12"/>经甚深无量。非具智慧宝手者。不能扪其边际。因 <lb ed="X" n="0493a13"/><lb ed="R093" n="0475b13"/>列其名以表之。</p><p xml:id="pX33p0493a1307" cb:place="inline">药王菩萨者。观经云。昔名星光。从 <lb ed="X" n="0493a14"/><lb ed="R093" n="0475b14"/>尊者日藏边。闻说<persName>佛</persName>慧。以雪山上药。供养众僧。愿 <lb ed="X" n="0493a15"/><lb ed="R093" n="0475b15"/>于未来。能治众生身心二病。擧世欢喜。号为药王。 <lb ed="X" n="0493a16"/><lb ed="R093" n="0475b16"/>过去为喜见身。当来号娄至<persName>佛</persName>。现为法师品中当 <lb ed="X" n="0493a17"/><lb ed="R093" n="0475b17"/>機。用表普济。故列其名。</p><p xml:id="pX33p0493a1710" cb:place="inline">勇施菩萨者。为欲满足六 <lb ed="X" n="0493a18"/><lb ed="R093" n="0475b18"/>波罗蜜。勤行佈施。心无吝惜。乃至头目髓脑。身肉 <lb ed="X" n="0493a19"/><lb ed="R093" n="0476a01"/>手足。施于乞者。亦不怯弱。今列其名者。以佈施率 <lb ed="X" n="0493a20"/><lb ed="R093" n="0476a02"/>万行之首。欲成<persName>佛</persName>果。唯此为要也。</p><p xml:id="pX33p0493a2014" cb:place="inline">宝月菩萨者。借 <lb ed="X" n="0493a21"/><lb ed="R093" n="0476a03"/>喩为名。月以摩尼为体。丽中天而千江现影。喩菩 <lb ed="X" n="0493a22"/><lb ed="R093" n="0476a04"/>萨以真如为身。朗性天而万类显形。今列其名者。 <lb ed="X" n="0493a23"/><lb ed="R093" n="0476a05"/>以此经乃体用全彰。非若人不足与有为也。</p><p xml:id="pX33p0493a2318" cb:place="inline">月光 <lb ed="X" n="0493a24"/><lb ed="R093" n="0476a06"/>菩萨者。月以淸凉表定。光以照耀显慧。定慧具足。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0493b" n="0493b"/> <lb ed="X" n="0493b01"/><lb ed="R093" n="0476a07"/>方契<persName>佛</persName>乘。故列其名。以为有志<persName>佛</persName>道者法。</p><p xml:id="pX33p0493b0117" cb:place="inline">满月菩 <lb ed="X" n="0493b02"/><lb ed="R093" n="0476a08"/>萨者。自觉圣智圆满。如望夜月故。然此经唯<persName>佛</persName>与 <lb ed="X" n="0493b03"/><lb ed="R093" n="0476a09"/><persName>佛</persName>。乃能究尽。非圣智圆满者。无所由明。故列其名 <lb ed="X" n="0493b04"/><lb ed="R093" n="0476a10"/>也。</p><p xml:id="pX33p0493b0402" cb:place="inline">大力菩萨者。以度生为<anchor xml:id="nkr_note_add_0493b0401" n="0493b0401"/><anchor xml:id="beg0493b0401" n="0493b0401"/>己<anchor xml:id="end0493b0401"/>任。以至果为限期。任 <lb ed="X" n="0493b05"/><lb ed="R093" n="0476a11"/>重道远。不退不屈。若斯人者。乃可续<persName>佛</persName>慧命。传<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0493b06"/><lb ed="R093" n="0476a12"/>声教。故特列其名。</p><p xml:id="pX33p0493b0608" cb:place="inline">无量力者。用周三际。化满十方。 <lb ed="X" n="0493b07"/><lb ed="R093" n="0476a13"/>方际相涉而分量莫穷。化用绞络而神力无限。此 <lb ed="X" n="0493b08"/><lb ed="R093" n="0476a14"/>经之所以流通无尽者。端赖斯人。故列其名。以为 <lb ed="X" n="0493b09"/><lb ed="R093" n="0476a15"/>弘经者法。</p><p xml:id="pX33p0493b0905" cb:place="inline">越三界者。居尘不染。处有不繫。本为成 <lb ed="X" n="0493b10"/><lb ed="R093" n="0476a16"/>就众生。旅泊三界。权作空花<persName>佛</persName>事。实欲净<persName>佛</persName>国土。 <lb ed="X" n="0493b11"/><lb ed="R093" n="0476a17"/>不出一真。遍现遊戏神通。如是之人。乃可津樑末 <lb ed="X" n="0493b12"/><lb ed="R093" n="0476a18"/>法。流通圣典。故列其名。以为四依之准。</p><p xml:id="pX33p0493b1216" cb:place="inline"><g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗。 <lb ed="X" n="0493b13"/><lb ed="R093" n="0476b01"/>此云善守。谓善能守护众生。令不退转菩提心故。 <lb ed="X" n="0493b14"/><lb ed="R093" n="0476b02"/>思益经云。若众生闻名者。毕竟得三菩提是也。亦 <lb ed="X" n="0493b15"/><lb ed="R093" n="0476b03"/>云贤首。功高十地。德迈三贤。为众贤之首故。今列 <lb ed="X" n="0493b16"/><lb ed="R093" n="0476b04"/>其名者。表斯经必邻极之人。乃堪传授也。</p><p xml:id="pX33p0493b1617" cb:place="inline">弥勒。具 <lb ed="X" n="0493b17"/><lb ed="R093" n="0476b05"/>云弥帝利。亦云梅哩利耶。此翻慈氏。姓也。思益经 <lb ed="X" n="0493b18"/><lb ed="R093" n="0476b06"/>云。若众生见者。即得慈心三昧。故称慈氏。名阿逸 <lb ed="X" n="0493b19"/><lb ed="R093" n="0476b07"/>多。此翻无能勝。谓位登補处。除<persName>佛</persName>一人。馀无能勝 <lb ed="X" n="0493b20"/><lb ed="R093" n="0476b08"/>故。昔号求名。现居兜率。当作龙华主人。斯经前後 <lb ed="X" n="0493b21"/><lb ed="R093" n="0476b09"/>两章。皆为发起。盖欲借此妙法。结三会度生之缘。 <lb ed="X" n="0493b22"/><lb ed="R093" n="0476b10"/>故列其名。俾有志龙华者。于斯经宜尽心焉。</p><p xml:id="pX33p0493b2218" cb:place="inline">宝积 <lb ed="X" n="0493b23"/><lb ed="R093" n="0476b11"/>菩萨者。什师注净名经云。积聚智慧宝。故名宝积。 <lb ed="X" n="0493b24"/><lb ed="R093" n="0476b12"/>火宅喩後偈云。斯法花经。为深智说。故列其名。以 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0493c" n="0493c"/> <lb ed="X" n="0493c01"/><lb ed="R093" n="0476b13"/>为受道者勉。</p><p xml:id="pX33p0493c0106" cb:place="inline">导师菩萨者。入廛垂手。弘笵三界。导 <lb ed="X" n="0493c02"/><lb ed="R093" n="0476b14"/>愚迷之众。为天人之师故。思益经云。于邪道众生。 <lb ed="X" n="0493c03"/><lb ed="R093" n="0476b15"/>生大悲心。令入正道。故名导师。然斯经贵在弘通。 <lb ed="X" n="0493c04"/><lb ed="R093" n="0476b16"/>而弘通必依善友。故以导师之名。殿于众圣之後 <lb ed="X" n="0493c05"/><lb ed="R093" n="0476b17"/>焉。此上所释。诸圣名目。或从因行。或从果德。或约 <lb ed="X" n="0493c06"/><lb ed="R093" n="0476b18"/>智悟。或约悲化。亦不过略准古德。录出一二。要知 <lb ed="X" n="0493c07"/><lb ed="R093" n="0477a01"/>无学声闻。尙非一德可局。况邻极菩萨。岂片善可 <lb ed="X" n="0493c08"/><lb ed="R093" n="0477a02"/>罄哉。指名别列竟。</p><p xml:id="pX33p0493c0808" cb:place="inline">△二结略显廣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0493c09"/><lb ed="R093" n="0477a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0493c0901">如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0493c10"/><lb ed="R093" n="0477a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0493c1001">如是二字。指上列名诸圣。等统率也。菩萨摩诃萨。 <lb ed="X" n="0493c11"/><lb ed="R093" n="0477a05"/>指所统之众。八万人。结主伴之数。言如是一十八 <lb ed="X" n="0493c12"/><lb ed="R093" n="0477a06"/>众。所等菩萨。俱是摩诃萨。主伴和合。共有八万人 <lb ed="X" n="0493c13"/><lb ed="R093" n="0477a07"/>也。又此中结词。与前无学科中稍异。前以等字在 <lb ed="X" n="0493c14"/><lb ed="R093" n="0477a08"/>德号之下。故知能等者勝。所等者劣。今以等字在 <lb ed="X" n="0493c15"/><lb ed="R093" n="0477a09"/>德号之上。故知能等所等。实无优劣。然法花一会。 <lb ed="X" n="0493c16"/><lb ed="R093" n="0477a10"/>岂无新意及浅位者。但难枚其数耳。三乘交参竟。</p> <lb ed="X" n="0493c17"/><lb ed="R093" n="0477a11"/><p xml:id="pX33p0493c1701">△二八部赅罗<note place="inline">虽有内应。必假外护。故于三乘之後。列八部焉</note>。分六。一天 <lb ed="X" n="0493c18"/><lb ed="R093" n="0477a12"/>王天众。二龙王龙众。三紧那罗众。四犍闼婆众。五 <lb ed="X" n="0493c19"/><lb ed="R093" n="0477a13"/>阿修罗众。六迦楼罗众。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0493c20"/><lb ed="R093" n="0477a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0493c2001">尔时释提桓因与其眷属<note place="inline">至</note>眷属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0493c21"/><lb ed="R093" n="0477a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0493c2101">尔时下。<name role="" type="person">忉利天</name>众。释提桓因。此云能主。即<name role="" type="person">忉利天</name> <lb ed="X" n="0493c22"/><lb ed="R093" n="0477a16"/>之主也。正量论云。因于迦葉<persName>佛</persName>法中为女人。发心 <lb ed="X" n="0493c23"/><lb ed="R093" n="0477a17"/>建<persName>佛</persName>塔。有三十二人助成。女人为天主。三十二人 <lb ed="X" n="0493c24"/><lb ed="R093" n="0477a18"/>为列辟。所谓<name role="" type="person">三十三天</name>是也。与其眷属。标所统部 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0494a" n="0494a"/> <lb ed="X" n="0494a01"/><lb ed="R093" n="0477b01"/>类。以天主既集。亲眷臣属。咸相随故。二万天子。明 <lb ed="X" n="0494a02"/><lb ed="R093" n="0477b02"/>眷属数目。以子于天主。故皆以天子称之。</p><p xml:id="pX33p0494a0217" cb:place="inline">复有下。 <lb ed="X" n="0494a03"/><lb ed="R093" n="0477b03"/>四王天众。古德云。明月天子。即月宫天子。普香天 <lb ed="X" n="0494a04"/><lb ed="R093" n="0477b04"/>子。即星宿天子。紫微大帝。宝光天子。即日宫天子。 <lb ed="X" n="0494a05"/><lb ed="R093" n="0477b05"/>此三天子。唯星宿天子。端居中天。统摄周天星象。 <lb ed="X" n="0494a06"/><lb ed="R093" n="0477b06"/>分司照耀。馀二天子。居<name role="" type="person">须弥山</name>腹。循环四洲。所谓 <lb ed="X" n="0494a07"/><lb ed="R093" n="0477b07"/>三光照世是也。四大天王者。一名提头赖咤。此云 <lb ed="X" n="0494a08"/><lb ed="R093" n="0477b08"/>持国。在须弥东面。居黄金埵。统犍闼婆布怛那二 <lb ed="X" n="0494a09"/><lb ed="R093" n="0477b09"/>部。二名毘留勒叉。此云增长。在须弥南面。居琉璃 <lb ed="X" n="0494a10"/><lb ed="R093" n="0477b10"/>埵。统鸠槃荼闭戾多二部。三名毘留博叉。此云廣 <lb ed="X" n="0494a11"/><lb ed="R093" n="0477b11"/>目。在须弥西面。居白银埵。统毘阇舍毒龙二部。四 <lb ed="X" n="0494a12"/><lb ed="R093" n="0477b12"/>名毘沙门。此云多闻。在须弥北面。居水晶埵。统夜 <lb ed="X" n="0494a13"/><lb ed="R093" n="0477b13"/>叉罗刹二部。其所住处。当须弥腹。齐日月宫。各统 <lb ed="X" n="0494a14"/><lb ed="R093" n="0477b14"/>二部鬼神。覆护世界。不令恼人。所谓护世四王是 <lb ed="X" n="0494a15"/><lb ed="R093" n="0477b15"/>也。与其眷属等。总指三光天子。幷四大天王。所统 <lb ed="X" n="0494a16"/><lb ed="R093" n="0477b16"/>部类之数。</p><p xml:id="pX33p0494a1605" cb:place="inline">自在下。欲顶二天。自在天子。化乐天之 <lb ed="X" n="0494a17"/><lb ed="R093" n="0477b17"/>主也。此天欲得五欲境时。变化自在。故以自在为 <lb ed="X" n="0494a18"/><lb ed="R093" n="0477b18"/>名。大自在天子。<name role="" type="person">他化天</name>之主也。此天欲得五欲境 <lb ed="X" n="0494a19"/><lb ed="R093" n="0478a01"/>时。馀天为化。自在勝前。故以大自在为名。眷属三 <lb ed="X" n="0494a20"/><lb ed="R093" n="0478a02"/>万者。欲界勝处。眷属亦多故<note place="inline">據欲界于忉利之上。化乐之下。更有夜摩 <lb ed="X" n="0494a21"/><lb ed="R093" n="0478a03"/>兜率二天。今不具者。擧上下以摄中故</note>。齐此以上。总属欲界天也。</p><p xml:id="pX33p0494a2126" cb:place="inline">娑 <lb ed="X" n="0494a22"/><lb ed="R093" n="0478a04"/>婆下。色界天众。娑婆。此云堪忍。五浊八苦。堪能忍 <lb ed="X" n="0494a23"/><lb ed="R093" n="0478a05"/>受。无求出意故。主者。取在上覆护之義。准教中一 <lb ed="X" n="0494a24"/><lb ed="R093" n="0478a06"/>四天下。上覆初禅。则初禅为四天下主也。小千世 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0494b" n="0494b"/> <lb ed="X" n="0494b01"/><lb ed="R093" n="0478a07"/>界。上覆二禅。则二禅为小千界主也。中千世界。上 <lb ed="X" n="0494b02"/><lb ed="R093" n="0478a08"/>覆三禅。则三禅为中千界主也。大千世界。上覆四 <lb ed="X" n="0494b03"/><lb ed="R093" n="0478a09"/>禅。则四禅为大千界主也。據此则色界四禅。俱称 <lb ed="X" n="0494b04"/><lb ed="R093" n="0478a10"/>界主。<anchor xml:id="nkr_note_add_0494b0401" n="0494b0401"/><anchor xml:id="beg0494b0401" n="0494b0401"/>但<anchor xml:id="end0494b0401"/>所主有廣狭不同。如家主。邑主。国主。天下 <lb ed="X" n="0494b05"/><lb ed="R093" n="0478a11"/>主之类。梵之一字。仍属西语。此翻離欲。除下地击。 <lb ed="X" n="0494b06"/><lb ed="R093" n="0478a12"/>上陞色界故。王者。统摄梵众。于本天中得自在也。 <lb ed="X" n="0494b07"/><lb ed="R093" n="0478a13"/>然既称界主。又称梵王者。为显所护之境。幷明所 <lb ed="X" n="0494b08"/><lb ed="R093" n="0478a14"/>居之位故。尸弃大梵者。初禅天王。此云顶髻。顶有 <lb ed="X" n="0494b09"/><lb ed="R093" n="0478a15"/>螺髻故。光明大梵者。二禅天王。依正光明。勝于初 <lb ed="X" n="0494b10"/><lb ed="R093" n="0478a16"/>禅故。等摄三四。译文巧耳。眷属万二千。即所统梵 <lb ed="X" n="0494b11"/><lb ed="R093" n="0478a17"/>众之数。此上更有无色一界。会亦当有。但以无色 <lb ed="X" n="0494b12"/><lb ed="R093" n="0478a18"/>可见。故不列也。准身子受记之後。庆赞迴向之语。 <lb ed="X" n="0494b13"/><lb ed="R093" n="0478b01"/>则此中诸天。皆寄位圣贤。影响大化。岂彼凡夫天。 <lb ed="X" n="0494b14"/><lb ed="R093" n="0478b02"/>所可同日语哉。</p><p xml:id="pX33p0494b1407" cb:place="inline">△二龙王龙众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494b15"/><lb ed="R093" n="0478b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0494b1501">有龙八王<name role="" type="person">难陀龙王</name><note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494b16"/><lb ed="R093" n="0478b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0494b1601">首句总标。</p><p xml:id="pX33p0494b1605" cb:place="inline">难陀下。别列。难陀。此云欢喜。<g ref="#CB02494">跋</g>难陀。此 <lb ed="X" n="0494b17"/><lb ed="R093" n="0478b05"/>云善欢喜。兄弟二龙。常护<name role="" type="person">摩竭提国</name>。风不鸣条。雨 <lb ed="X" n="0494b18"/><lb ed="R093" n="0478b06"/>不破块。五穀豐登。善应人心。<name role="" type="person">甁沙王</name>岁设大会赛 <lb ed="X" n="0494b19"/><lb ed="R093" n="0478b07"/>之。百姓闻之。欢喜趋赴。故以名也。娑伽罗。此云鹹 <lb ed="X" n="0494b20"/><lb ed="R093" n="0478b08"/>海。因依<name role="" type="person">香水海</name>外。鹹水海住故。和修吉。此云宝称。 <lb ed="X" n="0494b21"/><lb ed="R093" n="0478b09"/>名闻尊重故。亦云多头。形现多头故。德叉迦。此云 <lb ed="X" n="0494b22"/><lb ed="R093" n="0478b10"/>现毒。嘘气毒人故。亦云多舌。形现多舌故。阿那婆 <lb ed="X" n="0494b23"/><lb ed="R093" n="0478b11"/>达多。亦云阿耨达。此翻无热恼。池名也。阿含云。雪 <lb ed="X" n="0494b24"/><lb ed="R093" n="0478b12"/>山顶上。有<name role="" type="person">阿耨达池</name>。池中有五柱堂。龙住其中。即 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0494c" n="0494c"/> <lb ed="X" n="0494c01"/><lb ed="R093" n="0478b13"/>今龙王是也。摩那斯。此云大身。亦云大力。修罗与 <lb ed="X" n="0494c02"/><lb ed="R093" n="0478b14"/>帝释战。排海水淹善见城。此龙萦身以遏海水。因 <lb ed="X" n="0494c03"/><lb ed="R093" n="0478b15"/>得名焉。优钵罗。此云靑莲花。池名也。龙依池住故。 <lb ed="X" n="0494c04"/><lb ed="R093" n="0478b16"/>等者总赅不尽之数。准请雨经。有八十四亿那由 <lb ed="X" n="0494c05"/><lb ed="R093" n="0478b17"/>他龙王。今雲集高会者。岂止于八。故以等字该之。</p> <lb ed="X" n="0494c06"/><lb ed="R093" n="0478b18"/><p xml:id="pX33p0494c0601">末句总结。准海龙王经。有光耀龙女。与二万海神。 <lb ed="X" n="0494c07"/><lb ed="R093" n="0479a01"/><persName>佛</persName>记当生无怒<persName>佛</persName>土。海龙王受决。当成无垢净<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0494c08"/><lb ed="R093" n="0479a02"/>今经亦有八岁龙女。顿证南方。则此众深本。岂可 <lb ed="X" n="0494c09"/><lb ed="R093" n="0479a03"/>测量也哉。</p><p xml:id="pX33p0494c0905" cb:place="inline">△三紧那罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494c10"/><lb ed="R093" n="0479a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0494c1001">有四紧那罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494c11"/><lb ed="R093" n="0479a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0494c1101">首句总标。紧那罗。帝释法乐神也。亦云紧那罗。此 <lb ed="X" n="0494c12"/><lb ed="R093" n="0479a06"/>翻疑神。人身而有一角。似人非人。见者生疑故。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0494c13"/><lb ed="R093" n="0479a07"/>说法时。诸天絃歌而颂法门者。即此神也。</p><p xml:id="pX33p0494c1317" cb:place="inline">次句下。 <lb ed="X" n="0494c14"/><lb ed="R093" n="0479a08"/>别列。法紧那罗。奏四谛法者。以四谛有轨持義故。 <lb ed="X" n="0494c15"/><lb ed="R093" n="0479a09"/>妙法紧那罗。奏十二因缘法者。以因缘法。较之四 <lb ed="X" n="0494c16"/><lb ed="R093" n="0479a10"/>谛为尽善故。大法紧那罗。奏六度法者。以六度法。 <lb ed="X" n="0494c17"/><lb ed="R093" n="0479a11"/>拣小乘故。持法紧那罗。总奏前三法者。以一音普 <lb ed="X" n="0494c18"/><lb ed="R093" n="0479a12"/>咏谛缘六度。有总持義故。</p><p xml:id="pX33p0494c1811" cb:place="inline">末句总结。可知。</p><p xml:id="pX33p0494c1817" cb:place="inline">△四乾 <lb ed="X" n="0494c19"/><lb ed="R093" n="0479a13"/>闼婆众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494c20"/><lb ed="R093" n="0479a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0494c2001">有四犍闼婆王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0494c21"/><lb ed="R093" n="0479a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0494c2101">首句总标。犍闼婆。帝释俗乐神也。亦云<name role="" type="person">乾陀罗</name>。此 <lb ed="X" n="0494c22"/><lb ed="R093" n="0479a16"/>翻嗅香。亦翻香阴。以此众嗅香为食。以香资阴故。</p> <lb ed="X" n="0494c23"/><lb ed="R093" n="0479a17"/><p xml:id="pX33p0494c2301">次句下。别列。乐犍闼婆。舞干羽者。如庭列八佾之 <lb ed="X" n="0494c24"/><lb ed="R093" n="0479a18"/>类。乐音犍闼婆。歌律吕者。如声协五音之类。美乾 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0495a" n="0495a"/> <lb ed="X" n="0495a01"/><lb ed="R093" n="0479b01"/>闼婆。较前乐犍闼婆。犹为尽美。盖舞之精而妙者。 <lb ed="X" n="0495a02"/><lb ed="R093" n="0479b02"/>美音犍闼婆。较前乐音。犹为尽美。盖歌之和而雅 <lb ed="X" n="0495a03"/><lb ed="R093" n="0479b03"/>者。</p><p xml:id="pX33p0495a0302" cb:place="inline">末句总结。然此上二部。或是内秘实德。外现权 <lb ed="X" n="0495a04"/><lb ed="R093" n="0479b04"/>相。或是多生有缘。得预高会。俱未可定。</p><p xml:id="pX33p0495a0416" cb:place="inline">△五阿修 <lb ed="X" n="0495a05"/><lb ed="R093" n="0479b05"/>罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495a06"/><lb ed="R093" n="0479b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0495a0601">有四阿修罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495a07"/><lb ed="R093" n="0479b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0495a0701">首句总标。阿修罗。亦云阿修罗。此翻无端正。以此 <lb ed="X" n="0495a08"/><lb ed="R093" n="0479b08"/>类有端正女。无端正男故。亦云非天。以此类福报 <lb ed="X" n="0495a09"/><lb ed="R093" n="0479b09"/>似天。位德非天故。准楞严说有四种。一卵生。于鬼 <lb ed="X" n="0495a10"/><lb ed="R093" n="0479b10"/>道中。以护法力。乘通入空。从卵而生。属鬼趣摄。二 <lb ed="X" n="0495a11"/><lb ed="R093" n="0479b11"/>胎生。于诸天中。降德贬坠。其所卜居。邻于日月。从 <lb ed="X" n="0495a12"/><lb ed="R093" n="0479b12"/>胎而出。属人趣摄。三化生。执持世界。力洞无畏。能 <lb ed="X" n="0495a13"/><lb ed="R093" n="0479b13"/>与梵王帝释争权。因变化有。属天趣摄。四湿生。生 <lb ed="X" n="0495a14"/><lb ed="R093" n="0479b14"/>大海心。沉水穴口。旦遊虚空。暮归水宿。因湿气有。 <lb ed="X" n="0495a15"/><lb ed="R093" n="0479b15"/>畜牲趣摄。今经修罗。或亦四种俱有。若列名者。似 <lb ed="X" n="0495a16"/><lb ed="R093" n="0479b16"/>属天趣。亦兼人鬼。</p><p xml:id="pX33p0495a1608" cb:place="inline">次句下。别列。婆稚。此云被缚。与 <lb ed="X" n="0495a17"/><lb ed="R093" n="0479b17"/>天帝战时。曾被缚故。佉罗骞陀。此云廣肩。两肩宽 <lb ed="X" n="0495a18"/><lb ed="R093" n="0479b18"/>廣。排海水淹善见城者是也。毘摩质多罗。此云种 <lb ed="X" n="0495a19"/><lb ed="R093" n="0480a01"/>种疑。心思天位。疑虑多端故。亦云净心。归<persName>佛</persName>受化。 <lb ed="X" n="0495a20"/><lb ed="R093" n="0480a02"/>其心乃净故。即天帝妃舍脂之父也。罗睺。此云障 <lb ed="X" n="0495a21"/><lb ed="R093" n="0480a03"/>日。与天帝战时。能以手障日故。</p><p xml:id="pX33p0495a2113" cb:place="inline">末句总结。</p><p xml:id="pX33p0495a2117" cb:place="inline">△六迦 <lb ed="X" n="0495a22"/><lb ed="R093" n="0480a04"/>楼罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495a23"/><lb ed="R093" n="0480a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0495a2301">有四迦楼罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495a24"/><lb ed="R093" n="0480a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0495a2401">首句总标。迦楼罗。亦云迦楼罗。此翻金翅鸟。其翅 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0495b" n="0495b"/> <lb ed="X" n="0495b01"/><lb ed="R093" n="0480a07"/>金色故。俗称大鹏。两翅相去。三百六十万里。披海 <lb ed="X" n="0495b02"/><lb ed="R093" n="0480a08"/>水以食龙者是也。莊生云。其翼若垂天之雲。盖拟 <lb ed="X" n="0495b03"/><lb ed="R093" n="0480a09"/>此耳。</p><p xml:id="pX33p0495b0303" cb:place="inline">次句下。别列。大威德者。威惧诸龙。德遵<persName>佛</persName>化 <lb ed="X" n="0495b04"/><lb ed="R093" n="0480a10"/>故。大身者。身超群辈。莊生所谓鹏之大。不知其幾 <lb ed="X" n="0495b05"/><lb ed="R093" n="0480a11"/>千里是也。大满者。自大自满。小视群辈故。如意珠 <lb ed="X" n="0495b06"/><lb ed="R093" n="0480a12"/>名。颈有此珠。即以为名。</p><p xml:id="pX33p0495b0610" cb:place="inline">末句总结。然此以上二部。 <lb ed="X" n="0495b07"/><lb ed="R093" n="0480a13"/>于法师品初。亦蒙廣记。应是多生有缘。摄归正法。 <lb ed="X" n="0495b08"/><lb ed="R093" n="0480a14"/>得入高会者也。准後文<persName>如来</persName>放光之前。身子受记 <lb ed="X" n="0495b09"/><lb ed="R093" n="0480a15"/>之後。法师廣记之初。更有夜叉。及摩睺罗伽二部。 <lb ed="X" n="0495b10"/><lb ed="R093" n="0480a16"/>此中亦当有之。盖译者略之耳。科云八部者。约義 <lb ed="X" n="0495b11"/><lb ed="R093" n="0480a17"/>立也。八部赅罗竟。</p><p xml:id="pX33p0495b1108" cb:place="inline">△三檀众俱至。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495b12"/><lb ed="R093" n="0480a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0495b1201">韦提提希子阿阇世王与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495b13"/><lb ed="R093" n="0480b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0495b1301">韦提希。乃<name role="" type="person">频婆娑罗王</name>之妇。阿阇世王之母也。此 <lb ed="X" n="0495b14"/><lb ed="R093" n="0480b02"/>云思惟。因阇王害父。厌離娑婆。依<persName>佛</persName>所说十六观 <lb ed="X" n="0495b15"/><lb ed="R093" n="0480b03"/>经。存想西方。思惟往生故。阿阇世。此云未生怨。未 <lb ed="X" n="0495b16"/><lb ed="R093" n="0480b04"/>生之时。相师占曰。生必害父。故名以志之。既生。父 <lb ed="X" n="0495b17"/><lb ed="R093" n="0480b05"/>令升楼扑之不死。唯损一指。故亦名无指。长信调 <lb ed="X" n="0495b18"/><lb ed="R093" n="0480b06"/>达之谋。闭父于狱。自主王舍。其母以善言感悟。甫 <lb ed="X" n="0495b19"/><lb ed="R093" n="0480b07"/>开门请父。其父<anchor xml:id="nkr_note_add_0495b1901" n="0495b1901"/><anchor xml:id="beg0495b1901" n="0495b1901"/>已<anchor xml:id="end0495b1901"/>死。阇王自知逆罪。乃归<persName>佛</persName>求忏。 <lb ed="X" n="0495b20"/><lb ed="R093" n="0480b08"/>今欲假母善。以掩子恶。故曰韦提希子。母实未来。 <lb ed="X" n="0495b21"/><lb ed="R093" n="0480b09"/>唯是子来。故曰阿阇世王。其逆罪因缘。详出涅槃。 <lb ed="X" n="0495b22"/><lb ed="R093" n="0480b10"/>非今所急。不录。末句。明所统之众。人王既出。人民 <lb ed="X" n="0495b23"/><lb ed="R093" n="0480b11"/>载道。兼之宫眷臣属。其数不知有幾。故云若干等 <lb ed="X" n="0495b24"/><lb ed="R093" n="0480b12"/>也。科以檀众者。虽有王眷之分。既到<persName>佛</persName>地。咸称施 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0495c" n="0495c"/> <lb ed="X" n="0495c01"/><lb ed="R093" n="0480b13"/>主故<note place="inline">问。<persName>佛</persName>在人中说法。人众何其少耶。答。文略不载。人实不少。准无量義经。列四轮王。复有国 <lb ed="X" n="0495c02"/><lb ed="R093" n="0480b14"/>王国臣。国民士女。今经後文亦云。及诸小王。转轮圣王等。其廣可知</note>。分科别列竟。</p><p xml:id="pX33p0495c0232" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0495c03"/><lb ed="R093" n="0480b15"/>二叙仪总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495c04"/><lb ed="R093" n="0480b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0495c0401">各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495c05"/><lb ed="R093" n="0480b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0495c0501">首句请法之仪。三乘八部等。不会而同。故云各礼 <lb ed="X" n="0495c06"/><lb ed="R093" n="0480b18"/><persName>佛</persName>足。下句闻法之式。既礼足<anchor xml:id="nkr_note_add_0495c0601" n="0495c0601"/><anchor xml:id="beg0495c0601" n="0495c0601"/>已<anchor xml:id="end0495c0601"/>。分班就座。故云退 <lb ed="X" n="0495c07"/><lb ed="R093" n="0481a01"/>坐一面。非大众俱在一面也。又各礼<persName>佛</persName>足者。表以 <lb ed="X" n="0495c08"/><lb ed="R093" n="0481a02"/>权就实。会三皈一之義。退坐一面者。表同受果记 <lb ed="X" n="0495c09"/><lb ed="R093" n="0481a03"/>异界取证之義。六缘证信序竟。</p><p xml:id="pX33p0495c0913" cb:place="inline">△二一光发起序。 <lb ed="X" n="0495c10"/><lb ed="R093" n="0481a04"/><note place="inline">一光。即眉间毫光。法花大教。从此而兴。故云发起序也。又此序亦名别序。别在当经故。如大弥陀以<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0495c11"/><lb ed="R093" n="0481a05"/>色变发起。首楞严以庆喜堕婬发起。随经各别故。亦云经前序。以是未说经前。问答弄引。发起教端故</note> <lb ed="X" n="0495c12"/><lb ed="R093" n="0481a06"/>分四。一显相逗機。二放光东照。三会众腾疑。四问 <lb ed="X" n="0495c13"/><lb ed="R093" n="0481a07"/>答发起。初<note place="inline">显相者。未放光前。先显四相。一说经。二入定。三雨花。四动地。盖以会众时至缘 <lb ed="X" n="0495c14"/><lb ed="R093" n="0481a08"/>熟。大機将发。故现此相以逗之。所以会众有欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。愤愤悱悱之状也</note>分三。一 <lb ed="X" n="0495c15"/><lb ed="R093" n="0481a09"/>说经入定。二雨花动地。三大众喜观。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495c16"/><lb ed="R093" n="0481a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0495c1601">尔时<persName>世尊</persName>四众围绕<note place="inline">至</note>无量義处三昧身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0495c17"/><lb ed="R093" n="0481a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0495c1701">初众集说经。尔时者。法会大众。各礼退坐时也。世 <lb ed="X" n="0495c18"/><lb ed="R093" n="0481a12"/>尊者。十号之一。为三界师。作四生父。世出世间所 <lb ed="X" n="0495c19"/><lb ed="R093" n="0481a13"/>尊重故。四众者。即出家二众。在家二众。以三乘八 <lb ed="X" n="0495c20"/><lb ed="R093" n="0481a14"/>部等。详分虽有种种差别。总论不出僧俗四众故。 <lb ed="X" n="0495c21"/><lb ed="R093" n="0481a15"/>又古德于一众之中。更开为四。一者权谋智鉴。知 <lb ed="X" n="0495c22"/><lb ed="R093" n="0481a16"/>时知機。为发起众。如弥勒文殊等。二者缘合时熟。 <lb ed="X" n="0495c23"/><lb ed="R093" n="0481a17"/>闻即得道。为当機众。如身子迦葉等。三者带果行 <lb ed="X" n="0495c24"/><lb ed="R093" n="0481a18"/>因。匡辅法化。为影响众。如观音普贤等。四者过去 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0496a" n="0496a"/> <lb ed="X" n="0496a01"/><lb ed="R093" n="0481b01"/>根浅。现在不解。为结缘众。如随喜成因等。據此则 <lb ed="X" n="0496a02"/><lb ed="R093" n="0481b02"/>但标四众。即摄一切众也。围绕者。前後左右。簇拥 <lb ed="X" n="0496a03"/><lb ed="R093" n="0481b03"/>法王。如万派朝宗。群星拱北之状。又前云退坐。此 <lb ed="X" n="0496a04"/><lb ed="R093" n="0481b04"/>云围绕者。乃将行供养。重整威仪之義。供养者。借 <lb ed="X" n="0496a05"/><lb ed="R093" n="0481b05"/>物表诚。总通三业。恭敬者。具仪传心。别属身业。尊 <lb ed="X" n="0496a06"/><lb ed="R093" n="0481b06"/>重者。志念专注。别属意业。赞歎者。颂称德业。别属 <lb ed="X" n="0496a07"/><lb ed="R093" n="0481b07"/>口业。准无量義经。供养有天香天衣等物。恭敬有 <lb ed="X" n="0496a08"/><lb ed="R093" n="0481b08"/>合掌叉手等仪。尊重有一心瞻仰等语。赞歎有大 <lb ed="X" n="0496a09"/><lb ed="R093" n="0481b09"/>哉大悟等偈。无非极显为法之诚也。为诸菩萨者。 <lb ed="X" n="0496a10"/><lb ed="R093" n="0481b10"/>所被之機。拣非二乘。说大乘经者。能被之法。拣非 <lb ed="X" n="0496a11"/><lb ed="R093" n="0481b11"/>小道。又三乘同会。独为菩萨说大者。正令三乘耻 <lb ed="X" n="0496a12"/><lb ed="R093" n="0481b12"/>小慕大。所谓斑鸠树上啼。意在麻畬裡也。名无量 <lb ed="X" n="0496a13"/><lb ed="R093" n="0481b13"/>義者。彼经<persName>佛</persName>自释云。无量義。即一法也。其一法者。 <lb ed="X" n="0496a14"/><lb ed="R093" n="0481b14"/>所谓无相<note place="inline">此明无量为一。一亦不可得故</note>。无相不相<note place="inline">此释无相之義。盖以相与 <lb ed="X" n="0496a15"/><lb ed="R093" n="0481b15"/>不相俱无。乃真无相也</note>。名为实相<note place="inline">此句出体。正以真无相故。一切莫壞。是为实相理也</note>。 <lb ed="X" n="0496a16"/><lb ed="R093" n="0481b16"/>从一实相。生无量法。所谓二法三道四果<note place="inline">此明一为无量。 <lb ed="X" n="0496a17"/><lb ed="R093" n="0481b17"/>若权实二法。若三乘道理。若四圣果位。皆从此生故</note>。據此则无量義经。亦以 <lb ed="X" n="0496a18"/><lb ed="R093" n="0481b18"/>实相为体。以此体能摄能生一切诸法。故名无量 <lb ed="X" n="0496a19"/><lb ed="R093" n="0482a01"/>義。教菩萨法者。非機不演。<persName>佛</persName>所护念者。非时不说。 <lb ed="X" n="0496a20"/><lb ed="R093" n="0482a02"/>盖恐授受非人。生谤招<g ref="#CB00985">愆</g>。展演不时。反失利益。今 <lb ed="X" n="0496a21"/><lb ed="R093" n="0482a03"/>经所谓久默斯要。不务速说者。亦斯意也。</p><p xml:id="pX33p0496a2117" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说下。 <lb ed="X" n="0496a22"/><lb ed="R093" n="0482a04"/>说毕入定。<anchor xml:id="nkr_note_add_0496a2201" n="0496a2201"/><anchor xml:id="beg0496a2201" n="0496a2201"/>已<anchor xml:id="end0496a2201"/>者对機而言。以经本无<anchor xml:id="nkr_note_add_0496a2202" n="0496a2202"/><anchor xml:id="beg0496a2202" n="0496a2202"/>已<anchor xml:id="end0496a2202"/>。成益斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0496a2203" n="0496a2203"/><anchor xml:id="beg0496a2203" n="0496a2203"/>已<anchor xml:id="end0496a2203"/>。 <lb ed="X" n="0496a23"/><lb ed="R093" n="0482a05"/>耳。结谓交相盘结。半坐曰跏。跏加也。谓先以左足 <lb ed="X" n="0496a24"/><lb ed="R093" n="0482a06"/>加于右膝。全坐曰趺。趺复也。谓次以右足复于左 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0496b" n="0496b"/> <lb ed="X" n="0496b01"/><lb ed="R093" n="0482a07"/>膝。此入定之仪也。又坐必跏趺者。略有八益。一对 <lb ed="X" n="0496b02"/><lb ed="R093" n="0482a08"/>治掉擧。二对治昏沉。三对治散乱。四破诸魔军。五 <lb ed="X" n="0496b03"/><lb ed="R093" n="0482a09"/>生他敬心。六天人适悦。七非世受用。八不共外道。 <lb ed="X" n="0496b04"/><lb ed="R093" n="0482a10"/>往古诸<persName>佛</persName>。尽行此法。今<persName>佛</persName>亦然。故云结跏趺坐。无 <lb ed="X" n="0496b05"/><lb ed="R093" n="0482a11"/>量義处。标定名也。夫義既无量。即无处所。亦无出 <lb ed="X" n="0496b06"/><lb ed="R093" n="0482a12"/>入。今约智与理冥时。一切法義。悉皆现前。義言处 <lb ed="X" n="0496b07"/><lb ed="R093" n="0482a13"/>及入耳。三昧。此云正定。不共外道。非彼邪定故。亦 <lb ed="X" n="0496b08"/><lb ed="R093" n="0482a14"/>云正受。不共凡夫。非世受用故。身心不动者。外肃 <lb ed="X" n="0496b09"/><lb ed="R093" n="0482a15"/>形仪。内<anchor xml:id="nkr_note_add_0496b0901" n="0496b0901"/><anchor xml:id="beg0496b0901" n="0496b0901"/>敛<anchor xml:id="end0496b0901"/>心神。所谓身体及手足。静然安不动。其 <lb ed="X" n="0496b10"/><lb ed="R093" n="0482a16"/>心常憺泊。未曾有散乱也。说经入定竟。</p><p xml:id="pX33p0496b1016" cb:place="inline">△二雨花 <lb ed="X" n="0496b11"/><lb ed="R093" n="0482a17"/>动地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0496b12"/><lb ed="R093" n="0482a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0496b1201">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0496b13"/><lb ed="R093" n="0482b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0496b1301">初天人兴供。由上闻<persName>佛</persName>说经。<anchor xml:id="nkr_note_add_0496b1301" n="0496b1301"/><anchor xml:id="beg0496b1301" n="0496b1301"/>已<anchor xml:id="end0496b1301"/>蒙教益。见<persName>佛</persName>入定。 <lb ed="X" n="0496b14"/><lb ed="R093" n="0482b02"/>复冀进闻。故雨花兴供。以明谢前请後之意。是时。 <lb ed="X" n="0496b15"/><lb ed="R093" n="0482b03"/>即说经入定时也。曼荼罗花等。旧翻小白大白。其 <lb ed="X" n="0496b16"/><lb ed="R093" n="0482b04"/>色白故。新翻小适意大适意。谓香色具足。适可人 <lb ed="X" n="0496b17"/><lb ed="R093" n="0482b05"/>意故。曼殊沙花等。旧翻小赤大赤。其色赤故。新翻 <lb ed="X" n="0496b18"/><lb ed="R093" n="0482b06"/>小柔软大柔软。谓艳丽轻娇。柔软可爱故。散<persName>佛</persName>及 <lb ed="X" n="0496b19"/><lb ed="R093" n="0482b07"/>众者。供主以及伴也。若作表法释者。华表知见。四 <lb ed="X" n="0496b20"/><lb ed="R093" n="0482b08"/>者。表住行向地。开示悟入。言众生知见本具。如华 <lb ed="X" n="0496b21"/><lb ed="R093" n="0482b09"/>本天成。柰久隐情识。如色香不现。今将开示悟入。 <lb ed="X" n="0496b22"/><lb ed="R093" n="0482b10"/>故以天雨四华表之。散<persName>佛</persName>及众者。表开示悟入。因 <lb ed="X" n="0496b23"/><lb ed="R093" n="0482b11"/>果赅彻之義。</p><p xml:id="pX33p0496b2306" cb:place="inline">普<persName>佛</persName>下。地祇变相。言上来说经入定。 <lb ed="X" n="0496b24"/><lb ed="R093" n="0482b12"/>原为引发大心。其奈二乘人等。竟如不见不闻。故 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0496c" n="0496c"/> <lb ed="X" n="0496c01"/><lb ed="R093" n="0482b13"/>动地变相。以示触目惊心之意。普<persName>佛</persName>世界者。准後 <lb ed="X" n="0496c02"/><lb ed="R093" n="0482b14"/>弥勒偈云。而此世界。盖指一<persName>佛</persName>化境言也。六种震 <lb ed="X" n="0496c03"/><lb ed="R093" n="0482b15"/>动者。古德释云。隐隐有声曰震。砰磕发向曰吼。令 <lb ed="X" n="0496c04"/><lb ed="R093" n="0482b16"/>物警心曰击。此三皆声。总名为震。摇飏不安曰动。 <lb ed="X" n="0496c05"/><lb ed="R093" n="0482b17"/>自下陞高曰起。埨垄凹凸曰涌。此三皆形。总名为 <lb ed="X" n="0496c06"/><lb ed="R093" n="0482b18"/>动。合云六种震动。又六种之中。各开为三。如一方 <lb ed="X" n="0496c07"/><lb ed="R093" n="0483a01"/>名动四天下名遍动。大千界为普遍动。馀五亦然。 <lb ed="X" n="0496c08"/><lb ed="R093" n="0483a02"/>合名十八相动。今普<persName>佛</persName>世界。而云六种者。擧总赅 <lb ed="X" n="0496c09"/><lb ed="R093" n="0483a03"/>别之義。若作表法释者。地表无明。六动表住行向 <lb ed="X" n="0496c10"/><lb ed="R093" n="0483a04"/>地等妙。六位破断。言众生无明磅礡。如地相坚固。 <lb ed="X" n="0496c11"/><lb ed="R093" n="0483a05"/>无始习气。难为动摇。今将闻斯法。圆破六位无明。 <lb ed="X" n="0496c12"/><lb ed="R093" n="0483a06"/>故以地摇六动表之。雨花动地竟。</p><p xml:id="pX33p0496c1214" cb:place="inline">△三大众喜 <lb ed="X" n="0496c13"/><lb ed="R093" n="0483a07"/>观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0496c14"/><lb ed="R093" n="0483a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0496c1401">尔时会中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0496c15"/><lb ed="R093" n="0483a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0496c1501">初通标会众。比丘。即憍陈如等。比丘尼。即<name role="" type="person">大爱道</name> <lb ed="X" n="0496c16"/><lb ed="R093" n="0483a10"/>等。优婆塞夷。此云近事男女。谓久近三宝。承事供 <lb ed="X" n="0496c17"/><lb ed="R093" n="0483a11"/>养。如此方男女。持斋奉戒之类。通叙不载者。译者 <lb ed="X" n="0496c18"/><lb ed="R093" n="0483a12"/>略故。檀众摄故。又此四众。亦兼菩萨。以菩萨有在 <lb ed="X" n="0496c19"/><lb ed="R093" n="0483a13"/>家出家。各以其类摄故。然则此中四众。即通序中 <lb ed="X" n="0496c20"/><lb ed="R093" n="0483a14"/>三乘众也。天即天王天众。龙即龙王龙众。夜叉。此 <lb ed="X" n="0496c21"/><lb ed="R093" n="0483a15"/>云暴恶。亦云勇健。亦云捷疾。谓其性暴恶。其力勇 <lb ed="X" n="0496c22"/><lb ed="R093" n="0483a16"/>健。其行捷疾故。犍闼婆。即俗乐神众。阿修罗。即非 <lb ed="X" n="0496c23"/><lb ed="R093" n="0483a17"/>天神众。迦楼罗。即金翅鸟众。紧那罗。即法乐神众。 <lb ed="X" n="0496c24"/><lb ed="R093" n="0483a18"/>摩睺罗伽。此云大蟒神。什曰。是地龙而腹行也。通 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0497a" n="0497a"/> <lb ed="X" n="0497a01"/><lb ed="R093" n="0483b01"/>序中。无夜叉摩睺罗伽二部。仍科八部者以此。人 <lb ed="X" n="0497a02"/><lb ed="R093" n="0483b02"/>摄四民。该四众不尽之機。非人摄馀趣。该八部不 <lb ed="X" n="0497a03"/><lb ed="R093" n="0483b03"/>尽之機。及诸小王者。即阿阇世王等。十六国散粟 <lb ed="X" n="0497a04"/><lb ed="R093" n="0483b04"/>王是。转轮圣王。准阿含有四种。一金轮王。人寿八 <lb ed="X" n="0497a05"/><lb ed="R093" n="0483b05"/>万岁时出世。乘金轮宝。王四天下。统摄四洲。二银 <lb ed="X" n="0497a06"/><lb ed="R093" n="0483b06"/>轮王。人寿六万岁时出世。乘银轮宝。王三天下。不 <lb ed="X" n="0497a07"/><lb ed="R093" n="0483b07"/>摄北洲。三铜轮王。人寿四万岁时出世。乘铜轮宝。 <lb ed="X" n="0497a08"/><lb ed="R093" n="0483b08"/>王二天下。不摄西北二洲。四铁轮王。人寿二万岁 <lb ed="X" n="0497a09"/><lb ed="R093" n="0483b09"/>时出世。乘铁轮宝。王一天下。唯摄南洲。此四轮王。 <lb ed="X" n="0497a10"/><lb ed="R093" n="0483b10"/>增劫出世。各有轮宝。自然涌现。乘轮遊行。随境化 <lb ed="X" n="0497a11"/><lb ed="R093" n="0483b11"/>导。故云转轮圣王。准通序中。但云阿阇世王。今云 <lb ed="X" n="0497a12"/><lb ed="R093" n="0483b12"/>及诸小王。转轮圣王。则前文之略可知。</p><p xml:id="pX33p0497a1216" cb:place="inline"><note place="inline">问。轮王出增劫。<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0497a13"/><lb ed="R093" n="0483b13"/>减劫。时既不同。焉入高会。答。此有二義。一谓此方减劫。他方增劫。缘合时熟乘轮至故。二谓<persName>如来</persName>说法。延 <lb ed="X" n="0497a14"/><lb ed="R093" n="0483b14"/>促同时。增劫减劫随機。各见故</note>是诸下。总结喜观。大众。即如上所 <lb ed="X" n="0497a15"/><lb ed="R093" n="0483b15"/>标。四众八部等。得未曾有者。有三義。一经未有。无 <lb ed="X" n="0497a16"/><lb ed="R093" n="0483b16"/>量義经。异常说故。二定未有。无量義定。异常修故 <lb ed="X" n="0497a17"/><lb ed="R093" n="0483b17"/>三境未有。雨花动地。异常见故。欢喜者。心怀踊跃。 <lb ed="X" n="0497a18"/><lb ed="R093" n="0483b18"/>合掌者。身起恭敬。一心者。志念专注。观<persName>佛</persName>者瞪<g ref="#CB13413">矇</g> <lb ed="X" n="0497a19"/><lb ed="R093" n="0484a01"/>不瞬。皆是愤愤悱悱。可启可发之状。故向下<persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0497a20"/><lb ed="R093" n="0484a02"/>眉际分辉之不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0497a2001" n="0497a2001"/><anchor xml:id="beg0497a2001" n="0497a2001"/>己<anchor xml:id="end0497a2001"/>也。显相逗機竟。</p><p xml:id="pX33p0497a2015" cb:place="inline">△二放光东 <lb ed="X" n="0497a21"/><lb ed="R093" n="0484a03"/>照分二。一一光所照之境。二诸境所现之相。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497a22"/><lb ed="R093" n="0484a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0497a2201">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>上至阿迦尼咤天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497a23"/><lb ed="R093" n="0484a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0497a2301">尔时。即大众喜观时也。<persName>佛</persName>放光者。因有可启可发 <lb ed="X" n="0497a24"/><lb ed="R093" n="0484a06"/>之機。先施不言之教。以开发请之端故。眉间。即两 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0497b" n="0497b"/> <lb ed="X" n="0497b01"/><lb ed="R093" n="0484a07"/>眉中间。不偏不倚。表中道妙理。法身德。实相体也。 <lb ed="X" n="0497b02"/><lb ed="R093" n="0484a08"/>白毫相者。三十二相之一。准观<persName>佛</persName>三昧经云。<persName>佛</persName>初 <lb ed="X" n="0497b03"/><lb ed="R093" n="0484a09"/>生时。牵长五尺。至成道时。牵长丈五。如琉璃筒。内 <lb ed="X" n="0497b04"/><lb ed="R093" n="0484a10"/>外皎洁。表真空净理。解脱德。实相相也。光从相出。 <lb ed="X" n="0497b05"/><lb ed="R093" n="0484a11"/>故曰白毫相光。表妙有圆理。般若德。实相用也。照 <lb ed="X" n="0497b06"/><lb ed="R093" n="0484a12"/>于东方者。东方为群动之首。表此经为诸经中上 <lb ed="X" n="0497b07"/><lb ed="R093" n="0484a13"/>故。又东方就下。为众流之统归。表今经纯圆。为教 <lb ed="X" n="0497b08"/><lb ed="R093" n="0484a14"/>法之都会故。一界为一<persName>佛</persName>化境。万八千界。极言其 <lb ed="X" n="0497b09"/><lb ed="R093" n="0484a15"/>分量廣也。靡无也。无不周遍。表一乘实相。统法界 <lb ed="X" n="0497b10"/><lb ed="R093" n="0484a16"/>而无遗故。阿鼻。此云无间。亦云无遮。亦云无救。谓 <lb ed="X" n="0497b11"/><lb ed="R093" n="0484a17"/>受苦无间。无遮无救故。婆沙云。赡部之下。过五百 <lb ed="X" n="0497b12"/><lb ed="R093" n="0484a18"/>逾缮那。始有其狱。故名地狱。阿迦尼咤。此云质碍 <lb ed="X" n="0497b13"/><lb ed="R093" n="0484b01"/>究竟。即色究竟天。盖质碍即色也。然此天在色界 <lb ed="X" n="0497b14"/><lb ed="R093" n="0484b02"/>最上。阿鼻在欲界最下。上至下至。中该人修鬼畜。 <lb ed="X" n="0497b15"/><lb ed="R093" n="0484b03"/>表一乘实相。弥六道而无剩故。一光所照之境竟。</p> <lb ed="X" n="0497b16"/><lb ed="R093" n="0484b04"/><p xml:id="pX33p0497b1601">△二诸境所现之相三。一众生機感。二诸<persName>佛</persName>化应。 <lb ed="X" n="0497b17"/><lb ed="R093" n="0484b05"/>三機尽化息。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497b18"/><lb ed="R093" n="0484b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0497b1801">于此世界尽见彼土六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497b19"/><lb ed="R093" n="0484b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0497b1901">此界指本<persName>佛</persName>化境。彼土。指万八千土。<persName>佛</persName>光所照。远 <lb ed="X" n="0497b20"/><lb ed="R093" n="0484b08"/>近不隔。故云于此尽见。六趣。谓天人修罗地狱鬼 <lb ed="X" n="0497b21"/><lb ed="R093" n="0484b09"/>畜。由彼生而趣此。死而趣彼。故云趣也。众生者。众 <lb ed="X" n="0497b22"/><lb ed="R093" n="0484b10"/>缘和合而受生故。此科即感<persName>佛</persName>应世之由。与今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0497b23"/><lb ed="R093" n="0484b11"/>未出世前。众生機感義同。方便品云。我以<persName>佛</persName>眼观。 <lb ed="X" n="0497b24"/><lb ed="R093" n="0484b12"/>见六道众生等。即此義也。</p><p xml:id="pX33p0497b2411" cb:place="inline">△二诸<persName>佛</persName>化应二。一从 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0497c" n="0497c"/> <lb ed="X" n="0497c01"/><lb ed="R093" n="0484b13"/>实施权。二会权归实。初二。一从实。二施权。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c02"/><lb ed="R093" n="0484b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0497c0201">又见彼土现在诸<persName>佛</persName>及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c03"/><lb ed="R093" n="0484b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0497c0301">彼土。指万八千土。诸<persName>佛</persName>。即万八千<persName>佛</persName>。由上六趣陞 <lb ed="X" n="0497c04"/><lb ed="R093" n="0484b16"/>沉。熏动大悲。示成正觉。现坐道场。故云现在。亦于 <lb ed="X" n="0497c05"/><lb ed="R093" n="0484b17"/><persName>佛</persName>光中现。故又见也。及闻诸<persName>佛</persName>者。万八千土。如在 <lb ed="X" n="0497c06"/><lb ed="R093" n="0484b18"/>目前。不唯见其形。又复闻其声故。所说经法。即诸 <lb ed="X" n="0497c07"/><lb ed="R093" n="0485a01"/><persName>佛</persName>虽知根钝。且称本怀。演大花严。独被上根。准後 <lb ed="X" n="0497c08"/><lb ed="R093" n="0485a02"/>弥勒偈云。演说经典。微妙第一。義属花严无疑。此 <lb ed="X" n="0497c09"/><lb ed="R093" n="0485a03"/>与今<persName>佛</persName>初成正觉。演大花严義同。方便品云。我始 <lb ed="X" n="0497c10"/><lb ed="R093" n="0485a04"/>坐道场。观树亦经行。于三七日中。思惟如是事等。 <lb ed="X" n="0497c11"/><lb ed="R093" n="0485a05"/>即此義也。</p><p xml:id="pX33p0497c1105" cb:place="inline">△二施权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c12"/><lb ed="R093" n="0485a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0497c1201">幷见彼诸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>优婆夷诸修行得道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c13"/><lb ed="R093" n="0485a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0497c1301">既见从实。又见施权。故云幷见。彼诸比丘等。即转 <lb ed="X" n="0497c14"/><lb ed="R093" n="0485a08"/>照三会之機。论内证有三乘之别。论外貌唯四众 <lb ed="X" n="0497c15"/><lb ed="R093" n="0485a09"/>之表。故云诸比丘等。修行得道。兼因与果言之。论 <lb ed="X" n="0497c16"/><lb ed="R093" n="0485a10"/>修行有谛缘六度之异。论得道有闻缘菩萨之殊。 <lb ed="X" n="0497c17"/><lb ed="R093" n="0485a11"/>故云诸修行等。此与今<persName>佛</persName>三七日後。随宜说法義 <lb ed="X" n="0497c18"/><lb ed="R093" n="0485a12"/>同。但機显教隐。讲者多昧。方便品云。寻念过去<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0497c19"/><lb ed="R093" n="0485a13"/>所行方便力。我今所得道。亦应说三乘等。即此義 <lb ed="X" n="0497c20"/><lb ed="R093" n="0485a14"/>也。从实施权竟。</p><p xml:id="pX33p0497c2007" cb:place="inline">△二会权归实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c21"/><lb ed="R093" n="0485a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0497c2101">复见诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>种种相貌行菩萨道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0497c22"/><lb ed="R093" n="0485a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0497c2201">见之再四。故云复也。诸菩萨。指法花高会之機。既 <lb ed="X" n="0497c23"/><lb ed="R093" n="0485a17"/>经方等弹斥。般若淘汰。皆上上機。故云摩诃萨也。 <lb ed="X" n="0497c24"/><lb ed="R093" n="0485a18"/>因缘。指所秉教理。以所秉教理。为生信发解之因 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0498a" n="0498a"/> <lb ed="X" n="0498a01"/><lb ed="R093" n="0485b01"/>缘故。云种种者。以教分六度。理别六宗。详後弥勒 <lb ed="X" n="0498a02"/><lb ed="R093" n="0485b02"/>偈中自知。忍可不疑曰信。由教而生。了知不昧曰 <lb ed="X" n="0498a03"/><lb ed="R093" n="0485b03"/>解。由理而生。故曰因教生信。缘理发解。但所秉教 <lb ed="X" n="0498a04"/><lb ed="R093" n="0485b04"/>理不同。生信发解亦异。故云种种。如信佈施者。自 <lb ed="X" n="0498a05"/><lb ed="R093" n="0485b05"/>能解了财法无畏之義等。相貌者。指起行造修而 <lb ed="X" n="0498a06"/><lb ed="R093" n="0485b06"/>言。盖以信解存乎中。行修发于外。但以信解不同。 <lb ed="X" n="0498a07"/><lb ed="R093" n="0485b07"/>行修亦异。故亦以种种言之。此与今<persName>佛</persName>四十年後。 <lb ed="X" n="0498a08"/><lb ed="R093" n="0485b08"/>会权归实義同。亦由機显教隐。讲者多昧。方便品 <lb ed="X" n="0498a09"/><lb ed="R093" n="0485b09"/>云。于诸菩萨中。正直捨方便。但说无上道等。即此 <lb ed="X" n="0498a10"/><lb ed="R093" n="0485b10"/>義也<note place="inline">试观万八千土。一切诸<persName>佛</persName>。皆是从实施权。会权归实。今<persName>佛</persName>当说法花。自可窥见一斑。向後 <lb ed="X" n="0498a11"/><lb ed="R093" n="0485b11"/>弥勒问云。为欲说。此为当授记。想由此而推𢜬。所谓发起者。正在于是</note>诸<persName>佛</persName>化应竟。</p> <lb ed="X" n="0498a12"/><lb ed="R093" n="0485b12"/><p xml:id="pX33p0498a1201">△三機尽化息。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498a13"/><lb ed="R093" n="0485b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0498a1301">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者<note place="inline">至</note>以<persName>佛</persName>舍利起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498a14"/><lb ed="R093" n="0485b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0498a1401">初二句。诸<persName>佛</persName>灭度。般涅槃。此云圆寂。谓应化<anchor xml:id="nkr_note_add_0498a1401" n="0498a1401"/><anchor xml:id="beg0498a1401" n="0498a1401"/>已<anchor xml:id="end0498a1401"/>圆。 <lb ed="X" n="0498a15"/><lb ed="R093" n="0485b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0498a1501" n="0498a1501"/><anchor xml:id="beg0498a1501" n="0498a1501"/>敛<anchor xml:id="end0498a1501"/>身入寂故。亦云灭度。谓暂时息灭度生事故。或 <lb ed="X" n="0498a16"/><lb ed="R093" n="0485b16"/>云无真不圆。无妄不寂。故云圆寂。灭烦恼流。度生 <lb ed="X" n="0498a17"/><lb ed="R093" n="0485b17"/>死海。故云灭度。此约断证而言。非事论也。今以事 <lb ed="X" n="0498a18"/><lb ed="R093" n="0485b18"/>论。不取常释。此与今<persName>佛</persName>说法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0498a1801" n="0498a1801"/><anchor xml:id="beg0498a1801" n="0498a1801"/>已<anchor xml:id="end0498a1801"/>。转双林。说涅槃。 <lb ed="X" n="0498a19"/><lb ed="R093" n="0486a01"/>入灭度義同。</p><p xml:id="pX33p0498a1906" cb:place="inline">後四句。灭後起塔。般涅槃後者。薪尽 <lb ed="X" n="0498a20"/><lb ed="R093" n="0486a02"/>火息。烟灭<g ref="#CB01926">灰</g>飞时也。以舍利起塔者。有二義。一谓 <lb ed="X" n="0498a21"/><lb ed="R093" n="0486a03"/>感<persName>佛</persName>恩德。供舍利如供圣容故。二谓显<persName>佛</persName>遗化。与 <lb ed="X" n="0498a22"/><lb ed="R093" n="0486a04"/>人天作种福因故。舍利。具云舍利罗。亦云舍利罗。 <lb ed="X" n="0498a23"/><lb ed="R093" n="0486a05"/>此翻灵骨。骨以灵称者。是<persName>如来</persName>戒定熏成。现光现 <lb ed="X" n="0498a24"/><lb ed="R093" n="0486a06"/>相。诚求必应故。起犹造也。造塔必以七宝者。虽为 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0498b" n="0498b"/> <lb ed="X" n="0498b01"/><lb ed="R093" n="0486a07"/>显敬。亦表法身真常。七财莊严之義。塔。略梵语。具 <lb ed="X" n="0498b02"/><lb ed="R093" n="0486a08"/>云塔波。此翻高显处。处必高显者。表<persName>佛</persName>德巍峨。人 <lb ed="X" n="0498b03"/><lb ed="R093" n="0486a09"/>天瞻仰之義。此与今<persName>佛</persName>灭度之後。分佈舍利。起塔 <lb ed="X" n="0498b04"/><lb ed="R093" n="0486a10"/>供养義同<note place="inline"><persName>佛</persName>灭後事。详见涅槃。避繁不录</note>。放光东照竟。</p><p xml:id="pX33p0498b0422" cb:place="inline">△二会众 <lb ed="X" n="0498b05"/><lb ed="R093" n="0486a11"/>腾疑二。一弥勒疑念。二大众疑念。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498b06"/><lb ed="R093" n="0486a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0498b0601">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>稀有之相我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498b07"/><lb ed="R093" n="0486a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0498b0701">初推审因缘。作是念者。口不言而心自忖意。目前 <lb ed="X" n="0498b08"/><lb ed="R093" n="0486a14"/>之事。故曰今者。现神变相者。一光东照。神用莫测。 <lb ed="X" n="0498b09"/><lb ed="R093" n="0486a15"/>神也。诸<persName>佛</persName>化仪。变状难思。变也。如此神变。岂徒现 <lb ed="X" n="0498b10"/><lb ed="R093" n="0486a16"/>哉。反复推审。必有因缘。故曰以何因缘。而有此瑞。 <lb ed="X" n="0498b11"/><lb ed="R093" n="0486a17"/>此瑞即指光相。以命世罕睹。故称为瑞。</p><p xml:id="pX33p0498b1116" cb:place="inline">今<persName>佛</persName>下。思 <lb ed="X" n="0498b12"/><lb ed="R093" n="0486a18"/>唯发问。光相因缘。唯<persName>佛</persName>能知。弥勒拟欲问<persName>佛</persName>。见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0498b13"/><lb ed="R093" n="0486b01"/>入定。不知何时方起。故曰今者<persName>世尊</persName>。入于三昧。正 <lb ed="X" n="0498b14"/><lb ed="R093" n="0486b02"/>以见决疑之无人也。拟欲自决。又以一光东照。迥 <lb ed="X" n="0498b15"/><lb ed="R093" n="0486b03"/>超言思。诸<persName>佛</persName>化仪。现非寻常。故曰是不可思议。现 <lb ed="X" n="0498b16"/><lb ed="R093" n="0486b04"/>稀有事。弥勒辗转思惟。必得事谙理明。因深智勝。 <lb ed="X" n="0498b17"/><lb ed="R093" n="0486b05"/>兼德足服人者。乃可发明此事。消释群疑。故曰当 <lb ed="X" n="0498b18"/><lb ed="R093" n="0486b06"/>以问谁。谁能答者。</p><p xml:id="pX33p0498b1808" cb:place="inline">复作下。指人决疑。弥勒正思惟 <lb ed="X" n="0498b19"/><lb ed="R093" n="0486b07"/>时。<g ref="#CB15111">觑</g>见文殊。转念决疑得人。故曰复作此念。是者 <lb ed="X" n="0498b20"/><lb ed="R093" n="0486b08"/>指定之词。<name role="" type="person">文殊师利</name>。正所指决疑人也。法王子者 <lb ed="X" n="0498b21"/><lb ed="R093" n="0486b09"/>不取十住。盖以文殊影响辅化。为诸<persName>佛</persName>慧命所繫。 <lb ed="X" n="0498b22"/><lb ed="R093" n="0486b10"/>名法王子。亲近者。影响不離。供养者。理事双修。是 <lb ed="X" n="0498b23"/><lb ed="R093" n="0486b11"/>皆文殊多劫深因。故云已曾。过去无量等。极言其 <lb ed="X" n="0498b24"/><lb ed="R093" n="0486b12"/>近供之廣。必应见此等。以値<persName>佛</persName>既廣。见识自多故。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0498c" n="0498c"/> <lb ed="X" n="0498c01"/><lb ed="R093" n="0486b13"/>准後又殊领答文云。我于过去诸<persName>佛</persName>。曾见斯瑞。则 <lb ed="X" n="0498c02"/><lb ed="R093" n="0486b14"/>文殊底蕴。今被弥勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0498c0201" n="0498c0201"/><anchor xml:id="beg0498c0201" n="0498c0201"/>已<anchor xml:id="end0498c0201"/><g ref="#CB15111">觑</g>破矣。我今当问者。问意 <lb ed="X" n="0498c03"/><lb ed="R093" n="0486b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0498c0301" n="0498c0301"/><anchor xml:id="beg0498c0301" n="0498c0301"/>已<anchor xml:id="end0498c0301"/>决。盖弥勒深知文殊。能决根心之疑也<note place="inline">问。歎德文云供 <lb ed="X" n="0498c04"/><lb ed="R093" n="0486b16"/>养无量百千诸<persName>佛</persName>。未尝独指文殊。何故放光现瑞弥勒不知。反推文殊为供<persName>佛</persName>之多乎。答。弥勒不知。略示 <lb ed="X" n="0498c05"/><lb ed="R093" n="0486b17"/>二義。一约实行。二约权现。约实行者初地不知二地等觉不知妙觉。今放光现瑞。是<persName>如来</persName>自所证境。非弥 <lb ed="X" n="0498c06"/><lb ed="R093" n="0486b18"/>勒補处智分。约权现者。弥勒权谋智鉴。知时知機。欲成簧鼓之仪。示同不知之相。反推文殊亦二。一约表 <lb ed="X" n="0498c07"/><lb ed="R093" n="0487a01"/>法。二约影响约表法者。文殊表根本智。借彼发起。显此经非智莫解故。约影响者。文殊乃久<anchor xml:id="nkr_note_add_0498c0701" n="0498c0701"/><anchor xml:id="beg0498c0701" n="0498c0701"/>已<anchor xml:id="end0498c0701"/>成<persName>佛</persName>弥勒 <lb ed="X" n="0498c08"/><lb ed="R093" n="0487a02"/>以補处较之。虽供<persName>佛</persName>多。未免有稍逊意故</note>。弥勒疑念竟。</p><p xml:id="pX33p0498c0822" cb:place="inline">△二大众疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498c09"/><lb ed="R093" n="0487a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0498c0901">尔时比丘比丘尼优婆塞<note place="inline">至</note>神通之相今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498c10"/><lb ed="R093" n="0487a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0498c1001">尔时者。与弥勒疑念同时。非异时也。四众義摄菩 <lb ed="X" n="0498c11"/><lb ed="R093" n="0487a05"/>萨。天龙鬼神。義摄八部。等摄人及非人。小王轮王。 <lb ed="X" n="0498c12"/><lb ed="R093" n="0487a06"/>盖此中疑念之众。即前文喜观之众也。咸犹皆也。 <lb ed="X" n="0498c13"/><lb ed="R093" n="0487a07"/>事非寻常。擧众通疑。故云咸作此念。是<persName>佛</persName>光明句。 <lb ed="X" n="0498c14"/><lb ed="R093" n="0487a08"/>正指所念之事。言神通相者。一光东照。廣狭无碍。 <lb ed="X" n="0498c15"/><lb ed="R093" n="0487a09"/>一化顿彰。延促同时。皆<persName>如来</persName>不可思议之神通也。 <lb ed="X" n="0498c16"/><lb ed="R093" n="0487a10"/>会众疑同弥勒。复无方以求人。故但云今当问谁 <lb ed="X" n="0498c17"/><lb ed="R093" n="0487a11"/>古德云。大疑大悟。小疑小悟。不疑不悟。前虽说经 <lb ed="X" n="0498c18"/><lb ed="R093" n="0487a12"/>入定。雨花动地。而法会大众。但知欢喜合掌。一心 <lb ed="X" n="0498c19"/><lb ed="R093" n="0487a13"/>观<persName>佛</persName>。是不疑也。今复动以光相。示以離言。乃得困 <lb ed="X" n="0498c20"/><lb ed="R093" n="0487a14"/>心衡虑。则啐<g ref="#CB10437">啄</g>之应。可希冀矣。会众腾疑竟。</p><p xml:id="pX33p0498c2018" cb:place="inline">△四 <lb ed="X" n="0498c21"/><lb ed="R093" n="0487a15"/>问答发起二。一弥勒请问。二文殊领答。初二。一略 <lb ed="X" n="0498c22"/><lb ed="R093" n="0487a16"/>问。二详问。初二。一长行。偈颂。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498c23"/><lb ed="R093" n="0487a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0498c2301">尔时弥勒菩萨欲自决疑<note place="inline">至</note>悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0498c24"/><lb ed="R093" n="0487a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0498c2401">初将问之状。弥勒忧兕不泰。视定文殊。虽言未出 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0499a" n="0499a"/> <lb ed="X" n="0499a01"/><lb ed="R093" n="0487b01"/>口。而意<anchor xml:id="nkr_note_add_0499a0101" n="0499a0101"/><anchor xml:id="beg0499a0101" n="0499a0101"/>已<anchor xml:id="end0499a0101"/>彰著。故云。欲自决疑。此经家描写之语 <lb ed="X" n="0499a02"/><lb ed="R093" n="0487b02"/>也。又观四众等。是弥勒推<anchor xml:id="nkr_note_add_0499a0201" n="0499a0201"/><anchor xml:id="beg0499a0201" n="0499a0201"/>己<anchor xml:id="end0499a0201"/>及人之意。意谓。我以 <lb ed="X" n="0499a03"/><lb ed="R093" n="0487b03"/>補处智分。尙不能知。况复馀众。故用目而循历之。 <lb ed="X" n="0499a04"/><lb ed="R093" n="0487b04"/>是谓观也。及诸天龙等。是用目由近及远之意。意 <lb ed="X" n="0499a05"/><lb ed="R093" n="0487b05"/>谓。四众久近<persName>世尊</persName>。尙不能知。况馀众乍入高会。故 <lb ed="X" n="0499a06"/><lb ed="R093" n="0487b06"/>依次而遍目之。是谓及也。疑存乎内。形现于外。观 <lb ed="X" n="0499a07"/><lb ed="R093" n="0487b07"/>其外而知其内。故曰众会之心。谓上所云观者。观 <lb ed="X" n="0499a08"/><lb ed="R093" n="0487b08"/>众会疑念之心也。</p><p xml:id="pX33p0499a0808" cb:place="inline">而问下。正问之语。必问文殊者。 <lb ed="X" n="0499a09"/><lb ed="R093" n="0487b09"/>欲资大智。以决根心之疑故。此瑞即指光相。相不 <lb ed="X" n="0499a10"/><lb ed="R093" n="0487b10"/>徒施。故问何因缘有。一光东照。神化莫测。一代时 <lb ed="X" n="0499a11"/><lb ed="R093" n="0487b11"/>化。变通无穷。故云神通相也。放大光明。擧能照之 <lb ed="X" n="0499a12"/><lb ed="R093" n="0487b12"/>光。照于二句。擧所照之境。不言上至下至者。问之 <lb ed="X" n="0499a13"/><lb ed="R093" n="0487b13"/>略故。悉见二句。擧境所现相。国界莊严。義摄一化 <lb ed="X" n="0499a14"/><lb ed="R093" n="0487b14"/>始终。以国界有<persName>佛</persName>说法。有众修道。即莊严故。</p><p xml:id="pX33p0499a1418" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0499a15"/><lb ed="R093" n="0487b15"/>偈颂<note place="inline">准诸经偈颂有二。一祗夜。此云重颂。谓重颂长行故。二伽陀此云孤起。谓孤然而起故。祇 <lb ed="X" n="0499a16"/><lb ed="R093" n="0487b16"/>夜如向後重颂。伽陀如龙女偈赞。又天台于祗夜颂中。复开为二。一超颂。谓长行在後。偈颂在前。超越馀 <lb ed="X" n="0499a17"/><lb ed="R093" n="0487b17"/>文而颂故。二追颂。谓长行在前。偈颂在後。追其<anchor xml:id="nkr_note_add_0499a1701" n="0499a1701"/><anchor xml:id="beg0499a1701" n="0499a1701"/>已<anchor xml:id="end0499a1701"/>失而颂故。今于超颂追颂之外。复开为四。一廣颂。谓长 <lb ed="X" n="0499a18"/><lb ed="R093" n="0487b18"/>行中略。偈颂中廣。二略颂。谓长行中廣。偈颂中略。三補颂。谓義顺长行。而长行却无文相。应是长行未周 <lb ed="X" n="0499a19"/><lb ed="R093" n="0488a01"/>偈颂補出。拣非伽陀之偈。四義颂。谓廣略等義。交杂难分。或義似长行而。文稍不类。讲者若遇超颂。追颂 <lb ed="X" n="0499a20"/><lb ed="R093" n="0488a02"/>之处。须宜交叉指授。若遇廣颂略颂之处。不必依长行分科。或开一为多。或合多为一。各随文便俱得。至 <lb ed="X" n="0499a21"/><lb ed="R093" n="0488a03"/>于補颂。義颂。不必一一贴合长行。依文析義可也。今向下乃重颂长行。而为文稍略。属略颂摄</note><note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499a22"/><lb ed="R093" n="0488a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0499a2201">于是弥勒菩萨欲褈宣此義以偈问曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499a23"/><lb ed="R093" n="0488a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0499a2301">于是。谓于是时也。此義。仍指长行。必欲褈宣者。有 <lb ed="X" n="0499a24"/><lb ed="R093" n="0488a06"/>四義。一随国土。以天竺散花之後。多用贯华。如此 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0499b" n="0499b"/> <lb ed="X" n="0499b01"/><lb ed="R093" n="0488a07"/>方序後为铭。二随乐欲。以人情有乐散花。有乐贯 <lb ed="X" n="0499b02"/><lb ed="R093" n="0488a08"/>华。如此方乐文乐诗。三随生解。以智性有解散花。 <lb ed="X" n="0499b03"/><lb ed="R093" n="0488a09"/>有解贯华。如此方解文解诗。四随根器。以根器有 <lb ed="X" n="0499b04"/><lb ed="R093" n="0488a10"/>利有钝。利者一闻即解。钝者再说方晓。今是颂更 <lb ed="X" n="0499b05"/><lb ed="R093" n="0488a11"/>有二義。一请求慇勤。二为众不倦。具此诸義。故欲 <lb ed="X" n="0499b06"/><lb ed="R093" n="0488a12"/>褈宣。若向後<persName>佛</persName>说重颂。更有二義。一表慈诲谆切。 <lb ed="X" n="0499b07"/><lb ed="R093" n="0488a13"/>二为众集前後。非今偈義。偈者梵音之略。具云偈 <lb ed="X" n="0499b08"/><lb ed="R093" n="0488a14"/>他。仍讹也。正云阿<g ref="#CB00145">㝹</g>卒都波。此云赞颂。无论四言 <lb ed="X" n="0499b09"/><lb ed="R093" n="0488a15"/>乃至七言。四句乃至多句。皆可名之。今云偈问者。 <lb ed="X" n="0499b10"/><lb ed="R093" n="0488a16"/>是弥勒糅长行之義。作贯华以问也<note place="inline">此是标颂向下正颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499b11"/><lb ed="R093" n="0488a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0499b1101"><name role="" type="person">文殊师利</name>导师何故眉间白毫大光普照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499b12"/><lb ed="R093" n="0488a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0499b1201">首句称名。示问有所属也。导师者。<persName>佛</persName>之别称。以能 <lb ed="X" n="0499b13"/><lb ed="R093" n="0488b01"/>说法导众。现相引迷。为引导之师故。何故者。征问 <lb ed="X" n="0499b14"/><lb ed="R093" n="0488b02"/>之词。颂上以何因缘等義。眉间二句。即前能照之 <lb ed="X" n="0499b15"/><lb ed="R093" n="0488b03"/>光。幷所照之境。颂上放大光明。照于东方等義。不 <lb ed="X" n="0499b16"/><lb ed="R093" n="0488b04"/>云所现之相者。偈从略故。略问竟。</p><p xml:id="pX33p0499b1614" cb:place="inline">△二详问<note place="inline">上以急于 <lb ed="X" n="0499b17"/><lb ed="R093" n="0488b05"/>求决。故有略问。此恐陈義不周故又详问。然此详问一科。虽義顺长行。而长行却无文相。盖弥勒依前後 <lb ed="X" n="0499b18"/><lb ed="R093" n="0488b06"/>所见。详悉補出。属補颂摄</note>。分四。一兼陈显相。二正陈放光。三结 <lb ed="X" n="0499b19"/><lb ed="R093" n="0488b07"/>见求决。四防难申问。初<note place="inline">疑念本为放光。但雨花动地等。又为放光前相。故兼 <lb ed="X" n="0499b20"/><lb ed="R093" n="0488b08"/>陈之。以见叙事有源</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499b21"/><lb ed="R093" n="0488b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0499b2101">雨曼荼罗曼殊沙花<note place="inline">至</note>身意快然得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499b22"/><lb ed="R093" n="0488b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0499b2201">初陈天人兴供。四华擧二者。大小不分故。栴檀義 <lb ed="X" n="0499b23"/><lb ed="R093" n="0488b11"/>翻与药。香名也。以此香能除病故。今以风从华过。 <lb ed="X" n="0499b24"/><lb ed="R093" n="0488b12"/>其气如之。故云栴檀香风。阵阵袭来。淑气宜人。故 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0499c" n="0499c"/> <lb ed="X" n="0499c01"/><lb ed="R093" n="0488b13"/>云悦可众心。表开示悟入。法味普及之義。雨花敷 <lb ed="X" n="0499c02"/><lb ed="R093" n="0488b14"/>地。不见尘土沙砾。香风扑鼻。不闻杂秽充满。故云 <lb ed="X" n="0499c03"/><lb ed="R093" n="0488b15"/>以是因缘。地皆严净。表开示悟入後。心地淸净之 <lb ed="X" n="0499c04"/><lb ed="R093" n="0488b16"/>義。</p><p xml:id="pX33p0499c0402" cb:place="inline">而此下。陈地祇变相。可知。</p><p xml:id="pX33p0499c0412" cb:place="inline">後四句。陈大众喜观。 <lb ed="X" n="0499c05"/><lb ed="R093" n="0488b17"/>部类也。出家二众。在家二众。其类有四故。不言馀 <lb ed="X" n="0499c06"/><lb ed="R093" n="0488b18"/>部者。擧亲以摄疏也。咸皆欢喜者。欢雨花之有因。 <lb ed="X" n="0499c07"/><lb ed="R093" n="0489a01"/>喜地动之非常诚中形外。故云身意快然。未曾见 <lb ed="X" n="0499c08"/><lb ed="R093" n="0489a02"/>闻者。今获见闻。故云得未曾有<note place="inline">则。雨花动地之前更有说经入定二 <lb ed="X" n="0499c09"/><lb ed="R093" n="0489a03"/>相。何不俱陈。答。无量義经。正被菩萨弥勒无所疑故。经既不疑。定自了了。故幷不陈</note>。</p><p xml:id="pX33p0499c0933" cb:place="inline">△二正 <lb ed="X" n="0499c10"/><lb ed="R093" n="0489a04"/>陈放光二。一一光所照之境。二诸境所现之相。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499c11"/><lb ed="R093" n="0489a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0499c1101">眉间光明照于东方<note place="inline">至</note>从阿鼻狱上至有顶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499c12"/><lb ed="R093" n="0489a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0499c1201">眉间句。即前能照之光。照于等。即前所照之境。万 <lb ed="X" n="0499c13"/><lb ed="R093" n="0489a07"/>八千土。约一光横照而论。皆如金色者。<persName>佛</persName>光所映。 <lb ed="X" n="0499c14"/><lb ed="R093" n="0489a08"/>表一切法界。咸同<persName>佛</persName>界故。从阿下。约一光竖照而 <lb ed="X" n="0499c15"/><lb ed="R093" n="0489a09"/>论。有即质碍。顶即究竟。约義略言。从偈便也。一光 <lb ed="X" n="0499c16"/><lb ed="R093" n="0489a10"/>所照之境竟。</p><p xml:id="pX33p0499c1606" cb:place="inline">△二诸境所现之相三。一众生機感。 <lb ed="X" n="0499c17"/><lb ed="R093" n="0489a11"/>二诸<persName>佛</persName>化应。三機尽化息。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499c18"/><lb ed="R093" n="0489a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0499c1801">诸世界中六道众生<note place="inline">至</note>受报好醜于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0499c19"/><lb ed="R093" n="0489a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0499c1901">首句。重擧前境。道犹路也。三善三恶。往返遊行。其 <lb ed="X" n="0499c20"/><lb ed="R093" n="0489a14"/>道有六。故云六道众生。趣犹向也。生而向此。死而 <lb ed="X" n="0499c21"/><lb ed="R093" n="0489a15"/>向彼。云故生死所趣。善业恶业。各有多种。束之唯 <lb ed="X" n="0499c22"/><lb ed="R093" n="0489a16"/>十。谓身三口四意三也。持之则善。犯之则恶。各能 <lb ed="X" n="0499c23"/><lb ed="R093" n="0489a17"/>牵连生死。故名业缘。缘即牵连義也。善报恶报。亦 <lb ed="X" n="0499c24"/><lb ed="R093" n="0489a18"/>有多种。束之唯六。如上品善因。报在天上。中品善 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0500a" n="0500a"/> <lb ed="X" n="0500a01"/><lb ed="R093" n="0489b01"/>因。报在人间。下品善因。报在修罗。皆名好报。上品 <lb ed="X" n="0500a02"/><lb ed="R093" n="0489b02"/>恶因。报在地狱。中品恶因。报在饿鬼。下品恶因。报 <lb ed="X" n="0500a03"/><lb ed="R093" n="0489b03"/>在畜牲。皆名醜报。若微细分之。因果实繁。如一品 <lb ed="X" n="0500a04"/><lb ed="R093" n="0489b04"/>因中。更开为三。则善恶各有九品。以致天有勝劣。 <lb ed="X" n="0500a05"/><lb ed="R093" n="0489b05"/>人有贵贱。一道之中。品类不齐。所谓众生境界不 <lb ed="X" n="0500a06"/><lb ed="R093" n="0489b06"/>可思议。业报不可思议。今以随因感果。如影随形。 <lb ed="X" n="0500a07"/><lb ed="R093" n="0489b07"/>故云善恶业缘。受报好醜。如上所说。一目无遗。故 <lb ed="X" n="0500a08"/><lb ed="R093" n="0489b08"/>云于此悉见。前云。于此世界。尽见彼土。六趣众生。 <lb ed="X" n="0500a09"/><lb ed="R093" n="0489b09"/>此则较前稍加详耳。众生機感竟。</p><p xml:id="pX33p0500a0914" cb:place="inline">△二诸<persName>佛</persName>化应 <lb ed="X" n="0500a10"/><lb ed="R093" n="0489b10"/>二。一从实施权。二会权归实。初二。一从实。二施权。 <lb ed="X" n="0500a11"/><lb ed="R093" n="0489b11"/>初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500a12"/><lb ed="R093" n="0489b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0500a1201">又睹<persName>佛</persName>圣主狮子<note place="inline">至</note>教诸菩萨无数亿万。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500a13"/><lb ed="R093" n="0489b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0500a1301">睹亦见也。万八千土。各有<persName>世尊</persName>成道。故云诸<persName>佛</persName>。既 <lb ed="X" n="0500a14"/><lb ed="R093" n="0489b14"/>成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0500a1401" n="0500a1401"/><anchor xml:id="beg0500a1401" n="0500a1401"/>已<anchor xml:id="end0500a1401"/>。超诸圣而独尊。故曰圣主。威光赫奕。惊魔 <lb ed="X" n="0500a15"/><lb ed="R093" n="0489b15"/>外以潜踪。故称狮子。演说经典。即指初说花严。积 <lb ed="X" n="0500a16"/><lb ed="R093" n="0489b16"/>行菩萨。<g ref="#CB04047">𦢊</g>腮鳞于龙门。上德声闻。杜视听于嘉会。 <lb ed="X" n="0500a17"/><lb ed="R093" n="0489b17"/>故曰微妙。如须弥落群峰之高。似杲日夺众景之 <lb ed="X" n="0500a18"/><lb ed="R093" n="0489b18"/>耀。故曰第一。其声即说法之声。淸净者。不浊不杂。 <lb ed="X" n="0500a19"/><lb ed="R093" n="0490a01"/>平和嘹亮。乃至圣福德之相也。出犹转也。以声唯 <lb ed="X" n="0500a20"/><lb ed="R093" n="0490a02"/>浑沦。不能诠法。转为曲折之音故。柔软者。八音之 <lb ed="X" n="0500a21"/><lb ed="R093" n="0490a03"/>一。谓不急不暴。调柔和软。因地柔和善顺所致。七 <lb ed="X" n="0500a22"/><lb ed="R093" n="0490a04"/>处九会。被機无量。故云教诸菩萨。无数亿万。是皆 <lb ed="X" n="0500a23"/><lb ed="R093" n="0490a05"/>圆顿大根。始见<persName>佛</persName>身。即入<persName>佛</persName>慧者也。前云。又见彼 <lb ed="X" n="0500a24"/><lb ed="R093" n="0490a06"/>土。现在诸<persName>佛</persName>。及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。但约能说所说。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0500b" n="0500b"/> <lb ed="X" n="0500b01"/><lb ed="R093" n="0490a07"/>此则长出其声淸净四句。兼约能被所被也。</p><p xml:id="pX33p0500b0118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0500b02"/><lb ed="R093" n="0490a08"/>施权二。一总陈。二别陈。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500b03"/><lb ed="R093" n="0490a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0500b0301">梵音深妙令人乐闻<note place="inline">至</note>照明<persName>佛</persName>法开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500b04"/><lb ed="R093" n="0490a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0500b0401">首二句。承上起下。梵音。三十二相之一。兼前淸净 <lb ed="X" n="0500b05"/><lb ed="R093" n="0490a11"/>柔软二義。因中常软语故。果感此相。圆顿大教。独 <lb ed="X" n="0500b06"/><lb ed="R093" n="0490a12"/>被圆顿大根。故称深妙。此承上文称性极谈。不逗 <lb ed="X" n="0500b07"/><lb ed="R093" n="0490a13"/>群機之義。令人乐闻者。屈抑本怀。随他意语。此起 <lb ed="X" n="0500b08"/><lb ed="R093" n="0490a14"/>下文随宜说法。巧被群機之義。必承上以起下者。 <lb ed="X" n="0500b09"/><lb ed="R093" n="0490a15"/>显诸<persName>佛</persName>施权。非得<anchor xml:id="nkr_note_add_0500b0901" n="0500b0901"/><anchor xml:id="beg0500b0901" n="0500b0901"/>已<anchor xml:id="end0500b0901"/>也。</p><p xml:id="pX33p0500b0910" cb:place="inline">各于下。正以总陈。各于。拣 <lb ed="X" n="0500b10"/><lb ed="R093" n="0490a16"/>非法性。世界。拣非受用。以法性尘刹混融。莫定边 <lb ed="X" n="0500b11"/><lb ed="R093" n="0490a17"/>疆。受用贤圣自住。非关化境。今以隐勝现劣。各據 <lb ed="X" n="0500b12"/><lb ed="R093" n="0490a18"/>化土。故云各于世界。讲说与演说不同。演者直指 <lb ed="X" n="0500b13"/><lb ed="R093" n="0490b01"/>義。讲者分析義。此乃从本起末。析一为三。故云讲 <lb ed="X" n="0500b14"/><lb ed="R093" n="0490b02"/>说。正法。拣非偏邪。以花严大教难投。群機流于凡 <lb ed="X" n="0500b15"/><lb ed="R093" n="0490b03"/>外。今说三乘。对治凡夫偏执。外道邪见。故以正法 <lb ed="X" n="0500b16"/><lb ed="R093" n="0490b04"/>名之。三乘之法皆以因缘为宗。但浅深不同。有即 <lb ed="X" n="0500b17"/><lb ed="R093" n="0490b05"/>空即假即中之别。故云种种。以无量喩者。有一因 <lb ed="X" n="0500b18"/><lb ed="R093" n="0490b06"/>缘。即有一事迹可喩。盖为直言不了者之所施设。 <lb ed="X" n="0500b19"/><lb ed="R093" n="0490b07"/>照明<persName>佛</persName>法者。约教而论。以小機不契大教。使<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0500b20"/><lb ed="R093" n="0490b08"/>不行。是不明也。今以因缘之炬。譬喩之灯。照了<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0500b21"/><lb ed="R093" n="0490b09"/>法。使得显明故。开悟众生者。约機而论。以大教不 <lb ed="X" n="0500b22"/><lb ed="R093" n="0490b10"/>逗小機。令众生无益。是不悟也。今以因缘之方。譬 <lb ed="X" n="0500b23"/><lb ed="R093" n="0490b11"/>喩之便。开示众生。令得悟入故。據此照明开悟二 <lb ed="X" n="0500b24"/><lb ed="R093" n="0490b12"/>句。则显实之旨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0500b2401" n="0500b2401"/><anchor xml:id="beg0500b2401" n="0500b2401"/>已<anchor xml:id="end0500b2401"/>露大端。弥勒尙推不知。是谓具 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0500c" n="0500c"/> <lb ed="X" n="0500c01"/><lb ed="R093" n="0490b13"/>择法眼。真个不知也。此科前文所无。盖译者为避 <lb ed="X" n="0500c02"/><lb ed="R093" n="0490b14"/>重烦。留此互出耳。总陈竟。</p><p xml:id="pX33p0500c0211" cb:place="inline">△二别陈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500c03"/><lb ed="R093" n="0490b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0500c0301">若人遭苦厌老病死<note place="inline">至</note>求无上慧为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0500c04"/><lb ed="R093" n="0490b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0500c0401">初说声闻乘。若人遭苦者。声闻根钝。以苦谛为初 <lb ed="X" n="0500c05"/><lb ed="R093" n="0490b17"/>门。故声闻之機。多遭困苦。以知苦而後断集故。诸 <lb ed="X" n="0500c06"/><lb ed="R093" n="0490b18"/>苦之中。老病死甚。故独厌之。馀非不厌。在所缓也。 <lb ed="X" n="0500c07"/><lb ed="R093" n="0491a01"/>厌之一字。正声闻得力处。以遭苦者多。厌苦者少。 <lb ed="X" n="0500c08"/><lb ed="R093" n="0491a02"/>既知厌苦。自不终于苦矣。又厌之一字。亦二乘狭 <lb ed="X" n="0500c09"/><lb ed="R093" n="0491a03"/>劣处。谓由厌苦故。速出三界。不发大心不得成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0500c10"/><lb ed="R093" n="0491a04"/>也。为说涅槃者。欲令慕灭之意。涅槃即灭谛也。此 <lb ed="X" n="0500c11"/><lb ed="R093" n="0491a05"/>翻灭度。灭见思惑。度分段死故。际边际也。诸苦边 <lb ed="X" n="0500c12"/><lb ed="R093" n="0491a06"/>际。<g ref="#CB01926">灰</g>泯而极。若尽苦而身智仍存。犹是边际未了。 <lb ed="X" n="0500c13"/><lb ed="R093" n="0491a07"/>今依小乘涅槃取<g ref="#CB01926">灰</g>断果。故云尽诸苦际。文缺集 <lb ed="X" n="0500c14"/><lb ed="R093" n="0491a08"/>道二谛者。擧果以该因故。</p><p xml:id="pX33p0500c1411" cb:place="inline">次四句。说缘觉乘。若人 <lb ed="X" n="0500c15"/><lb ed="R093" n="0491a09"/>有福者。缘觉根利。以集谛为初门。故缘觉之機。多 <lb ed="X" n="0500c16"/><lb ed="R093" n="0491a10"/>出福乐。以恣福易于起惑故。曾供养<persName>佛</persName>者。出有福 <lb ed="X" n="0500c17"/><lb ed="R093" n="0491a11"/>之因也。勝法即因缘之法。较前四谛为勝故。志求 <lb ed="X" n="0500c18"/><lb ed="R093" n="0491a12"/>二字。正缘觉得力处。以有福者多。求法者少。既知 <lb ed="X" n="0500c19"/><lb ed="R093" n="0491a13"/>志求。自不为福所迷矣。为说缘觉者。缘字从教。即 <lb ed="X" n="0500c20"/><lb ed="R093" n="0491a14"/>十二因缘。觉字从機。即七十七智。谓<persName>佛</persName>说十二因 <lb ed="X" n="0500c21"/><lb ed="R093" n="0491a15"/>缘。令依七十七智。觉真谛理也。</p><p xml:id="pX33p0500c2113" cb:place="inline">末四句。说菩萨乘。 <lb ed="X" n="0500c22"/><lb ed="R093" n="0491a16"/>菩萨具<persName>佛</persName>种姓。当绍<persName>佛</persName>位。故以<persName>佛</persName>子称之。躬行实 <lb ed="X" n="0500c23"/><lb ed="R093" n="0491a17"/>践曰修。依果立因曰行。略明六度。廣有多门。故以 <lb ed="X" n="0500c24"/><lb ed="R093" n="0491a18"/>种种言之。无上慧。即<persName>佛</persName>慧也。<persName>佛</persName>慧尊极。故称无上。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0501a" n="0501a"/> <lb ed="X" n="0501a01"/><lb ed="R093" n="0491b01"/>求之一字。正菩萨得力处。以修行者多。求慧者少。 <lb ed="X" n="0501a02"/><lb ed="R093" n="0491b02"/>既知求慧。自不滞有漏之因矣。为说净道者。示以 <lb ed="X" n="0501a03"/><lb ed="R093" n="0491b03"/><persName>佛</persName>果净道。令彼成无漏因。不以有为染心而修诸 <lb ed="X" n="0501a04"/><lb ed="R093" n="0491b04"/>行故。前云。幷见彼诸比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。 <lb ed="X" n="0501a05"/><lb ed="R093" n="0491b05"/>诸修行得道者。今则機教双陈。三乘各别言之。益 <lb ed="X" n="0501a06"/><lb ed="R093" n="0491b06"/>知其为转照三会之事矣。从实施权竟。</p><p xml:id="pX33p0501a0616" cb:place="inline">△二会权 <lb ed="X" n="0501a07"/><lb ed="R093" n="0491b07"/>归实二。一结前起後。二正陈機宜。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501a08"/><lb ed="R093" n="0491b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0501a0801"><name role="" type="person">文殊师利</name>我住于此<note place="inline">至</note>如是众多今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501a09"/><lb ed="R093" n="0491b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0501a0901">初结前见闻。我住于此者。不離<name role="" type="person">耆阇崛山</name>。见闻若 <lb ed="X" n="0501a10"/><lb ed="R093" n="0491b10"/>斯者。指上所见所闻。谓仗<persName>佛</persName>光明。不離<name role="" type="person">耆阇崛山</name>。 <lb ed="X" n="0501a11"/><lb ed="R093" n="0491b11"/>所见所闻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a1101" n="0501a1101"/><anchor xml:id="beg0501a1101" n="0501a1101"/>已<anchor xml:id="end0501a1101"/>若斯之多矣。</p><p xml:id="pX33p0501a1111" cb:place="inline">後三句。起後略说。言所 <lb ed="X" n="0501a12"/><lb ed="R093" n="0491b12"/>见所闻。不<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a1201" n="0501a1201"/><anchor xml:id="beg0501a1201" n="0501a1201"/>但<anchor xml:id="end0501a1201"/>如上之多。更有未陈。故曰及千亿事。 <lb ed="X" n="0501a13"/><lb ed="R093" n="0491b13"/>事即向下六度等事。以千计亿者。极言其事之多 <lb ed="X" n="0501a14"/><lb ed="R093" n="0491b14"/>故。如是者。通指<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a1401" n="0501a1401"/><anchor xml:id="beg0501a1401" n="0501a1401"/>已<anchor xml:id="end0501a1401"/>陈未陈之相。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a1402" n="0501a1402"/><anchor xml:id="beg0501a1402" n="0501a1402"/>已<anchor xml:id="end0501a1402"/>陈之相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0501a1403" n="0501a1403"/><anchor xml:id="beg0501a1403" n="0501a1403"/>已<anchor xml:id="end0501a1403"/>云 <lb ed="X" n="0501a15"/><lb ed="R093" n="0491b15"/>多矣。况及未陈。故云众多。多而且众。尽说不能。有 <lb ed="X" n="0501a16"/><lb ed="R093" n="0491b16"/>疑在怀。不说不得。故云今当略说。又略有二義。一 <lb ed="X" n="0501a17"/><lb ed="R093" n="0491b17"/>唯略教。以上从实施权。皆機教双陈。今下会权归 <lb ed="X" n="0501a18"/><lb ed="R093" n="0491b18"/>实。存機略教故。二兼略機。以最後极谈。摄機甚廣。 <lb ed="X" n="0501a19"/><lb ed="R093" n="0492a01"/>况万八千土。岂言所能述。若今下所陈。略多存少 <lb ed="X" n="0501a20"/><lb ed="R093" n="0492a02"/>故。此科前文所无。乃弥勒叙置语也。</p><p xml:id="pX33p0501a2015" cb:place="inline">△二正陈機 <lb ed="X" n="0501a21"/><lb ed="R093" n="0492a03"/>宜分二。一总标种种因缘。二别陈信解相貌。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501a22"/><lb ed="R093" n="0492a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0501a2201">我见彼土恒沙菩萨种种因缘而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501a23"/><lb ed="R093" n="0492a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0501a2301">首句。重擧前境。恒沙菩萨者。即法花高会之機。恒 <lb ed="X" n="0501a24"/><lb ed="R093" n="0492a06"/>即恒河。亦云<name role="" type="person">殑伽河</name>。此翻天堂来。以此河自雪山 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0501b" n="0501b"/> <lb ed="X" n="0501b01"/><lb ed="R093" n="0492a07"/>顶。<name role="" type="person">阿耨达池</name>流出。状其来处最高故。河中金沙混 <lb ed="X" n="0501b02"/><lb ed="R093" n="0492a08"/>流。其细如面。今以其沙对菩萨者。极言其数之多 <lb ed="X" n="0501b03"/><lb ed="R093" n="0492a09"/>故。种种因缘。如前。不言信解相貌者。義在别陈中 <lb ed="X" n="0501b04"/><lb ed="R093" n="0492a10"/>故。末句。结其所宗。言所秉因缘。虽有种种。而原其 <lb ed="X" n="0501b05"/><lb ed="R093" n="0492a11"/>本意。唯在<persName>佛</persName>果。如千径九逵。咸会王城。故云而求 <lb ed="X" n="0501b06"/><lb ed="R093" n="0492a12"/><persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX33p0501b0603" cb:place="inline">△二别陈信解相貌二。一次第缓陈。二不次 <lb ed="X" n="0501b07"/><lb ed="R093" n="0492a13"/>急说。初六。一佈施。二持戒。三忍辱。四精进。五禅定。 <lb ed="X" n="0501b08"/><lb ed="R093" n="0492a14"/>六智慧。初三。一外施。二内外施。三内施。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501b09"/><lb ed="R093" n="0492a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0501b0901">或有行施金银珊瑚<note place="inline">至</note>三界第一诸<persName>佛</persName>所歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501b10"/><lb ed="R093" n="0492a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0501b1001">或者。不定之词。言万八千土。相貌多端。恍惚如见。 <lb ed="X" n="0501b11"/><lb ed="R093" n="0492a17"/>故云或有行施。金银。质产于矿。愈炼愈精。擧世通 <lb ed="X" n="0501b12"/><lb ed="R093" n="0492a18"/>用宝也。珊瑚。石中之宝。从波斯国。及<name role="" type="person">狮子国</name>来。形 <lb ed="X" n="0501b13"/><lb ed="R093" n="0492b01"/>似鹿角。色赤而润。以此土多尙赤故。为世所珍。真 <lb ed="X" n="0501b14"/><lb ed="R093" n="0492b02"/>珠。亦云珍珠。或出蛤蚌。或出蛇<g ref="#CB18003">󴙓</g>。以类有勝劣。故 <lb ed="X" n="0501b15"/><lb ed="R093" n="0492b03"/>價値不等。摩尼。珠名也。此翻无垢。其体淸净故。亦 <lb ed="X" n="0501b16"/><lb ed="R093" n="0492b04"/>云如意。欲求所需。焚香拜祝。随意能雨故。善友入 <lb ed="X" n="0501b17"/><lb ed="R093" n="0492b05"/>海。即求此也。砗磲玛瑙。俱出于石。故四字从石。砗 <lb ed="X" n="0501b18"/><lb ed="R093" n="0492b06"/>磲洁白中最。玛瑙杂色非一。似玉非玉。幷为世宝。 <lb ed="X" n="0501b19"/><lb ed="R093" n="0492b07"/>金刚者。最坚最利。能壞于一切。一切无能壞故。古 <lb ed="X" n="0501b20"/><lb ed="R093" n="0492b08"/>德云。梵语斫迦罗。此云金刚。帝释所有之宝。力士 <lb ed="X" n="0501b21"/><lb ed="R093" n="0492b09"/>所持之杵。薄福众生。目不能见。據此知非此土所 <lb ed="X" n="0501b22"/><lb ed="R093" n="0492b10"/>有。诸珍二字。总赅一切珍琦。言无宝不施也。奴婢。 <lb ed="X" n="0501b23"/><lb ed="R093" n="0492b11"/>仆隶通称。车乘。轮毂总名。用此为施者。备听用以 <lb ed="X" n="0501b24"/><lb ed="R093" n="0492b12"/>供乘遊也。宝饰辇舆者。珍宝为饰。人夫而驾。故辇 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0501c" n="0501c"/> <lb ed="X" n="0501c01"/><lb ed="R093" n="0492b13"/>字从夫从车。似王乘。非常御也。欢喜佈施者。作益 <lb ed="X" n="0501c02"/><lb ed="R093" n="0492b14"/>我想。拣非迫不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0501c0201" n="0501c0201"/><anchor xml:id="beg0501c0201" n="0501c0201"/>已<anchor xml:id="end0501c0201"/>。如割身肉之类。迴向<persName>佛</persName>道者。 <lb ed="X" n="0501c03"/><lb ed="R093" n="0492b15"/>回此功德。以向<persName>佛</persName>道。所谓不求人天福报。小果权 <lb ed="X" n="0501c04"/><lb ed="R093" n="0492b16"/>乘是也。是乘。即指<persName>佛</persName>乘。愿得者。依之发心。期于必 <lb ed="X" n="0501c05"/><lb ed="R093" n="0492b17"/>得。所谓唯依最上乘。发菩提心是也。是乘乃最上 <lb ed="X" n="0501c06"/><lb ed="R093" n="0492b18"/>一乘。得之则出世成<persName>佛</persName>。故云三界第一。是乘乃诸 <lb ed="X" n="0501c07"/><lb ed="R093" n="0493a01"/><persName>佛</persName>心要。得之乃命脉相通。故为诸<persName>佛</persName>所歎。然此中 <lb ed="X" n="0501c08"/><lb ed="R093" n="0493a02"/>似唯财施。其实義摄三檀。如欢喜佈施。求者不惧。 <lb ed="X" n="0501c09"/><lb ed="R093" n="0493a03"/>则摄无畏施。愿成<persName>佛</persName>道。自起化他之行。则摄法施。 <lb ed="X" n="0501c10"/><lb ed="R093" n="0493a04"/>兼本财施。则三檀具矣。後仿此。外施竟。</p><p xml:id="pX33p0501c1016" cb:place="inline">△二内外 <lb ed="X" n="0501c11"/><lb ed="R093" n="0493a05"/>施<note place="inline">车马妻子属外财身肉手足属内财</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501c12"/><lb ed="R093" n="0493a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0501c1201">或有菩萨驷马宝车<note place="inline">至</note>及妻子施求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0501c13"/><lb ed="R093" n="0493a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0501c1301">初车马佈施。驷马四马也。宝车珍御也。珍宝所成。 <lb ed="X" n="0501c14"/><lb ed="R093" n="0493a08"/>驾以四马。故云驷马宝车。栏楯前後槛也。花盖车 <lb ed="X" n="0501c15"/><lb ed="R093" n="0493a09"/>上覆也。轩谓左右厢也。杂彩为饰。故云轩饰。佈施 <lb ed="X" n="0501c16"/><lb ed="R093" n="0493a10"/>者。到处佈散。随乞施与。借此因行。以成果德也。</p><p xml:id="pX33p0501c1619" cb:place="inline">复 <lb ed="X" n="0501c17"/><lb ed="R093" n="0493a11"/>见下。身眷佈施。身谓全身。肉手足三。皆身分摄。妻 <lb ed="X" n="0501c18"/><lb ed="R093" n="0493a12"/>与夫相为表裡。子与父相为作述。皆眷属摄。施之 <lb ed="X" n="0501c19"/><lb ed="R093" n="0493a13"/>一字。总通身眷。然人之所最重者。莫过身命。最爱 <lb ed="X" n="0501c20"/><lb ed="R093" n="0493a14"/>者。莫过妻子。今菩萨为道忘躯。外形骸如桎梏。求 <lb ed="X" n="0501c21"/><lb ed="R093" n="0493a15"/>真厌假。观妻妾如画甁。故幷施之。</p><p xml:id="pX33p0501c2114" cb:place="inline">末句。总结所为。 <lb ed="X" n="0501c22"/><lb ed="R093" n="0493a16"/>言菩萨所以内外俱捨者。总为求无上道。准後提 <lb ed="X" n="0501c23"/><lb ed="R093" n="0493a17"/>婆达多品。<persName>佛</persName>自述云。吾于多劫。常作国王。愿求无 <lb ed="X" n="0501c24"/><lb ed="R093" n="0493a18"/>上菩提。欲满六波罗蜜。勤行佈施。心无吝惜。象马 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0502a" n="0502a"/> <lb ed="X" n="0502a01"/><lb ed="R093" n="0493b01"/>七珍。国城妻子。乃至身肉手足等。即此类也。</p><p xml:id="pX33p0502a0118" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0502a02"/><lb ed="R093" n="0493b02"/>内施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502a03"/><lb ed="R093" n="0493b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502a0301">又见菩萨头目身体欣乐施与求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502a04"/><lb ed="R093" n="0493b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502a0401">去目伤体。仅壞其形。其施稍易。断头杀身。兼绝其 <lb ed="X" n="0502a05"/><lb ed="R093" n="0493b05"/>命。其施甚难。今乃欢欣好乐。施与乞者。正以所得 <lb ed="X" n="0502a06"/><lb ed="R093" n="0493b06"/>者重。而所失者轻耳。准报恩经大光明王。唤乞头 <lb ed="X" n="0502a07"/><lb ed="R093" n="0493b07"/>婆罗门云。汝今远来。从我乞头。我以慈心。怜愍汝 <lb ed="X" n="0502a08"/><lb ed="R093" n="0493b08"/>故。不逆汝意。令我来世得智慧头。施与汝等。今云 <lb ed="X" n="0502a09"/><lb ed="R093" n="0493b09"/>求<persName>佛</persName>智慧。即彼意也<note place="inline">问。父母遗体。不可毁伤。曾子所以启衾为戒。如果头目俱 <lb ed="X" n="0502a10"/><lb ed="R093" n="0493b10"/>捨。身体幷施。得毋陷于不孝之罪耶。答。事有变常务有重轻。岂不闻杀身成仁。如比干剖腹之类。至今无 <lb ed="X" n="0502a11"/><lb ed="R093" n="0493b11"/>有能议其非者。况求出世大道。又非世间忠孝可比。将见多生父母。获益之无穷。十方贤圣。欢喜之不尽。 <lb ed="X" n="0502a12"/><lb ed="R093" n="0493b12"/>又谁谓其不能全身。而责其为不孝之罪乎</note>。佈施竟。</p><p xml:id="pX33p0502a1221" cb:place="inline">△二持戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502a13"/><lb ed="R093" n="0493b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502a1301"><name role="" type="person">文殊师利</name>我见诸王<note place="inline">至</note>剃除鬚发而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502a14"/><lb ed="R093" n="0493b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502a1401">陈说既繁。恐不经意。故重称其名以告之。万八千 <lb ed="X" n="0502a15"/><lb ed="R093" n="0493b15"/>土。多有王子行道。故云我见诸王。往诣<persName>佛</persName>所者。表 <lb ed="X" n="0502a16"/><lb ed="R093" n="0493b16"/>往非馀。诚意晋见故。问无上道者。自念善法教民。 <lb ed="X" n="0502a17"/><lb ed="R093" n="0493b17"/>无济于世。别求出世之道。普度迷情。此即摄有情 <lb ed="X" n="0502a18"/><lb ed="R093" n="0493b18"/>戒也。便捨者。飘然不顾之義。率土之境。皆为王之 <lb ed="X" n="0502a19"/><lb ed="R093" n="0494a01"/>所乐。故称乐土。帝居曰宫。有丹楹刻桷之制。君御 <lb ed="X" n="0502a20"/><lb ed="R093" n="0494a02"/>曰殿。有鳷鹊凤凰之称。辅佐曰臣。有百尔臣工之 <lb ed="X" n="0502a21"/><lb ed="R093" n="0494a03"/>司。嫔妃曰妾。有三千粉黛之姿。凡此皆最为难捨。 <lb ed="X" n="0502a22"/><lb ed="R093" n="0494a04"/>今云便捨者。由诣<persName>佛</persName>问道。自觉世乐非真。故飘然 <lb ed="X" n="0502a23"/><lb ed="R093" n="0494a05"/>长往而不顾焉。如非重道轻荣。视天下如敝屣者。 <lb ed="X" n="0502a24"/><lb ed="R093" n="0494a06"/>不能如此。此即摄善法戒也。剃除鬚发者。表出尘 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0502b" n="0502b"/> <lb ed="X" n="0502b01"/><lb ed="R093" n="0494a07"/>之风度。而披法服者。绝世谛之仪容。此即摄律仪 <lb ed="X" n="0502b02"/><lb ed="R093" n="0494a08"/>戒也。持戒竟。</p><p xml:id="pX33p0502b0206" cb:place="inline">△三忍辱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502b03"/><lb ed="R093" n="0494a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502b0301">或见菩萨而作比丘独处闲静乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502b04"/><lb ed="R093" n="0494a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502b0401">而作比丘者。弃俗为道。剃发染衣。外绝五欲。内净 <lb ed="X" n="0502b05"/><lb ed="R093" n="0494a11"/>五篇。此约持戒明忍。不接人事曰独处。远離喧杂 <lb ed="X" n="0502b06"/><lb ed="R093" n="0494a12"/>曰闲静。又独处者。绝抗对故。闲静者。入深禅故。此 <lb ed="X" n="0502b07"/><lb ed="R093" n="0494a13"/>约禅定明忍。朝斯夕斯曰乐诵。圣贤成法曰经典。 <lb ed="X" n="0502b08"/><lb ed="R093" n="0494a14"/>盖欲借彼成法。资生正慧。故朝斯夕斯而乐诵之。 <lb ed="X" n="0502b09"/><lb ed="R093" n="0494a15"/>此约智慧明忍。必约三学以明忍者。欲断其流。务 <lb ed="X" n="0502b10"/><lb ed="R093" n="0494a16"/>绝其源之義。盖以不能忍者。多缘三毒而起。如彼 <lb ed="X" n="0502b11"/><lb ed="R093" n="0494a17"/>此相贪。以至凌辱交至。彼此相嗔。以至忘身及亲。 <lb ed="X" n="0502b12"/><lb ed="R093" n="0494a18"/>痴迷不了。以至结怨怀恨。今菩萨三学既备。三毒 <lb ed="X" n="0502b13"/><lb ed="R093" n="0494b01"/>自息。不唯能忍彼辱。亦且无辱可忍。是不忍之忍。 <lb ed="X" n="0502b14"/><lb ed="R093" n="0494b02"/>乃真忍也。忍辱竟。</p><p xml:id="pX33p0502b1408" cb:place="inline">△四精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502b15"/><lb ed="R093" n="0494b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502b1501">又见菩萨勇猛精进入于深山思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502b16"/><lb ed="R093" n="0494b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502b1601">勇猛者。悍劳不怯。忍苦不辞之義。精进者。诸缘不 <lb ed="X" n="0502b17"/><lb ed="R093" n="0494b05"/>杂。一念直前之義。深山。谓穷壑<g ref="#CB15035">邃</g>谷。人烟旷绝。住 <lb ed="X" n="0502b18"/><lb ed="R093" n="0494b06"/>则与木石居。行则与鹿豕遊。饭糗茹草。寂寞难堪。 <lb ed="X" n="0502b19"/><lb ed="R093" n="0494b07"/>今云入者。必是情忘世务。心死溪山。所谓楖栗横 <lb ed="X" n="0502b20"/><lb ed="R093" n="0494b08"/>肩不顾人。直入千峰万峰去。亦如刚被世人知处 <lb ed="X" n="0502b21"/><lb ed="R093" n="0494b09"/>所。又移茅茨入深山之类。思惟<persName>佛</persName>道者。结其所为。 <lb ed="X" n="0502b22"/><lb ed="R093" n="0494b10"/>言菩萨所以入深山者。盖以<persName>佛</persName>道幽深。非浮泛可 <lb ed="X" n="0502b23"/><lb ed="R093" n="0494b11"/>阶。借彼悬崖绝巘。入正观以思惟耳。古人于心地 <lb ed="X" n="0502b24"/><lb ed="R093" n="0494b12"/>发明之後。三二十年住山。长养圣胎。即此意也。</p><p xml:id="pX33p0502b2419" cb:place="inline">△ <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0502c" n="0502c"/> <lb ed="X" n="0502c01"/><lb ed="R093" n="0494b13"/>五禅定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502c02"/><lb ed="R093" n="0494b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502c0201">又见離欲常处空闲<note place="inline">至</note>以千万偈赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502c03"/><lb ed="R093" n="0494b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502c0301">初从浅入深禅。欲谓五欲。即色声香味触也。必離 <lb ed="X" n="0502c04"/><lb ed="R093" n="0494b16"/>之者。以能为禅定障故。空闲乃无欲之地。必常处 <lb ed="X" n="0502c05"/><lb ed="R093" n="0494b17"/>者。以暂離欲境。不能动静一如。借彼以坚其心故。 <lb ed="X" n="0502c06"/><lb ed="R093" n="0494b18"/>此约初心浅修言也。深修者。有渐次工夫。谓渐次 <lb ed="X" n="0502c07"/><lb ed="R093" n="0495a01"/>深入。以造其极故。禅。半梵语。具云禅那。此翻静虑。 <lb ed="X" n="0502c08"/><lb ed="R093" n="0495a02"/>虑即微细观照。拣非任运分别。故以静言。定者对 <lb ed="X" n="0502c09"/><lb ed="R093" n="0495a03"/>治散乱。亦静虑義。今幷言者。华梵双称。義易了故。 <lb ed="X" n="0502c10"/><lb ed="R093" n="0495a04"/>神通有六。一天眼。二天耳。三他心。四宿命。五神境。 <lb ed="X" n="0502c11"/><lb ed="R093" n="0495a05"/>六漏尽。今言五通者。以大乘教中。唯<persName>佛</persName>许漏尽。馀 <lb ed="X" n="0502c12"/><lb ed="R093" n="0495a06"/>皆不许故。然此五通。虽由禅定而发。非静极情忘 <lb ed="X" n="0502c13"/><lb ed="R093" n="0495a07"/>者亦不能得。今既云得。即深修之<g ref="#CB15281">验</g>也。</p><p xml:id="pX33p0502c1316" cb:place="inline">後四句。从 <lb ed="X" n="0502c14"/><lb ed="R093" n="0495a08"/>深入妙禅。安禅者。拣上離欲求禅。谓不思而得。不 <lb ed="X" n="0502c15"/><lb ed="R093" n="0495a09"/>勉而中。所谓深禅是也。合掌等。拣上处闲求静。谓 <lb ed="X" n="0502c16"/><lb ed="R093" n="0495a10"/>不起灭定。现诸威仪。所谓妙禅是也。以千万偈者。 <lb ed="X" n="0502c17"/><lb ed="R093" n="0495a11"/>或称因颂果。或赞功论德。比兴不同。吟咏各异故。 <lb ed="X" n="0502c18"/><lb ed="R093" n="0495a12"/>大经云。赞<persName>佛</persName>相好。当愿众生。成就<persName>佛</persName>身。证无相法。 <lb ed="X" n="0502c19"/><lb ed="R093" n="0495a13"/>今云赞诸法王。自寓迴向众生意也。又安禅属定。 <lb ed="X" n="0502c20"/><lb ed="R093" n="0495a14"/>偈赞属慧。既能安禅偈赞。必是定慧圆融。不唯不 <lb ed="X" n="0502c21"/><lb ed="R093" n="0495a15"/>被痴定所缚。亦不为狂慧所误矣。禅定竟。</p><p xml:id="pX33p0502c2117" cb:place="inline">△六智 <lb ed="X" n="0502c22"/><lb ed="R093" n="0495a16"/>慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502c23"/><lb ed="R093" n="0495a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0502c2301">复见菩萨智深志固<note place="inline">至</note>济地狱苦令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0502c24"/><lb ed="R093" n="0495a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0502c2401">初明大喜慧。智深谓天资聪敏。不住浅解。志固谓 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0503a" n="0503a"/> <lb ed="X" n="0503a01"/><lb ed="R093" n="0495b01"/>欢喜进求。不退初心。由智深故。所以能问诸<persName>佛</persName>。古 <lb ed="X" n="0503a02"/><lb ed="R093" n="0495b02"/>德所谓扣关击节。善咨心要是也。由志固故。所以 <lb ed="X" n="0503a03"/><lb ed="R093" n="0495b03"/>闻悉受持。古德所谓文義双持。甁泻不遗是也。</p><p xml:id="pX33p0503a0319" cb:place="inline">次 <lb ed="X" n="0503a04"/><lb ed="R093" n="0495b04"/>八句。明大慈慧。外息诸缘。内起正观。故云定慧具 <lb ed="X" n="0503a05"/><lb ed="R093" n="0495b05"/>足。所谓惺惺不碍寂寂。寂寂不碍惺惺是也。以无 <lb ed="X" n="0503a06"/><lb ed="R093" n="0495b06"/>二句。有为機施权之義。以用也。无量喩者。或因明 <lb ed="X" n="0503a07"/><lb ed="R093" n="0495b07"/>示暗。或擧浅况深。機宜无量。权巧譬喩亦无量故。 <lb ed="X" n="0503a08"/><lb ed="R093" n="0495b08"/>为众者。为彼人天闻缘等機。讲法者。分析戒善谛 <lb ed="X" n="0503a09"/><lb ed="R093" n="0495b09"/>缘等法。如谓言词方便力。令一切欢喜是也。欣乐 <lb ed="X" n="0503a10"/><lb ed="R093" n="0495b10"/>二句。有称理显实之義。称理直谈。本怀始畅。故云 <lb ed="X" n="0503a11"/><lb ed="R093" n="0495b11"/>欣乐说法。缘合时熟。闻即得道。故云化诸菩萨。破 <lb ed="X" n="0503a12"/><lb ed="R093" n="0495b12"/>者摧灭義。魔半梵语。具云魔罗。此翻夺命。伤法身 <lb ed="X" n="0503a13"/><lb ed="R093" n="0495b13"/>夺慧命故。准髻珠喩中。有阴魔恼魔死魔等。故以 <lb ed="X" n="0503a14"/><lb ed="R093" n="0495b14"/>兵众言之。鼓者催军号令。法能<g ref="#CB15081">策</g>励行人。義相似 <lb ed="X" n="0503a15"/><lb ed="R093" n="0495b15"/>故。故以为喩。而犹故也。承上起下之词。言菩萨所 <lb ed="X" n="0503a16"/><lb ed="R093" n="0495b16"/>以讲权说实者。正为破魔兵众。故击权实法鼓。催 <lb ed="X" n="0503a17"/><lb ed="R093" n="0495b17"/>贤圣军与共战耳。</p><p xml:id="pX33p0503a1708" cb:place="inline">又见下。明大捨慧。寂然者。不动 <lb ed="X" n="0503a18"/><lb ed="R093" n="0495b18"/>義。即返观内照。晏默者。安静義。即观智相应。观智 <lb ed="X" n="0503a19"/><lb ed="R093" n="0496a01"/>相应。故感天龙恭敬。如空生宴坐。帝释散花之类。 <lb ed="X" n="0503a20"/><lb ed="R093" n="0496a02"/>不以为喜者。以观智相应时。心境两忘。忘心亦忘。 <lb ed="X" n="0503a21"/><lb ed="R093" n="0496a03"/>忘忘亦忘。尙不知有法可取。而况非法恭敬。讵能 <lb ed="X" n="0503a22"/><lb ed="R093" n="0496a04"/>动其心乎。所谓法尙应捨。何况非法是也。</p><p xml:id="pX33p0503a2217" cb:place="inline">末四句。 <lb ed="X" n="0503a23"/><lb ed="R093" n="0496a05"/>明大悲慧。处林谓外绝境累。安处林野。放光谓心 <lb ed="X" n="0503a24"/><lb ed="R093" n="0496a06"/>垢洗除。慧光发现。所谓净极光通是也。又处林放 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0503b" n="0503b"/> <lb ed="X" n="0503b01"/><lb ed="R093" n="0496a07"/>光者。以我之静。形彼地狱之苦。熏动大悲。放同体 <lb ed="X" n="0503b02"/><lb ed="R093" n="0496a08"/>光也。狱苦本空。因众生无法自济。从毕竟无。成毕 <lb ed="X" n="0503b03"/><lb ed="R093" n="0496a09"/>竟有。今蒙悲光救济。如汤泼雪。似炬消暗。故云济 <lb ed="X" n="0503b04"/><lb ed="R093" n="0496a10"/>地狱苦。<persName>佛</persName>道本圆。因众生无法自资。从毕竟有。成 <lb ed="X" n="0503b05"/><lb ed="R093" n="0496a11"/>毕竟无。今蒙慧光照触。如种遇润。似木逢春。故云 <lb ed="X" n="0503b06"/><lb ed="R093" n="0496a12"/>令入<persName>佛</persName>道。准花严地狱蒙光。顿超十地之阶。即此 <lb ed="X" n="0503b07"/><lb ed="R093" n="0496a13"/>类也。次第缓陈竟。</p><p xml:id="pX33p0503b0708" cb:place="inline">△二不次急说<note place="inline">前科乃初呈问端。预备精详。故 <lb ed="X" n="0503b08"/><lb ed="R093" n="0496a14"/>六度各依次第。而缓以陈之。今因万八千土。事相多端。只见这裡佈施。那裡持戒。这裡修慧。那裡坐禅等。 <lb ed="X" n="0503b09"/><lb ed="R093" n="0496a15"/>满目皆菩萨行道。故不暇于次第。而急以说之</note>分六。一精进。二持戒。三忍 <lb ed="X" n="0503b10"/><lb ed="R093" n="0496a16"/>辱。四禅定。五佈施。六智慧。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503b11"/><lb ed="R093" n="0496a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0503b1101">又见<persName>佛</persName>子未尝睡眠经行林中勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503b12"/><lb ed="R093" n="0496a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0503b1201">尝犹曾也。睡眠者。四不定心之一。昧略为性<note place="inline">昧拣在定。 <lb ed="X" n="0503b13"/><lb ed="R093" n="0496b01"/>略拣寤时</note>。障观为业。遗教经云。勿以睡眠因缘。令一生 <lb ed="X" n="0503b14"/><lb ed="R093" n="0496b02"/>空过。今菩萨恐唐弃此生。故未尝睡眠。古德所谓 <lb ed="X" n="0503b15"/><lb ed="R093" n="0496b03"/>昼三夜三。决志不移是也。经行者。现行虽伏。习气 <lb ed="X" n="0503b16"/><lb ed="R093" n="0496b04"/>犹炽。复循环以遣之。如今般舟三昧是也。必于林 <lb ed="X" n="0503b17"/><lb ed="R093" n="0496b05"/>中者。远尘绝累。易进道故。如斯精进。无别所为。唯 <lb ed="X" n="0503b18"/><lb ed="R093" n="0496b06"/>期成<persName>佛</persName>。故云勤求<persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX33p0503b1810" cb:place="inline">△二持戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503b19"/><lb ed="R093" n="0496b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0503b1901">又见具戒威仪无缺净如宝珠以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503b20"/><lb ed="R093" n="0496b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0503b2001">具戒者。具有二義。一者秉受義。谓三师七证。秉受 <lb ed="X" n="0503b21"/><lb ed="R093" n="0496b09"/>戒法故。二者具足義。谓具足禁戒。篇聚无亏故。威 <lb ed="X" n="0503b22"/><lb ed="R093" n="0496b10"/>仪者。律明三千。依之则有威可畏。有仪可尊故。无 <lb ed="X" n="0503b23"/><lb ed="R093" n="0496b11"/>缺者。严谨防护。蜎飞无损。如草繫鹅珠之类。宝珠 <lb ed="X" n="0503b24"/><lb ed="R093" n="0496b12"/>内外明彻。净无瑕秽。而菩萨戒净如之。古德云。幽 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0503c" n="0503c"/> <lb ed="X" n="0503c01"/><lb ed="R093" n="0496b13"/>溪未足比其淸。飞雪无以方其素。故云净如宝珠。 <lb ed="X" n="0503c02"/><lb ed="R093" n="0496b14"/>末句。结持戒意。可知。</p><p xml:id="pX33p0503c0209" cb:place="inline">△三忍辱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503c03"/><lb ed="R093" n="0496b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0503c0301">又见<persName>佛</persName>子住忍辱力<note place="inline">至</note>皆悉能忍以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503c04"/><lb ed="R093" n="0496b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0503c0401">住者安住。谓处辱如无。内心能安故。力者。准阿含 <lb ed="X" n="0503c05"/><lb ed="R093" n="0496b17"/>说有六种。谓小儿啼为力。女人嗔为力。国王憍为 <lb ed="X" n="0503c06"/><lb ed="R093" n="0496b18"/>力。罗汉进为力。诸<persName>佛</persName>慈为力。比丘忍为力。释義。则 <lb ed="X" n="0503c07"/><lb ed="R093" n="0497a01"/>有所长以勝人曰力。今菩萨自住柔顺三昧。调伏 <lb ed="X" n="0503c08"/><lb ed="R093" n="0497a02"/>刚强众生。无刚不调。无强不伏。故云力也。增上慢 <lb ed="X" n="0503c09"/><lb ed="R093" n="0497a03"/>人。即未得谓得。未证谓证之流。由彼上慢熏心。见 <lb ed="X" n="0503c10"/><lb ed="R093" n="0497a04"/>有勝<anchor xml:id="nkr_note_add_0503c1001" n="0503c1001"/><anchor xml:id="beg0503c1001" n="0503c1001"/>己<anchor xml:id="end0503c1001"/>者。心怀憎嫉。故恶骂而捶打之。皆悉能忍 <lb ed="X" n="0503c11"/><lb ed="R093" n="0497a05"/>者。以菩萨深证实相平等。冤亲一致。拣非勉强遏 <lb ed="X" n="0503c12"/><lb ed="R093" n="0497a06"/>捺者比也。以求<persName>佛</persName>道者。如不轻遍记忍谤。终至行 <lb ed="X" n="0503c13"/><lb ed="R093" n="0497a07"/>满成<persName>佛</persName>之类。</p><p xml:id="pX33p0503c1306" cb:place="inline">△四禅定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503c14"/><lb ed="R093" n="0497a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0503c1401">又见菩萨離诸戏笑<note place="inline">至</note>亿千万岁以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0503c15"/><lb ed="R093" n="0497a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0503c1501">首四句。是初心工夫。诸戏笑者。不唯口谈非法。即 <lb ed="X" n="0503c16"/><lb ed="R093" n="0497a10"/>身作肆态。意恣放情。皆是以能妨乱正业。故须離 <lb ed="X" n="0503c17"/><lb ed="R093" n="0497a11"/>之。痴眷属者。即不识因果。不信罪福之子弟也。此 <lb ed="X" n="0503c18"/><lb ed="R093" n="0497a12"/>又不唯妨乱正业。且为戏笑之源。故幷離之。智者 <lb ed="X" n="0503c19"/><lb ed="R093" n="0497a13"/>事理博达。见地超卓。具勘验龙蛇之睛。秉陶铸圣 <lb ed="X" n="0503c20"/><lb ed="R093" n="0497a14"/>贤之手。故须亲近。以能为禅定之资故。後四句。是 <lb ed="X" n="0503c21"/><lb ed="R093" n="0497a15"/>深修工夫。一心除乱者。谓虽離戏笑。犹有微细乱 <lb ed="X" n="0503c22"/><lb ed="R093" n="0497a16"/>想。故须专一其心而摒除之。摄念山林者。谓虽離 <lb ed="X" n="0503c23"/><lb ed="R093" n="0497a17"/>痴属。犹有尘俗馀念。故须山间林下而摄持之。亿 <lb ed="X" n="0503c24"/><lb ed="R093" n="0497a18"/>千万岁等。谓虽近智者。<persName>佛</persName>道贵在自肯。故须亿千 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0504a" n="0504a"/> <lb ed="X" n="0504a01"/><lb ed="R093" n="0497b01"/>万岁而诚求之<note place="inline">问。人生在世。岁不满百。间或有之。见者希矣。今云亿千万岁。以求<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0504a02"/><lb ed="R093" n="0497b02"/>道。此或必无之事。光中妄现耶。抑或实有之事。而我未造其境耶。答。此有二義。一者定力摄持。经多劫如 <lb ed="X" n="0504a03"/><lb ed="R093" n="0497b03"/>一时。如後文五十小劫。谓如半日。古德所谓一念万年。<name role="" type="person">万年一</name>念者是也。二者他界人寿。未必拘定百岁。 <lb ed="X" n="0504a04"/><lb ed="R093" n="0497b04"/>如此方<name role="" type="person">北俱卢洲</name>。人寿则有千岁。况万八千土。岂百岁可局哉。汝所谓未造其境者。信矣。若谓光中妄现。 <lb ed="X" n="0504a05"/><lb ed="R093" n="0497b05"/>则万八千土。诸<persName>佛</persName>化仪。皆成虚妄。何以为今经之发起哉</note>。禅定竟。</p><p xml:id="pX33p0504a0526" cb:place="inline">△五佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504a06"/><lb ed="R093" n="0497b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0504a0601">或见菩萨肴膳饮食<note place="inline">至</note>欢喜无厌求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504a07"/><lb ed="R093" n="0497b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0504a0701">初别列众施。肴佳品。膳美馔。饮茶浆。食常食也。汤 <lb ed="X" n="0504a08"/><lb ed="R093" n="0497b08"/>唯煎剂。药兼丸散。对病而施。故有百种之多。施<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0504a09"/><lb ed="R093" n="0497b09"/>及僧者。资色身。疗病躯故。至贵之衣曰名。至尊之 <lb ed="X" n="0504a10"/><lb ed="R093" n="0497b10"/>服曰上。如无尽意璎珞之类。故云價値千万。或无 <lb ed="X" n="0504a11"/><lb ed="R093" n="0497b11"/>價衣者。应属天衣。以人世所无。故无價也。施<persName>佛</persName>及 <lb ed="X" n="0504a12"/><lb ed="R093" n="0497b12"/>僧者。严相好。顺时令故。千万亿种者。拣非少数。栴 <lb ed="X" n="0504a13"/><lb ed="R093" n="0497b13"/>檀宝舍者。拣非凡材。如给孤精舍之类。卧具者。坐 <lb ed="X" n="0504a14"/><lb ed="R093" n="0497b14"/>卧之具。准戒经作新卧具。应用二分纯黑羊毛。三 <lb ed="X" n="0504a15"/><lb ed="R093" n="0497b15"/>分白。四分。龙为制。今云众妙。似不局此。盖即缯纩 <lb ed="X" n="0504a16"/><lb ed="R093" n="0497b16"/>茵蓐。众宝床榻之类。施<persName>佛</persName>及僧者。备安居。供坐卧 <lb ed="X" n="0504a17"/><lb ed="R093" n="0497b17"/>故。淸净园林者。红尘不到之处。如祇陀园林之类。 <lb ed="X" n="0504a18"/><lb ed="R093" n="0497b18"/>花果茂盛者。有行树罗网之致。流泉浴池者。有七 <lb ed="X" n="0504a19"/><lb ed="R093" n="0498a01"/>珍八德之幽。施<persName>佛</persName>及僧者。备遊宴。资浣濯故。</p><p xml:id="pX33p0504a1918" cb:place="inline">末四 <lb ed="X" n="0504a20"/><lb ed="R093" n="0498a02"/>句。总结施意。如是等施者。总指上来四事园林。般 <lb ed="X" n="0504a21"/><lb ed="R093" n="0498a03"/>般精奇。故曰种种微妙。全无吝惜。故曰欢喜无厌。 <lb ed="X" n="0504a22"/><lb ed="R093" n="0498a04"/>不求馀果。故曰求无上道。佈施竟。</p><p xml:id="pX33p0504a2214" cb:place="inline">△六智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504a23"/><lb ed="R093" n="0498a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0504a2301">或有菩萨说寂灭法<note place="inline">至</note>以此妙慧求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504a24"/><lb ed="R093" n="0498a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0504a2401">初文字般若。说者。随機敷演之義。寂灭。即真谛理 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0504b" n="0504b"/> <lb ed="X" n="0504b01"/><lb ed="R093" n="0498a07"/>也。真谛无相。故以寂灭名之。不云理而云法者。既 <lb ed="X" n="0504b02"/><lb ed="R093" n="0498a08"/>落言诠。即属法相故。教诏。即训诲也。随機差别。故 <lb ed="X" n="0504b03"/><lb ed="R093" n="0498a09"/>云种种。众生。即化機也。依教受化。故云无数。此菩 <lb ed="X" n="0504b04"/><lb ed="R093" n="0498a10"/>萨以文字般若。起利他行。敷演法性也。</p><p xml:id="pX33p0504b0416" cb:place="inline">或见下。观 <lb ed="X" n="0504b05"/><lb ed="R093" n="0498a11"/>照般若。观者。離言默会之義。诸法。即俗谛相也。俗 <lb ed="X" n="0504b06"/><lb ed="R093" n="0498a12"/>谛差别。故以诸法名之。不云相而云性者。既入观 <lb ed="X" n="0504b07"/><lb ed="R093" n="0498a13"/>境。即属性分故。既属性分。唯一真体。故云无有二 <lb ed="X" n="0504b08"/><lb ed="R093" n="0498a14"/>相。二相尙无。诸法寧有。是则真体凝然。无形无相。 <lb ed="X" n="0504b09"/><lb ed="R093" n="0498a15"/>无边无表。故云犹如虚空。此菩萨以观照般若。起 <lb ed="X" n="0504b10"/><lb ed="R093" n="0498a16"/>自利行。融通法相也。</p><p xml:id="pX33p0504b1009" cb:place="inline">末四句。实相般若。心无所著 <lb ed="X" n="0504b11"/><lb ed="R093" n="0498a17"/>者。真俗幷遣。言观双忘之義。妙慧。即平等大慧。无 <lb ed="X" n="0504b12"/><lb ed="R093" n="0498a18"/>上道。即一乘实相。言上二有言有观。总非平等大 <lb ed="X" n="0504b13"/><lb ed="R093" n="0498b01"/>慧。皆属粗浮。不名微妙。有真有俗。终乖一乘实相。 <lb ed="X" n="0504b14"/><lb ed="R093" n="0498b02"/>咸为对待。岂称无上。今既言观双忘。真俗幷遣。故 <lb ed="X" n="0504b15"/><lb ed="R093" n="0498b03"/>云以此妙慧。求无上道。此菩萨以实相般若。起绝 <lb ed="X" n="0504b16"/><lb ed="R093" n="0498b04"/>待行。破一切著也。齐此以上。两陈六度之機。盖是 <lb ed="X" n="0504b17"/><lb ed="R093" n="0498b05"/>弥勒扩充前文。种种信解。种种相貌之義<note place="inline">问。今经三周授 <lb ed="X" n="0504b18"/><lb ed="R093" n="0498b06"/>记。幷未显彰六度之機。今以此判属法花。何所據乎。答。有二可據。一據火宅喩後。<persName>佛</persName>嘱身子。略明十种是 <lb ed="X" n="0504b19"/><lb ed="R093" n="0498b07"/>機。不出六度。故于所被機宜门中。特地拈出。令知六度菩萨。乃当此经之機。二據三周受记之众。如身子 <lb ed="X" n="0504b20"/><lb ed="R093" n="0498b08"/>之智慧。迦葉之精进。離婆多之心不倒乱。须菩提之不与物诤等。皆是内秘菩萨之德。潜行六度之行。况 <lb ed="X" n="0504b21"/><lb ed="R093" n="0498b09"/>夫妙严出家。宛同诸王诣<persName>佛</persName>。不轻弘经。允符比丘住忍。例而推之。足为明证。何言幷未显彰六度之機耶</note>。 <lb ed="X" n="0504b22"/><lb ed="R093" n="0498b10"/>诸<persName>佛</persName>化应竟。</p><p xml:id="pX33p0504b2206" cb:place="inline">△三機尽化息<note place="inline">準前文应有二義。一诸<persName>佛</persName>灭度。二灭後起 <lb ed="X" n="0504b23"/><lb ed="R093" n="0498b11"/>塔。今缺初義。而後義能长</note>。分二。一供养舍利。二起塔严国。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504b24"/><lb ed="R093" n="0498b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0504b2401"><name role="" type="person">文殊师利</name>又有菩萨<persName>佛</persName>灭度後供养舍利。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0504c" n="0504c"/> <lb ed="X" n="0504c01"/><lb ed="R093" n="0498b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0504c0101">菩萨。即生前受化之众。灭後。当荼毘<anchor xml:id="nkr_note_add_0504c0101" n="0504c0101"/><anchor xml:id="beg0504c0101" n="0504c0101"/>已<anchor xml:id="end0504c0101"/>竟之时。贮 <lb ed="X" n="0504c02"/><lb ed="R093" n="0498b14"/>以宝甁。严以香花等。皆名供养。受化感恩。想像圣 <lb ed="X" n="0504c03"/><lb ed="R093" n="0498b15"/>容者。理合如是耳。</p><p xml:id="pX33p0504c0308" cb:place="inline">△二起塔严国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504c04"/><lb ed="R093" n="0498b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0504c0401">又见<persName>佛</persName>子造诸塔庙<note place="inline">至</note>如天树王其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0504c05"/><lb ed="R093" n="0498b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0504c0501">初略明。昔喜见菩萨。受净明德<persName>佛</persName>遗<anchor xml:id="nkr_note_add_0504c0501" n="0504c0501"/><anchor xml:id="beg0504c0501" n="0504c0501"/>嘱<anchor xml:id="end0504c0501"/>。收取舍利。 <lb ed="X" n="0504c06"/><lb ed="R093" n="0498b18"/>作八万四千宝甁。起八万四千宝塔。據此。则造诸 <lb ed="X" n="0504c07"/><lb ed="R093" n="0499a01"/>塔庙者。不唯感恩。亦兼受<anchor xml:id="nkr_note_add_0504c0701" n="0504c0701"/><anchor xml:id="beg0504c0701" n="0504c0701"/>嘱<anchor xml:id="end0504c0701"/>也。恒沙计之。仍称无 <lb ed="X" n="0504c08"/><lb ed="R093" n="0499a02"/>数者。极言其塔之多故。宝塔星罗棋布。舍利月灿 <lb ed="X" n="0504c09"/><lb ed="R093" n="0499a03"/>灯辉。望之起敬。见者生欢。故为严饰国界。</p><p xml:id="pX33p0504c0917" cb:place="inline">宝塔下。 <lb ed="X" n="0504c10"/><lb ed="R093" n="0499a04"/>详明。塔以宝成。非凡材也。高而云妙者。仰弥高。不 <lb ed="X" n="0504c11"/><lb ed="R093" n="0499a05"/>可及故。上下二十万里。故云五千由旬。南北曰纵。 <lb ed="X" n="0504c12"/><lb ed="R093" n="0499a06"/>东西曰廣。四维无异曰正等。径过计八万里。故曰 <lb ed="X" n="0504c13"/><lb ed="R093" n="0499a07"/>二千由旬。一一塔庙。各千幢幡者。四维刹杆。所悬 <lb ed="X" n="0504c14"/><lb ed="R093" n="0499a08"/>幢幡。计一千数。如药王品中。表刹莊严。垂诸幡盖 <lb ed="X" n="0504c15"/><lb ed="R093" n="0499a09"/>是也。露幔。即层层滴水伞也。珠交者。珠网交结之 <lb ed="X" n="0504c16"/><lb ed="R093" n="0499a10"/>所成故。露幔之角。以宝为铃。微风吹动。音响相和。 <lb ed="X" n="0504c17"/><lb ed="R093" n="0499a11"/>故云宝铃和鸣。<persName>佛</persName>遗舍利以作<persName>佛</persName>事。天人龙神等。 <lb ed="X" n="0504c18"/><lb ed="R093" n="0499a12"/>资舍利以作福田。故以香花伎乐等而供养之。供 <lb ed="X" n="0504c19"/><lb ed="R093" n="0499a13"/>而云常者。显<persName>佛</persName>德殊勝。虽灭度之後。犹感供不绝 <lb ed="X" n="0504c20"/><lb ed="R093" n="0499a14"/>也。文殊下。恐疑严国之意。重称其名以告之。<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0504c21"/><lb ed="R093" n="0499a15"/>起塔。本非严饰国界。故云为供舍利。严饰塔庙。塔 <lb ed="X" n="0504c22"/><lb ed="R093" n="0499a16"/>庙既成。疆土因兹生光。故云国界自然。殊特妙好。 <lb ed="X" n="0504c23"/><lb ed="R093" n="0499a17"/>末二句。喩明妙好之義。天树王者。大经云。三十三 <lb ed="X" n="0504c24"/><lb ed="R093" n="0499a18"/>天。有树名圆生。根深五十由旬。梃高五十由旬。枝 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0505a" n="0505a"/> <lb ed="X" n="0505a01"/><lb ed="R093" n="0499b01"/>布五十由旬。花香五十由旬。帝释锺爱。故称为王。 <lb ed="X" n="0505a02"/><lb ed="R093" n="0499b02"/>其花开敷者。色香具足。天人共赏。喩塔起国界时。 <lb ed="X" n="0505a03"/><lb ed="R093" n="0499b03"/>福田殊勝。幽显俱利。所谓严饰及妙好者。正在是 <lb ed="X" n="0505a04"/><lb ed="R093" n="0499b04"/>矣。正陈放光竟。</p><p xml:id="pX33p0505a0407" cb:place="inline">△三结见求决。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505a05"/><lb ed="R093" n="0499b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505a0501"><persName>佛</persName>放一光我及众会<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>子文殊愿决众疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505a06"/><lb ed="R093" n="0499b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505a0601">初结见歎异。<persName>佛</persName>放句。结能照光。我及等。结所照境。 <lb ed="X" n="0505a07"/><lb ed="R093" n="0499b07"/>种种句。结所现相。此结见也。从实施权。援众生出 <lb ed="X" n="0505a08"/><lb ed="R093" n="0499b08"/>火宅。是为诸<persName>佛</persName>神力稀有。会权归实。摄三乘入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0505a09"/><lb ed="R093" n="0499b09"/>慧。是为诸<persName>佛</persName>智慧稀有。盖弥勒因见诸<persName>佛</persName>权实得 <lb ed="X" n="0505a10"/><lb ed="R093" n="0499b10"/>宜。而歎异之。此歎异也。</p><p xml:id="pX33p0505a1010" cb:place="inline">後六句。牒疑求决。放一句。 <lb ed="X" n="0505a11"/><lb ed="R093" n="0499b11"/>牒所疑光。照无句。牒所疑境。我等二句。牒所疑相。 <lb ed="X" n="0505a12"/><lb ed="R093" n="0499b12"/>此牒疑也。末二句。求决。其義可知。结见求决竟。</p><p xml:id="pX33p0505a1219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0505a13"/><lb ed="R093" n="0499b13"/>四防难申问<note place="inline">古德于此。立四重伏难。而天台承用。今虽略顺彼義。未能全同。故以防难 <lb ed="X" n="0505a14"/><lb ed="R093" n="0499b14"/>申问科之</note>。分四。一防初难申初问。二防次难申次问。三 <lb ed="X" n="0505a15"/><lb ed="R093" n="0499b15"/>防三难申三问。四防四难申四问。初<note place="inline">恐文殊承上难云。汝云愿 <lb ed="X" n="0505a16"/><lb ed="R093" n="0499b16"/>决众疑。众若有疑。众即应问。众既不问。是不疑也。众既不疑。我何所决。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505a17"/><lb ed="R093" n="0499b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505a1701">四众欣仰瞻仁及我<persName>世尊</persName>何故放斯光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505a18"/><lb ed="R093" n="0499b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505a1801">弥勒意谓。仁者若谓众既不问。是无所疑者。误矣。 <lb ed="X" n="0505a19"/><lb ed="R093" n="0500a01"/>何则。我观四众欣仰。瞻仁及我。欣者欣我问。仰者 <lb ed="X" n="0505a20"/><lb ed="R093" n="0500a02"/>仰仁答。瞻仁者不见仁答。及我者急欲我问。正忧 <lb ed="X" n="0505a21"/><lb ed="R093" n="0500a03"/>疑不泰之相。此防难也。末二句。申问。盖由不知为 <lb ed="X" n="0505a22"/><lb ed="R093" n="0500a04"/>说法花。故问何故放光。後云。我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞 <lb ed="X" n="0505a23"/><lb ed="R093" n="0500a05"/>如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。正答此问。</p><p xml:id="pX33p0505a2317" cb:place="inline">△二防 <lb ed="X" n="0505a24"/><lb ed="R093" n="0500a06"/>次难申次问<note place="inline">恐又难云。<persName>世尊</persName>放光。是<persName>佛</persName>境界。宜共问<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>自见答。故此防云</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0505b" n="0505b"/> <lb ed="X" n="0505b01"/><lb ed="R093" n="0500a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505b0101"><persName>佛</persName>子时答决疑令喜何所饶益演斯光明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505b02"/><lb ed="R093" n="0500a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505b0201">弥勒意谓。仁者若谓是<persName>佛</persName>境界。宜共问<persName>佛</persName>者。理诚 <lb ed="X" n="0505b03"/><lb ed="R093" n="0500a09"/>然矣。但时众有疑在怀。忧兕不泰。待<persName>佛</persName>出定。不知 <lb ed="X" n="0505b04"/><lb ed="R093" n="0500a10"/>何时。愿<persName>佛</persName>子及时而答。速决众疑。以令众喜。此防 <lb ed="X" n="0505b05"/><lb ed="R093" n="0500a11"/>难也。末二句。申问。盖弥勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0505b0501" n="0505b0501"/><anchor xml:id="beg0505b0501" n="0505b0501"/>已<anchor xml:id="end0505b0501"/>知多饶利益。但不知 <lb ed="X" n="0505b06"/><lb ed="R093" n="0500a12"/>毕竟如何。故问何所饶益。演斯光明。後云。今相如 <lb ed="X" n="0505b07"/><lb ed="R093" n="0500a13"/>本瑞。是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。正答 <lb ed="X" n="0505b08"/><lb ed="R093" n="0500a14"/>此问。</p><p xml:id="pX33p0505b0803" cb:place="inline">△三防三难申三问<note place="inline">恐又难云。欲决众疑。宜共筹量。独令我答。于理 <lb ed="X" n="0505b09"/><lb ed="R093" n="0500a15"/>不可。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505b10"/><lb ed="R093" n="0500a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505b1001"><persName>佛</persName>坐道场所得妙法为欲说此为当授记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505b11"/><lb ed="R093" n="0500a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505b1101">弥勒意谓。仁者若谓欲决众疑。宜共筹量者。我亦 <lb ed="X" n="0505b12"/><lb ed="R093" n="0500a18"/>知然。但如我管窥<persName>佛</persName>天。蠡测智海。转照之化功<anchor xml:id="nkr_note_add_0505b1201" n="0505b1201"/><anchor xml:id="beg0505b1201" n="0505b1201"/>已<anchor xml:id="end0505b1201"/> <lb ed="X" n="0505b13"/><lb ed="R093" n="0500b01"/>极。曲成之方便<anchor xml:id="nkr_note_add_0505b1301" n="0505b1301"/><anchor xml:id="beg0505b1301" n="0505b1301"/>已<anchor xml:id="end0505b1301"/>周。唯有<persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。四 <lb ed="X" n="0505b14"/><lb ed="R093" n="0500b02"/>十年来。未曾吐露。此防难也。末二句。申问。盖弥勒 <lb ed="X" n="0505b15"/><lb ed="R093" n="0500b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0505b1501" n="0505b1501"/><anchor xml:id="beg0505b1501" n="0505b1501"/>已<anchor xml:id="end0505b1501"/>知会权归实。授记成<persName>佛</persName>。但不知事属一贯。故云 <lb ed="X" n="0505b16"/><lb ed="R093" n="0500b04"/>为欲说此。为当授记。後云。诸人今当知。合掌一心 <lb ed="X" n="0505b17"/><lb ed="R093" n="0500b05"/>待。<persName>佛</persName>当雨法雨。充足求道者。正答此问。</p><p xml:id="pX33p0505b1716" cb:place="inline">△四防四 <lb ed="X" n="0505b18"/><lb ed="R093" n="0500b06"/>难申四问<note place="inline">恐又难云。如汝所说。即是决疑。足令众喜。何烦我答。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505b19"/><lb ed="R093" n="0500b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505b1901">示诸<persName>佛</persName>土众宝严净<note place="inline">至</note>瞻察仁者为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505b20"/><lb ed="R093" n="0500b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505b2001"><persName>佛</persName>土宝严者。光所照处。转染成净故。前缺此義。此 <lb ed="X" n="0505b21"/><lb ed="R093" n="0500b09"/>中互出。及见诸<persName>佛</persName>。義该说法度生。擧人以摄法。擧 <lb ed="X" n="0505b22"/><lb ed="R093" n="0500b10"/>主以摄伴故。此非小缘者。推重其事。不敢擅决之 <lb ed="X" n="0505b23"/><lb ed="R093" n="0500b11"/>意。弥勒意谓。仁者若谓如我所说。即是决疑者。过 <lb ed="X" n="0505b24"/><lb ed="R093" n="0500b12"/>矣。何则。我虽驰心下思。测度于说法授记之间。<anchor xml:id="nkr_note_add_0505b2401" n="0505b2401"/><anchor xml:id="beg0505b2401" n="0505b2401"/>但<anchor xml:id="end0505b2401"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0505c" n="0505c"/> <lb ed="X" n="0505c01"/><lb ed="R093" n="0500b13"/>以示现依正等相。此非小缘。岂可以予比量之智 <lb ed="X" n="0505c02"/><lb ed="R093" n="0500b14"/>而判决哉。此防难也。末四句。申问。良以法会大众。 <lb ed="X" n="0505c03"/><lb ed="R093" n="0500b15"/>有困心衡虑之急。而文殊菩萨。如不见不闻之状。 <lb ed="X" n="0505c04"/><lb ed="R093" n="0500b16"/>故代众而达情曰。文殊。应当了知。现前四众龙神。 <lb ed="X" n="0505c05"/><lb ed="R093" n="0500b17"/>各各瞻察仁者。幸勿过谦。以负众望。今问仁者。究 <lb ed="X" n="0505c06"/><lb ed="R093" n="0500b18"/>竟为说何等。後云。诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当 <lb ed="X" n="0505c07"/><lb ed="R093" n="0501a01"/>为除断。令尽无有馀。正答此问。以上连申四问。层 <lb ed="X" n="0505c08"/><lb ed="R093" n="0501a02"/>次秩然。似虚似实。莫可定量。初云<persName>世尊</persName>何故。放斯 <lb ed="X" n="0505c09"/><lb ed="R093" n="0501a03"/>光明。全似不知。次云何所饶益。演斯光明。略露锋 <lb ed="X" n="0505c10"/><lb ed="R093" n="0501a04"/>芒。又云为说妙法。为当授记。分明合盘托出。至云 <lb ed="X" n="0505c11"/><lb ed="R093" n="0501a05"/>瞻察仁者。为说何等。却又殃及文殊。是皆弥勒智 <lb ed="X" n="0505c12"/><lb ed="R093" n="0501a06"/>辩具足。予夺自在。故假若智若愚之状。演出半吐 <lb ed="X" n="0505c13"/><lb ed="R093" n="0501a07"/>半露之态。引进权小。仰求大智。所谓怜儿不觉醜 <lb ed="X" n="0505c14"/><lb ed="R093" n="0501a08"/>也。弥勒请问竟。</p><p xml:id="pX33p0505c1407" cb:place="inline">△二文殊领答二。一略答。二详答。 <lb ed="X" n="0505c15"/><lb ed="R093" n="0501a09"/>初二。一唯忖直答。二引古作证。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505c16"/><lb ed="R093" n="0501a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0505c1601">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>语弥勒菩萨<note place="inline">至</note>击大法鼓演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0505c17"/><lb ed="R093" n="0501a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0505c1701">尔时。即弥勒请问之时。语。谓觌面而告也。以弥勒 <lb ed="X" n="0505c18"/><lb ed="R093" n="0501a12"/>正为请主。故文殊觌面而告语之。及者声临众耳 <lb ed="X" n="0505c19"/><lb ed="R093" n="0501a13"/>之義。大士者。菩萨之异名。以能具大道心。超世间 <lb ed="X" n="0505c20"/><lb ed="R093" n="0501a14"/>士故。准叙分数有八万。故云诸也。善男子等。呼菩 <lb ed="X" n="0505c21"/><lb ed="R093" n="0501a15"/>萨。等大众。欲酬前请。以决法会之疑故。如我唯忖 <lb ed="X" n="0505c22"/><lb ed="R093" n="0501a16"/>者。文殊自谓。如我所见。思惟忖𢜬也。今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>等。 <lb ed="X" n="0505c23"/><lb ed="R093" n="0501a17"/>正所唯所忖之事。法而言大者。教大。理大。行大。果 <lb ed="X" n="0505c24"/><lb ed="R093" n="0501a18"/>亦大故。此总标也。雨大法雨句。别明教大。雨者以 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0506a" n="0506a"/> <lb ed="X" n="0506a01"/><lb ed="R093" n="0501b01"/>润泽为義。取以喩教者。<persName>佛</persName>以一乘教法。润入機心。 <lb ed="X" n="0506a02"/><lb ed="R093" n="0501b02"/>令彼开<persName>佛</persName>知见。如天雨雨故。吹大法螺句。别明理 <lb ed="X" n="0506a03"/><lb ed="R093" n="0501b03"/>大。螺者以号令为義。取以喩理者。<persName>佛</persName>以一乘理法。 <lb ed="X" n="0506a04"/><lb ed="R093" n="0501b04"/>号令化機。与彼示<persName>佛</persName>知见。如军吹螺故。击大法鼓 <lb ed="X" n="0506a05"/><lb ed="R093" n="0501b05"/>句。别明行大。鼓者以<g ref="#CB15081">策</g>励为義。取此喩行者。<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0506a06"/><lb ed="R093" n="0501b06"/>一乘行法。<g ref="#CB15081">策</g>励行人。令彼悟<persName>佛</persName>知见。如阵击鼓故。 <lb ed="X" n="0506a07"/><lb ed="R093" n="0501b07"/>演大法義句。别明果大。演義二字。古德直约法释。 <lb ed="X" n="0506a08"/><lb ed="R093" n="0501b08"/>今亦作喩。言演義者。如登场作戏之类。谓借彼假 <lb ed="X" n="0506a09"/><lb ed="R093" n="0501b09"/>相。演出真義。以动人心故。取此喩果者。<persName>佛</persName>以示成 <lb ed="X" n="0506a10"/><lb ed="R093" n="0501b10"/>果德。演出一乘果法。竦动機心。令彼入<persName>佛</persName>知见。如 <lb ed="X" n="0506a11"/><lb ed="R093" n="0501b11"/>登场演義故。由具上来四种大義。故总以欲说大 <lb ed="X" n="0506a12"/><lb ed="R093" n="0501b12"/>法标之。此文殊欲酬众请。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0506a1201" n="0506a1201"/><anchor xml:id="beg0506a1201" n="0506a1201"/>己<anchor xml:id="end0506a1201"/>所见而唯忖之也。 <lb ed="X" n="0506a13"/><lb ed="R093" n="0501b13"/>唯忖直答竟。</p><p xml:id="pX33p0506a1306" cb:place="inline">△二引古作证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506a14"/><lb ed="R093" n="0501b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0506a1401">诸善男子我于过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>难信之法故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506a15"/><lb ed="R093" n="0501b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0506a1501">初引古曾见。过去曾见此瑞者。显唯忖有本。非臆 <lb ed="X" n="0506a16"/><lb ed="R093" n="0501b16"/>见也。放<anchor xml:id="nkr_note_add_0506a1601" n="0506a1601"/><anchor xml:id="beg0506a1601" n="0506a1601"/>已<anchor xml:id="end0506a1601"/>即说大法者。显答问有據。非妄谈也。</p><p xml:id="pX33p0506a1619" cb:place="inline">是 <lb ed="X" n="0506a17"/><lb ed="R093" n="0501b17"/>故下。证今亦如。言<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。古<persName>佛</persName>既尔。今<persName>佛</persName>亦然 <lb ed="X" n="0506a18"/><lb ed="R093" n="0501b18"/>故。</p><p xml:id="pX33p0506a1802" cb:place="inline">欲令下。结答前问。欲令二字。出成放光本意。众 <lb ed="X" n="0506a19"/><lb ed="R093" n="0502a01"/>生者。总赅三乘五性。以一切众生。莫不有心。凡有 <lb ed="X" n="0506a20"/><lb ed="R093" n="0502a02"/>心者。皆当作<persName>佛</persName>。故欲咸得闻知。拣非从前有遮限 <lb ed="X" n="0506a21"/><lb ed="R093" n="0502a03"/>也。一切世间者。总赅九界。谓此经浅而论之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0506a2101" n="0506a2101"/><anchor xml:id="beg0506a2101" n="0506a2101"/>已<anchor xml:id="end0506a2101"/>非 <lb ed="X" n="0506a22"/><lb ed="R093" n="0502a04"/>凡小可及。深而究之。虽至等觉犹惑。故总云难信。 <lb ed="X" n="0506a23"/><lb ed="R093" n="0502a05"/>如即权显实而千二腾疑。即迹显本而弥勒致辩。 <lb ed="X" n="0506a24"/><lb ed="R093" n="0502a06"/>盖可见矣。準前弥勒问云。以何因缘而有此瑞。今 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0506b" n="0506b"/> <lb ed="X" n="0506b01"/><lb ed="R093" n="0502a07"/>云欲令众生。咸得闻知等。故现斯瑞。正应前来略 <lb ed="X" n="0506b02"/><lb ed="R093" n="0502a08"/>问之義而结答之。必至此而结答者。唯忖引证。乃 <lb ed="X" n="0506b03"/><lb ed="R093" n="0502a09"/>足取信故。略答竟。</p><p xml:id="pX33p0506b0308" cb:place="inline">△二详答<note place="inline">前以迷闷事急。故有略答。应前略问之義 <lb ed="X" n="0506b04"/><lb ed="R093" n="0502a10"/>此恐陈義未周。故又详答。应前详问之義</note>。分二。一长行。二偈颂。初四。一 <lb ed="X" n="0506b05"/><lb ed="R093" n="0502a11"/>总引灯明。二别明往事。三结会古今。四应问结答。 <lb ed="X" n="0506b06"/><lb ed="R093" n="0502a12"/>初二。一详引最初一<persName>佛</persName>。二略引相继二万。初二。一 <lb ed="X" n="0506b07"/><lb ed="R093" n="0502a13"/>总标化仪。二别明三善。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506b08"/><lb ed="R093" n="0502a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0506b0801">诸善男子如过去无量<note place="inline">至</note>演说正法初善中善後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506b09"/><lb ed="R093" n="0502a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0506b0901">如者。指实之词。谓指彼过去灯明事迹。以实前文 <lb ed="X" n="0506b10"/><lb ed="R093" n="0502a16"/>过去曾见之语。阿僧祇。此云无数。劫。半梵语。具云 <lb ed="X" n="0506b11"/><lb ed="R093" n="0502a17"/>劫波。此翻时分。时称无数。<anchor xml:id="nkr_note_add_0506b1101" n="0506b1101"/><anchor xml:id="beg0506b1101" n="0506b1101"/>已<anchor xml:id="end0506b1101"/>云久矣。而又云不可 <lb ed="X" n="0506b12"/><lb ed="R093" n="0502a18"/>思议等者。极显此法。名标劫外。体居象先。所谓有 <lb ed="X" n="0506b13"/><lb ed="R093" n="0502b01"/>物先天地也。日月灯明。<persName>佛</persName>之别号。古德云。日以光 <lb ed="X" n="0506b14"/><lb ed="R093" n="0502b02"/>明照昼。月以淸凉照夜。灯续日月之所不及。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0506b15"/><lb ed="R093" n="0502b03"/>三智圆明。破世愚暗如之。故以为号。<persName>如来</persName><persName>应供</persName>等。 <lb ed="X" n="0506b16"/><lb ed="R093" n="0502b04"/><persName>佛</persName>之通号。<persName>如来</persName>者。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。後<persName>佛</persName>出世。如先<persName>佛</persName>再 <lb ed="X" n="0506b17"/><lb ed="R093" n="0502b05"/>来。名仿同先德号。<persName>应供</persName>者。智断具足。应受供养。名 <lb ed="X" n="0506b18"/><lb ed="R093" n="0502b06"/>堪为福田号。<persName>正遍知</persName>者。永離外道邪知。凡小遍知。 <lb ed="X" n="0506b19"/><lb ed="R093" n="0502b07"/>名拣邪异偏号。<persName>明行足</persName>者。明足慧满。行足福圆。名 <lb ed="X" n="0506b20"/><lb ed="R093" n="0502b08"/>福慧双隆号。<persName>善逝</persName>者。逝往也。生死不離而離。涅槃 <lb ed="X" n="0506b21"/><lb ed="R093" n="0502b09"/>不往而往。名妙往菩提号。<persName>世间解</persName>者。解了世间性 <lb ed="X" n="0506b22"/><lb ed="R093" n="0502b10"/>相真伪。名达伪通真号。<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>者。证无 <lb ed="X" n="0506b23"/><lb ed="R093" n="0502b11"/>上道。超世间士。名<persName>无上士</persName>。具丈夫力。调御群品。名 <lb ed="X" n="0506b24"/><lb ed="R093" n="0502b12"/><persName>调御丈夫</persName>。合名悲智究竟号。<persName>天人师</persName>者。应機说法。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0506c" n="0506c"/> <lb ed="X" n="0506c01"/><lb ed="R093" n="0502b13"/>善导天人。名模笵三界号。<persName>佛</persName>者。自觉。觉他。觉行圆 <lb ed="X" n="0506c02"/><lb ed="R093" n="0502b14"/>满。名三觉圆备号。<persName>世尊</persName>者。具上九德。世出世间之 <lb ed="X" n="0506c03"/><lb ed="R093" n="0502b15"/>所尊重。名九界同尊号。此十号者。诸<persName>佛</persName>同具。自古 <lb ed="X" n="0506c04"/><lb ed="R093" n="0502b16"/>解释不同。今删繁就简。略难取易。虽稍异古註。而 <lb ed="X" n="0506c05"/><lb ed="R093" n="0502b17"/>会理无殊。演说正法者。<persName>如来</persName>出世。开示出世正道。 <lb ed="X" n="0506c06"/><lb ed="R093" n="0502b18"/>非世邪法故。有益于人曰善。初善。即先照时也。以 <lb ed="X" n="0506c07"/><lb ed="R093" n="0503a01"/>先照时中。同教一乘人等。获转同成别益故。中善。 <lb ed="X" n="0506c08"/><lb ed="R093" n="0503a02"/>即转照时也。以转照时中。小乘人等。获转小成大 <lb ed="X" n="0506c09"/><lb ed="R093" n="0503a03"/>益故。後善。即还照时也。以还照时中。偏教五乘人 <lb ed="X" n="0506c10"/><lb ed="R093" n="0503a04"/>等。获转偏成圆益故。总标化仪竟。</p><p xml:id="pX33p0506c1014" cb:place="inline">△二别明三善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506c11"/><lb ed="R093" n="0503a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0506c1101">其義深远其语巧妙<note place="inline">至</note>三藐三菩提成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0506c12"/><lb ed="R093" n="0503a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0506c1201">初别明初善。其義深远句。约理而言。理不自理。必 <lb ed="X" n="0506c13"/><lb ed="R093" n="0503a07"/>借義以析之。故云其義。称性直指。群機绝分。故云 <lb ed="X" n="0506c14"/><lb ed="R093" n="0503a08"/>深远。其语巧妙句。约教而言。教不自教。必借语以 <lb ed="X" n="0506c15"/><lb ed="R093" n="0503a09"/>宣之。故云其语。多方敷演。俱会玄宗。故云巧妙。古 <lb ed="X" n="0506c16"/><lb ed="R093" n="0503a10"/>德云。既属花严。不合其语巧妙。不知巧而云妙。<anchor xml:id="nkr_note_add_0506c1601" n="0506c1601"/><anchor xml:id="beg0506c1601" n="0506c1601"/>已<anchor xml:id="end0506c1601"/> <lb ed="X" n="0506c17"/><lb ed="R093" n="0503a11"/>寓拣别意故。纯一无杂句。约果而言。唯显<persName>佛</persName>果。故 <lb ed="X" n="0506c18"/><lb ed="R093" n="0503a12"/>云纯一。不涉馀乘。故云无杂。具足淸白等。约行而 <lb ed="X" n="0506c19"/><lb ed="R093" n="0503a13"/>言。一摄一切。故云具足。从性起修。故曰淸白。不唯 <lb ed="X" n="0506c20"/><lb ed="R093" n="0503a14"/>離于五欲。兼顺性法爱亦離。故曰梵行。以梵翻離 <lb ed="X" n="0506c21"/><lb ed="R093" n="0503a15"/>欲故也。</p><p xml:id="pX33p0506c2104" cb:place="inline">为求下。别明中善。声闻根钝。不堪承受大 <lb ed="X" n="0506c22"/><lb ed="R093" n="0503a16"/>法。故以四谛法说而应之。生老病死。苦谛也。度兼 <lb ed="X" n="0506c23"/><lb ed="R093" n="0503a17"/>集谛。以度苦必断集故。度犹脱也。涅槃。灭谛也。究 <lb ed="X" n="0506c24"/><lb ed="R093" n="0503a18"/>竟義兼道谛。以证灭必修道故。究竟犹证入也。辟 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0507a" n="0507a"/> <lb ed="X" n="0507a01"/><lb ed="R093" n="0503b01"/>支。具云辟支迦罗。此翻缘觉。缘觉根利。能知诸法 <lb ed="X" n="0507a02"/><lb ed="R093" n="0503b02"/>因缘。故以十二因缘法说而应之。十二因缘者。谓 <lb ed="X" n="0507a03"/><lb ed="R093" n="0503b03"/>无明缘行。属过去二支因。行缘识。识缘名色。名色 <lb ed="X" n="0507a04"/><lb ed="R093" n="0503b04"/>缘六入。六入缘触。触缘受。属现在五支果。受缘爱。 <lb ed="X" n="0507a05"/><lb ed="R093" n="0503b05"/>爱缘取。取缘有。属现在三支因。有缘生。生缘老死 <lb ed="X" n="0507a06"/><lb ed="R093" n="0503b06"/>等。属未来二支果。详于化城品释。菩萨大根。具上 <lb ed="X" n="0507a07"/><lb ed="R093" n="0503b07"/>求下化之心。欲到彼岸。故以六波罗蜜说而应之。 <lb ed="X" n="0507a08"/><lb ed="R093" n="0503b08"/>波罗蜜。此云到彼岸。谓依此六度法修。能到涅槃 <lb ed="X" n="0507a09"/><lb ed="R093" n="0503b09"/>彼岸故。</p><p xml:id="pX33p0507a0904" cb:place="inline">令得下。别明後善。会三皈一。普记成<persName>佛</persName>。故 <lb ed="X" n="0507a10"/><lb ed="R093" n="0503b10"/>云令得阿耨等。能知一切诸<persName>佛</persName>道法。能知一切众 <lb ed="X" n="0507a11"/><lb ed="R093" n="0503b11"/>生因种。名一切种智。盖上句令其得果。此句令其 <lb ed="X" n="0507a12"/><lb ed="R093" n="0503b12"/>成智也。详引最初一<persName>佛</persName>竟。</p><p xml:id="pX33p0507a1211" cb:place="inline">△二略引相继二万。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507a13"/><lb ed="R093" n="0503b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0507a1301">次复有<persName>佛</persName>亦名日月灯明<note place="inline">至</note>所可说法初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507a14"/><lb ed="R093" n="0503b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0507a1401">初次第标名。</p><p xml:id="pX33p0507a1406" cb:place="inline">又同下。兼出姓氏。颇罗堕。此云利根。 <lb ed="X" n="0507a15"/><lb ed="R093" n="0503b15"/>亦云捷疾。以六根聪利。缘境捷疾为姓也。</p><p xml:id="pX33p0507a1517" cb:place="inline">弥勒下。 <lb ed="X" n="0507a16"/><lb ed="R093" n="0503b16"/>结告显同。二万<persName>佛</persName>同名同姓。事出罕希。难于取信。 <lb ed="X" n="0507a17"/><lb ed="R093" n="0503b17"/>故呼名而结告之。字名号。皆称谓也。通别名号俱 <lb ed="X" n="0507a18"/><lb ed="R093" n="0503b18"/>同者。实德既同。称谓亦同故。所可说法。即是正法。 <lb ed="X" n="0507a19"/><lb ed="R093" n="0504a01"/>如稍涉邪伪。则非<persName>佛</persName>可说故。初中後善。化仪同也。 <lb ed="X" n="0507a20"/><lb ed="R093" n="0504a02"/>據此则二万灯明。与光中万八千<persName>佛</persName>。三时设化。如 <lb ed="X" n="0507a21"/><lb ed="R093" n="0504a03"/>出一辙。岂至今<persName>佛</persName>而独不然。故文殊引此为例。欲 <lb ed="X" n="0507a22"/><lb ed="R093" n="0504a04"/>弥勒深思而自得之。总引灯明竟。</p><p xml:id="pX33p0507a2214" cb:place="inline">△二别明往事。 <lb ed="X" n="0507a23"/><lb ed="R093" n="0504a05"/><note place="inline">所见往事。全在此科。故别明之</note>分五。一时至機熟。二显相逗機。三 <lb ed="X" n="0507a24"/><lb ed="R093" n="0504a06"/>放光东照。四会众腾疑。五说法授记。初二。一略擧 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0507b" n="0507b"/> <lb ed="X" n="0507b01"/><lb ed="R093" n="0504a07"/>时機。二義显至熟。初<note place="inline">当时之機。不独王子。但擧王子为例。故云略也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507b02"/><lb ed="R093" n="0504a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0507b0201">其最後<persName>佛</persName>未出家时<note place="inline">至</note>七名向意八名法意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507b03"/><lb ed="R093" n="0504a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0507b0301">其最後<persName>佛</persName>者。文殊自指本师。未出家时者。在俗为 <lb ed="X" n="0507b04"/><lb ed="R093" n="0504a10"/>轮王时也。有八王子者。应是多劫久证。示生<persName>佛</persName>家。 <lb ed="X" n="0507b05"/><lb ed="R093" n="0504a11"/>如今<persName>佛</persName>罗雲之类。有经有权。能常能变。名为有意。 <lb ed="X" n="0507b06"/><lb ed="R093" n="0504a12"/>善法治世。善政教民。名为善意。经画谋略。难可测 <lb ed="X" n="0507b07"/><lb ed="R093" n="0504a13"/>量。名无量意。善为至宝。不令有失。名为宝意。恶意 <lb ed="X" n="0507b08"/><lb ed="R093" n="0504a14"/>日损。善意日增。名为增意。事理博达。能除众疑。名 <lb ed="X" n="0507b09"/><lb ed="R093" n="0504a15"/>除疑意。善应物情。如向应声。名为向意。法度纪纲。 <lb ed="X" n="0507b10"/><lb ed="R093" n="0504a16"/>皆悉明备。名为法意。此以八子皆为轮王。故将名 <lb ed="X" n="0507b11"/><lb ed="R093" n="0504a17"/>就位而略释之。若作表法者。<persName>佛</persName>表真如。未出家时。 <lb ed="X" n="0507b12"/><lb ed="R093" n="0504a18"/>表真如在缠。八王子。表转变八识。有意。表赖耶。受 <lb ed="X" n="0507b13"/><lb ed="R093" n="0504b01"/>熏持种。有诸法故。去後来先。为中有故。善意。表末 <lb ed="X" n="0507b14"/><lb ed="R093" n="0504b02"/>那。善成六转。为染净依故。无量意。表六识。刹那生 <lb ed="X" n="0507b15"/><lb ed="R093" n="0504b03"/>灭。绝分量故。宝意。表身识。一切众生。共宝爱故。增 <lb ed="X" n="0507b16"/><lb ed="R093" n="0504b04"/>意。表舌识。著味增恶。说法增善故。除疑意。表鼻识。 <lb ed="X" n="0507b17"/><lb ed="R093" n="0504b05"/>合中便知。无所疑故。向意。表耳识。能听音响故。法 <lb ed="X" n="0507b18"/><lb ed="R093" n="0504b06"/>意。表眼识。观察诸法相故。據此则妙光师灯明。师 <lb ed="X" n="0507b19"/><lb ed="R093" n="0504b07"/>本心也。灯明传妙光。传本智也。八子师妙光。依本 <lb ed="X" n="0507b20"/><lb ed="R093" n="0504b08"/>智而契本心也。妙光化八子。依本心而化本识也。 <lb ed="X" n="0507b21"/><lb ed="R093" n="0504b09"/>例而推之。则灯明一代化仪。不出吾之一心。若了 <lb ed="X" n="0507b22"/><lb ed="R093" n="0504b10"/>自心。则今<persName>佛</persName>光瑞之旨。可立见矣。略擧时機竟。</p><p xml:id="pX33p0507b2219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0507b23"/><lb ed="R093" n="0504b11"/>二義显至熟<note place="inline">时至機熟。文无明言。<anchor xml:id="nkr_note_add_0507b2301" n="0507b2301"/><anchor xml:id="beg0507b2301" n="0507b2301"/>但<anchor xml:id="end0507b2301"/>云出家。发意。修梵行。为法师等。盖约義显耳</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507b24"/><lb ed="R093" n="0504b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0507b2401">是八王子威德自在<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0507b2401" n="0507b2401"/><anchor xml:id="beg0507b2401" n="0507b2401"/>已<anchor xml:id="end0507b2401"/>于千万<persName>佛</persName>所殖诸善本。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0507c" n="0507c"/> <lb ed="X" n="0507c01"/><lb ed="R093" n="0504b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0507c0101">初明在俗势位。威德者。位统四洲。有威可畏。教施 <lb ed="X" n="0507c02"/><lb ed="R093" n="0504b14"/>十善。有德可仰故。自在者。宽猛相济。权不在人。所 <lb ed="X" n="0507c03"/><lb ed="R093" n="0504b15"/>谓礼乐征伐。自天子出也。各领四天者。是金轮王。 <lb ed="X" n="0507c04"/><lb ed="R093" n="0504b16"/>拣馀轮故。</p><p xml:id="pX33p0507c0405" cb:place="inline">是诸下。明出家因果。闻父出家。验知王 <lb ed="X" n="0507c05"/><lb ed="R093" n="0504b17"/>位无益。闻父得道。验知出家有功。验知王位无益。 <lb ed="X" n="0507c06"/><lb ed="R093" n="0504b18"/>故悉捨之。验知出家有功。故亦随之。古人所谓是 <lb ed="X" n="0507c07"/><lb ed="R093" n="0505a01"/>父是子者。仅见之矣。发大乘意者。起上求下化之 <lb ed="X" n="0507c08"/><lb ed="R093" n="0505a02"/>心。建自利利他之行。如三心四愿等是。大乘之心。 <lb ed="X" n="0507c09"/><lb ed="R093" n="0505a03"/>永无退转。故云常修。入理之行。淸净洁白。故称梵 <lb ed="X" n="0507c10"/><lb ed="R093" n="0505a04"/>行。所谓戴铁轮而不退。用繁兴以恒如也。法师者。 <lb ed="X" n="0507c11"/><lb ed="R093" n="0505a05"/>弘法自任。为人天师。非时至機熟者。曷克臻此。科 <lb ed="X" n="0507c12"/><lb ed="R093" n="0505a06"/>云義显者。良有以焉。</p><p xml:id="pX33p0507c1209" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0507c1201" n="0507c1201"/><anchor xml:id="beg0507c1201" n="0507c1201"/>已<anchor xml:id="end0507c1201"/>于下。明往昔深本。言法师 <lb ed="X" n="0507c13"/><lb ed="R093" n="0505a07"/>之位。不易可阶。王子一生便至。其故何也。皆由<anchor xml:id="nkr_note_add_0507c1301" n="0507c1301"/><anchor xml:id="beg0507c1301" n="0507c1301"/>已<anchor xml:id="end0507c1301"/> <lb ed="X" n="0507c14"/><lb ed="R093" n="0505a08"/>于千万<persName>佛</persName>所。殖诸善本。所谓根深枝茂者。具信然 <lb ed="X" n="0507c15"/><lb ed="R093" n="0505a09"/>矣<note place="inline">问。准教中轮王出增劫。<persName>佛</persName>出减劫。何故灯明成<persName>佛</persName>时。八子皆为轮王耶。答。法有权实。事有变常 <lb ed="X" n="0507c16"/><lb ed="R093" n="0505a10"/>以变常论之。或灯明愿在增劫。或增劫众生機熟。乃应世之变。非常事也。以权实论之。<persName>佛</persName>出减劫。或权宗 <lb ed="X" n="0507c17"/><lb ed="R093" n="0505a11"/>固执之语。大乘真实之谈。不拘乎此。如向後灯明说经。六十小劫。而大众谓如食顷。岂可以增劫减劫而 <lb ed="X" n="0507c18"/><lb ed="R093" n="0505a12"/>难问之。知此权实变常之義。则古德八子一子之难。大乘小乘之执。可幷通矣</note>。时至機熟 <lb ed="X" n="0507c19"/><lb ed="R093" n="0505a13"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0507c1902" cb:place="inline">△二显相逗機分三。一说经入定。二雨花动地。 <lb ed="X" n="0507c20"/><lb ed="R093" n="0505a14"/>三大众喜观。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507c21"/><lb ed="R093" n="0505a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0507c2101">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>義处三昧身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507c22"/><lb ed="R093" n="0505a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0507c2201">△二雨花动地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507c23"/><lb ed="R093" n="0505a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0507c2301">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>普<persName>佛</persName>世界六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0507c24"/><lb ed="R093" n="0505a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0507c2401">△三大众喜观。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0508a" n="0508a"/> <lb ed="X" n="0508a01"/><lb ed="R093" n="0505b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508a0101">尔时会中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>欢喜合掌一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a02"/><lb ed="R093" n="0505b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508a0201">此上三科。与今<persName>佛</persName>显相。文義全同。无烦<g ref="#CB07055">琐</g>释。显相 <lb ed="X" n="0508a03"/><lb ed="R093" n="0505b03"/>逗機竟。</p><p xml:id="pX33p0508a0304" cb:place="inline">△三放光东照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a04"/><lb ed="R093" n="0505b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508a0401">尔时<persName>如来</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>如今所见是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a05"/><lb ed="R093" n="0505b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508a0501">所照境中。阙上至下至之文。末二句。所现之相。如 <lb ed="X" n="0508a06"/><lb ed="R093" n="0505b06"/>今所见者。文殊不欲<g ref="#CB07055">琐</g>叙。令准今而知昔故。是诸 <lb ed="X" n="0508a07"/><lb ed="R093" n="0505b07"/><persName>佛</persName>土。应指<persName>佛</persName>土中所现之相。放光东照竟。</p><p xml:id="pX33p0508a0717" cb:place="inline">△四会 <lb ed="X" n="0508a08"/><lb ed="R093" n="0505b08"/>众腾疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a09"/><lb ed="R093" n="0505b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508a0901">弥勒当知尔时会中<note place="inline">至</note>欲知此光所为因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a10"/><lb ed="R093" n="0505b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508a1001">教以当知者。令知今昔皆同。勿以不知自怪也。二 <lb ed="X" n="0508a11"/><lb ed="R093" n="0505b11"/>十亿菩萨。即当时腾疑之众。不言四众八部者。菩 <lb ed="X" n="0508a12"/><lb ed="R093" n="0505b12"/>萨尙疑。馀可知故。今<persName>佛</persName>腾疑文中。无多菩萨者。四 <lb ed="X" n="0508a13"/><lb ed="R093" n="0505b13"/>众摄也。乐欲听法者。據前欢喜合掌。一心观<persName>佛</persName>。即 <lb ed="X" n="0508a14"/><lb ed="R093" n="0505b14"/>倾渴翘伫。愿闻法要之相。得未曾有者。先意本为 <lb ed="X" n="0508a15"/><lb ed="R093" n="0505b15"/>听法。偶见<persName>佛</persName>光普照。如得未曾有见之物。且喜且 <lb ed="X" n="0508a16"/><lb ed="R093" n="0505b16"/>疑。有不能释于心也。欲知因缘。亦反复推审之義。 <lb ed="X" n="0508a17"/><lb ed="R093" n="0505b17"/>由是观之。今昔皆同。唯虚心待之可矣<note place="inline">准善会腾疑之後。更 <lb ed="X" n="0508a18"/><lb ed="R093" n="0505b18"/>有问答发起一科。今不叙者。亦钝置弥勒之意。如宗家所谓且疑著是也</note>。会众腾疑竟。</p> <lb ed="X" n="0508a19"/><lb ed="R093" n="0506a01"/><p xml:id="pX33p0508a1901">△五说法授记二。一出定说法。二唱灭授记。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a20"/><lb ed="R093" n="0506a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508a2001">时有菩萨名曰妙光<note place="inline">至</note>若身若心而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508a21"/><lb ed="R093" n="0506a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508a2101">初明所被之機。大成云。圣人无名。因德以彰。神通 <lb ed="X" n="0508a22"/><lb ed="R093" n="0506a04"/>莫测曰妙。朗照群昏曰光。愚谓妙表智体。光表智 <lb ed="X" n="0508a23"/><lb ed="R093" n="0506a05"/>用。体绝思议。用彻权实。故以妙光称之。学在师後 <lb ed="X" n="0508a24"/><lb ed="R093" n="0506a06"/>曰弟。智从师生曰子。特标八百弟子者。一显妙光 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0508b" n="0508b"/> <lb ed="X" n="0508b01"/><lb ed="R093" n="0506a07"/>智深。归从者众。一显法花高会。听众有人。所谓機 <lb ed="X" n="0508b02"/><lb ed="R093" n="0506a08"/>感盈前是也。大成云。昔<persName>佛</persName>八子师妙光。<persName>佛</persName>出定为 <lb ed="X" n="0508b03"/><lb ed="R093" n="0506a09"/>妙光说经。今<persName>佛</persName>罗雲师身子。下出定为身子说经。 <lb ed="X" n="0508b04"/><lb ed="R093" n="0506a10"/>是因人同也。或曰妙光是菩萨。身子是声闻。云何 <lb ed="X" n="0508b05"/><lb ed="R093" n="0506a11"/>同耶。大成释云。比及发迹。身子亦是菩萨。妙光垂 <lb ed="X" n="0508b06"/><lb ed="R093" n="0506a12"/>迹。未必不是声闻。文殊巧说。方便隐显耳。</p><p xml:id="pX33p0508b0617" cb:place="inline">是时下。 <lb ed="X" n="0508b07"/><lb ed="R093" n="0506a13"/>明能被之教。起者对灭而言。入时名灭。灭诸缘故。 <lb ed="X" n="0508b08"/><lb ed="R093" n="0506a14"/>出时名起。起言象故。今欲说法花。故从三昧起也。 <lb ed="X" n="0508b09"/><lb ed="R093" n="0506a15"/>因者。显非独为。但因之以开其端耳。必因妙光者。 <lb ed="X" n="0508b10"/><lb ed="R093" n="0506a16"/>显法花非智莫解。今因身子亦然。準前云欲说大 <lb ed="X" n="0508b11"/><lb ed="R093" n="0506a17"/>法。又云难信之法。终未显彰本经名目。盖恐难于 <lb ed="X" n="0508b12"/><lb ed="R093" n="0506a18"/>取信。今假灯明事迹。无心唱出。不欲人信。而自无 <lb ed="X" n="0508b13"/><lb ed="R093" n="0506b01"/>不信。则文殊可谓善于辞说者矣。浅识闻之。迷惑 <lb ed="X" n="0508b14"/><lb ed="R093" n="0506b02"/>不解。故云教菩萨法。久默斯要。不务速说。故云<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0508b15"/><lb ed="R093" n="0506b03"/>所护念。</p><p xml:id="pX33p0508b1504" cb:place="inline">六十下。明会遇时节。准教中人寿十岁时。 <lb ed="X" n="0508b16"/><lb ed="R093" n="0506b04"/>子年倍父年。增至八万四千岁。然後百年减一岁。 <lb ed="X" n="0508b17"/><lb ed="R093" n="0506b05"/>灭至十岁。如是一增一减。为一小劫。今云六十小 <lb ed="X" n="0508b18"/><lb ed="R093" n="0506b06"/>劫。其时可谓长矣。虽经时长。而说无异座。故云不 <lb ed="X" n="0508b19"/><lb ed="R093" n="0506b07"/>起于座。时会听者。而闻无异席。故云亦座一处。形 <lb ed="X" n="0508b20"/><lb ed="R093" n="0506b08"/>与道合。智与理冥。故云身心不动。延促同时。念劫 <lb ed="X" n="0508b21"/><lb ed="R093" n="0506b09"/>无碍。故云谓如食顷。大成云。今经五十小劫。谓如 <lb ed="X" n="0508b22"/><lb ed="R093" n="0506b10"/>半日。是时同也。无一人懈倦者。显个个精诚。无若 <lb ed="X" n="0508b23"/><lb ed="R093" n="0506b11"/>身若心之一有懈倦者。显内外精诚。然此亦是因 <lb ed="X" n="0508b24"/><lb ed="R093" n="0506b12"/>深缘勝。教到機熟之所致耳。出定说法竟。</p><p xml:id="pX33p0508b2417" cb:place="inline">△二唱 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0508c" n="0508c"/> <lb ed="X" n="0508c01"/><lb ed="R093" n="0506b13"/>灭授记二。一对众唱灭。二授记潜辉。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508c02"/><lb ed="R093" n="0506b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508c0201">日月灯明<persName>佛</persName>于六十小劫<note place="inline">至</note>当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508c03"/><lb ed="R093" n="0506b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508c0301">初结前。</p><p xml:id="pX33p0508c0304" cb:place="inline">即于下。正明。说法唱灭。事属一会。故云即 <lb ed="X" n="0508c04"/><lb ed="R093" n="0506b16"/>于。今经宝塔品後唱灭。与此同也。梵谓梵天。色界 <lb ed="X" n="0508c05"/><lb ed="R093" n="0506b17"/>主也。魔谓魔天。欲界主也。沙门翻勤息。摄出家众。 <lb ed="X" n="0508c06"/><lb ed="R093" n="0506b18"/>婆罗门翻净行。摄在家众。天人修罗。八部擧三。馀 <lb ed="X" n="0508c07"/><lb ed="R093" n="0507a01"/>以众字该之。此言即唱灭之语。必众中宣者有二 <lb ed="X" n="0508c08"/><lb ed="R093" n="0507a02"/>義。一生善。二灭恶。生善者。由<persName>佛</persName>久住。薄德之人。不 <lb ed="X" n="0508c09"/><lb ed="R093" n="0507a03"/>种善根。一闻唱灭。恋慕渴仰。种善根故。灭恶者。由 <lb ed="X" n="0508c10"/><lb ed="R093" n="0507a04"/><persName>佛</persName>不灭。懈怠众生。便起憍厌。一闻唱灭。生难遭想。 <lb ed="X" n="0508c11"/><lb ed="R093" n="0507a05"/>憍厌自息故。涅槃義见前文。无馀有二。一者断见 <lb ed="X" n="0508c12"/><lb ed="R093" n="0507a06"/>思惑。分段永寂。名小乘无馀。二者五住究尽。二死 <lb ed="X" n="0508c13"/><lb ed="R093" n="0507a07"/>永亡。名大乘无馀。今<persName>佛</persName>所入。是大非小也。言当入 <lb ed="X" n="0508c14"/><lb ed="R093" n="0507a08"/>者。出世事毕。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0508c1401" n="0508c1401"/><anchor xml:id="beg0508c1401" n="0508c1401"/>已<anchor xml:id="end0508c1401"/>周。纵住于世。无所益故。必于 <lb ed="X" n="0508c15"/><lb ed="R093" n="0507a09"/>中夜者。表身归中道。性入常寂之義<note place="inline">问。今<persName>佛</persName>唱灭文云。<persName>如来</persName>不 <lb ed="X" n="0508c16"/><lb ed="R093" n="0507a10"/>久。当入涅槃。尙待异时。今云今日中夜。法花涅槃。相去何太促乎。岂彼<persName>佛</persName>未说涅槃。而取灭度耶。答。此有 <lb ed="X" n="0508c17"/><lb ed="R093" n="0507a11"/>二義。一约法廣略不定。二约时延促不定。约法廣略不定者。同是一法或廣说无尽。或一言略周。约时延 <lb ed="X" n="0508c18"/><lb ed="R093" n="0507a12"/>促不定者。同在一时。或延为多劫。或促归一念。总以<persName>佛</persName>力自在。神用难思。因機差别。随心现量。岂可以常 <lb ed="X" n="0508c19"/><lb ed="R093" n="0507a13"/>情而难问哉</note>。对众唱灭竟。</p><p xml:id="pX33p0508c1911" cb:place="inline">△二授记潜辉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508c20"/><lb ed="R093" n="0507a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0508c2001">时有菩萨名曰德藏<note place="inline">至</note>便于中夜入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0508c21"/><lb ed="R093" n="0507a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0508c2101">初授记補处。菩萨名德藏者。准大成有二義。一含 <lb ed="X" n="0508c22"/><lb ed="R093" n="0507a16"/>藏義。谓恒沙功德。悉皆具足故。二出生義。谓以此 <lb ed="X" n="0508c23"/><lb ed="R093" n="0507a17"/>功德。遍施众生故。一约自证。二约化他言也。圣言 <lb ed="X" n="0508c24"/><lb ed="R093" n="0507a18"/>说与曰授。忆念取证曰记。时有德藏。即授其记者 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0509a" n="0509a"/> <lb ed="X" n="0509a01"/><lb ed="R093" n="0507b01"/>有三義。一入灭时近故。二道统事急故。三人不可 <lb ed="X" n="0509a02"/><lb ed="R093" n="0507b02"/>失故。告诸比丘者有二義。一令作证明故。二令知 <lb ed="X" n="0509a03"/><lb ed="R093" n="0507b03"/>依止故。次当作<persName>佛</persName>者。非同法花远记。乃记以次補 <lb ed="X" n="0509a04"/><lb ed="R093" n="0507b04"/><persName>佛</persName>处。与今<persName>佛</persName>记弥勒事同。要知法花非无远记。盖 <lb ed="X" n="0509a05"/><lb ed="R093" n="0507b05"/>文殊不欲尽言。恐成解路。障後悟门耳。因备众德。 <lb ed="X" n="0509a06"/><lb ed="R093" n="0507b06"/>果感相严。故别号净身。<persName>多陀阿伽度</persName>。此云<persName>如来</persName>。阿 <lb ed="X" n="0509a07"/><lb ed="R093" n="0507b07"/>罗诃。此云<persName>应供</persName>。<persName>三藐三佛陀</persName>此云<persName>正遍知</persName>。十种通 <lb ed="X" n="0509a08"/><lb ed="R093" n="0507b08"/>号。擧前以摄後故。</p><p xml:id="pX33p0509a0808" cb:place="inline"><persName>佛</persName>授下。记以潜辉。授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0509a0801" n="0509a0801"/><anchor xml:id="beg0509a0801" n="0509a0801"/>已<anchor xml:id="end0509a0801"/>。便入 <lb ed="X" n="0509a09"/><lb ed="R093" n="0507b09"/>灭者。大成云。斯道有赖故。本怀<anchor xml:id="nkr_note_add_0509a0901" n="0509a0901"/><anchor xml:id="beg0509a0901" n="0509a0901"/>已<anchor xml:id="end0509a0901"/>畅故。化缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0509a0902" n="0509a0902"/><anchor xml:id="beg0509a0902" n="0509a0902"/>已<anchor xml:id="end0509a0902"/>毕 <lb ed="X" n="0509a10"/><lb ed="R093" n="0507b10"/>故。自此以上。约大科共有五段。系灯明一代化仪。 <lb ed="X" n="0509a11"/><lb ed="R093" n="0507b11"/>今<persName>佛</persName>四十年前。多方陶汰。时至機熟。是过去事与 <lb ed="X" n="0509a12"/><lb ed="R093" n="0507b12"/>灯明同也。经初显相逗機。放光东照。会众腾疑。是 <lb ed="X" n="0509a13"/><lb ed="R093" n="0507b13"/>现前事与灯明同也。至于说法授记。犹属後事。虽 <lb ed="X" n="0509a14"/><lb ed="R093" n="0507b14"/>未见其同。可以预知。前云欲说大法等。本于此矣。 <lb ed="X" n="0509a15"/><lb ed="R093" n="0507b15"/>别明往事竟。</p><p xml:id="pX33p0509a1506" cb:place="inline">△三结会古今二。一师弟本因。二结 <lb ed="X" n="0509a16"/><lb ed="R093" n="0507b16"/>会释疑。初二。一文殊本因。二弥勒本因。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509a17"/><lb ed="R093" n="0507b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509a1701"><persName>佛</persName>灭度後妙光菩萨<note place="inline">至</note>其最後成<persName>佛</persName>者名曰燃灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509a18"/><lb ed="R093" n="0507b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509a1801">初妙光弘经。灭後持经者。奉是道以修身。自行也。 <lb ed="X" n="0509a19"/><lb ed="R093" n="0508a01"/>满劫演说者。运是道以利众。化他也。</p><p xml:id="pX33p0509a1915" cb:place="inline">日月下。八子 <lb ed="X" n="0509a20"/><lb ed="R093" n="0508a02"/>受化。灯明八子。皆师妙光者。以妙光二利具足。堪 <lb ed="X" n="0509a21"/><lb ed="R093" n="0508a03"/>为师承故。大成云。不以父为师。以妙光为师者。易 <lb ed="X" n="0509a22"/><lb ed="R093" n="0508a04"/>子而教之意。今罗雲师身子亦然。妙光教化者。教 <lb ed="X" n="0509a23"/><lb ed="R093" n="0508a05"/>以实道。化其权心故。权心既化。实志自坚。故云坚 <lb ed="X" n="0509a24"/><lb ed="R093" n="0508a06"/>固菩提。坚不自坚。功归妙光。故云令其坚固。</p><p xml:id="pX33p0509a2418" cb:place="inline">是诸 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0509b" n="0509b"/> <lb ed="X" n="0509b01"/><lb ed="R093" n="0508a07"/>下。极显因深。王子供<persName>佛</persName>。行满也。皆成<persName>佛</persName>道。果圆也。 <lb ed="X" n="0509b02"/><lb ed="R093" n="0508a08"/>弟子行满果圆。师可知矣。是皆文殊恐类自伐。故 <lb ed="X" n="0509b03"/><lb ed="R093" n="0508a09"/>假王子。以显自<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b0301" n="0509b0301"/><anchor xml:id="beg0509b0301" n="0509b0301"/>己<anchor xml:id="end0509b0301"/>深本。最後成<persName>佛</persName>。即第八子也。名 <lb ed="X" n="0509b04"/><lb ed="R093" n="0508a10"/>曰燃灯者。准大论初生之时。身光如灯。以至成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0509b05"/><lb ed="R093" n="0508a11"/>故以名焉。是释迦第二僧祇授记本师。據此则释 <lb ed="X" n="0509b06"/><lb ed="R093" n="0508a12"/>迦师燃灯。燃灯继七兄。辗转逆推。历九世而之妙 <lb ed="X" n="0509b07"/><lb ed="R093" n="0508a13"/>光。则文殊深本。岂可思议者哉。文殊本因竟。</p><p xml:id="pX33p0509b0718" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0509b08"/><lb ed="R093" n="0508a14"/>弥勒本因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509b09"/><lb ed="R093" n="0508a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509b0901">八百弟子中有一人<note place="inline">至</note>供养恭敬尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509b10"/><lb ed="R093" n="0508a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509b1001">初抑其名利役心。前云妙光有八百弟子。此云八 <lb ed="X" n="0509b11"/><lb ed="R093" n="0508a17"/>百弟子。中有一人。则一人亦妙光之弟子也。名与 <lb ed="X" n="0509b12"/><lb ed="R093" n="0508a18"/>利相因。既号求名。则心为利役可知。贪著等。出命 <lb ed="X" n="0509b13"/><lb ed="R093" n="0508b01"/>名之由。利养为役心之本。既曰贪著。必是好遊族 <lb ed="X" n="0509b14"/><lb ed="R093" n="0508b02"/>姓。忘实务名之人。如是之人。不暇读诵。虽复勉强 <lb ed="X" n="0509b15"/><lb ed="R093" n="0508b03"/>读诵。其心思智虑。尽为名利所耗。故曰而不通利。 <lb ed="X" n="0509b16"/><lb ed="R093" n="0508b04"/>通谓达其義。利谓熟其文也。多所忘失者。不通则 <lb ed="X" n="0509b17"/><lb ed="R093" n="0508b05"/>義非<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b1701" n="0509b1701"/><anchor xml:id="beg0509b1701" n="0509b1701"/>己<anchor xml:id="end0509b1701"/>有。多至昏忘。不利则文非心持。多至废失。 <lb ed="X" n="0509b18"/><lb ed="R093" n="0508b06"/>是则文義全无实得。读诵唯慕虚名。故以故号求 <lb ed="X" n="0509b19"/><lb ed="R093" n="0508b07"/>名结之。</p><p xml:id="pX33p0509b1904" cb:place="inline">是人下。扬其种善値<persName>佛</persName>。种善者。所贪利养。 <lb ed="X" n="0509b20"/><lb ed="R093" n="0508b08"/>不私于<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b2001" n="0509b2001"/><anchor xml:id="beg0509b2001" n="0509b2001"/>己<anchor xml:id="end0509b2001"/>。多于<persName>佛</persName>法僧中。作利益事故。由此因缘。 <lb ed="X" n="0509b21"/><lb ed="R093" n="0508b09"/>故得値<persName>佛</persName>。无量百千等。极言其値<persName>佛</persName>之多。供养恭 <lb ed="X" n="0509b22"/><lb ed="R093" n="0508b10"/>敬等。极显其无空过者。初云亦者。例上八子而言。 <lb ed="X" n="0509b23"/><lb ed="R093" n="0508b11"/>言不唯八子行满果圆。虽如是求名之人。亦以种 <lb ed="X" n="0509b24"/><lb ed="R093" n="0508b12"/>善因缘。値无量<persName>佛</persName>。由此观之。则今之学道者。苟未 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0509c" n="0509c"/> <lb ed="X" n="0509c01"/><lb ed="R093" n="0508b13"/>能辍利养。绝贪求。亦当于<persName>佛</persName>法僧中。作利益事。为 <lb ed="X" n="0509c02"/><lb ed="R093" n="0508b14"/>当来値<persName>佛</persName>之因耳。师弟本因竟。</p><p xml:id="pX33p0509c0213" cb:place="inline">△二结会释疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c03"/><lb ed="R093" n="0508b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509c0301">弥勒当知尔时妙光菩萨<note place="inline">至</note>求名菩萨汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c04"/><lb ed="R093" n="0508b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509c0401">本地既彰。理合自醒。弥勒故昧夙因。故教以当知。 <lb ed="X" n="0509c05"/><lb ed="R093" n="0508b17"/>昔之妙光。即今之文殊。故曰岂异人乎。我身是也。 <lb ed="X" n="0509c06"/><lb ed="R093" n="0508b18"/>昔之求名。即今之弥勒。故曰求名菩萨。汝身是也。 <lb ed="X" n="0509c07"/><lb ed="R093" n="0509a01"/>科云释疑者。恐疑弥勒文殊。同居学地。知与不知。 <lb ed="X" n="0509c08"/><lb ed="R093" n="0509a02"/>彼此应同。何故弥勒问。而文殊答耶。故结会以释 <lb ed="X" n="0509c09"/><lb ed="R093" n="0509a03"/>之。言迹虽同居学地。本实各有浅深。一弟一师。故 <lb ed="X" n="0509c10"/><lb ed="R093" n="0509a04"/>应问应答。结会古今竟。</p><p xml:id="pX33p0509c1010" cb:place="inline">△四应问结答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c11"/><lb ed="R093" n="0509a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509c1101">今见此瑞与本无异<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c12"/><lb ed="R093" n="0509a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509c1201">此瑞指今<persName>佛</persName>光相。与本灯明。若合符节。故云无异。 <lb ed="X" n="0509c13"/><lb ed="R093" n="0509a07"/>是故唯忖。应前如我唯忖。言前云如我唯忖等者。 <lb ed="X" n="0509c14"/><lb ed="R093" n="0509a08"/>盖以是今昔不异之故耳。当说大乘等者。光瑞既 <lb ed="X" n="0509c15"/><lb ed="R093" n="0509a09"/>同。说法亦应同故。準前弥勒问云。四众龙神。瞻察 <lb ed="X" n="0509c16"/><lb ed="R093" n="0509a10"/>仁者。为说何等。今云当说大乘等。正应问而结答 <lb ed="X" n="0509c17"/><lb ed="R093" n="0509a11"/>之也。长行竟。</p><p xml:id="pX33p0509c1706" cb:place="inline">△二偈颂<note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c18"/><lb ed="R093" n="0509a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509c1801">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>于大众中欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c19"/><lb ed="R093" n="0509a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509c1901">△<note place="inline">正颂</note>分四。一颂总引灯明。二颂别明往事。三颂结 <lb ed="X" n="0509c20"/><lb ed="R093" n="0509a14"/>会古今。四颂应问结答。初<note place="inline">上长行分二。一详引最初一<persName>佛</persName>。二略引相继二 <lb ed="X" n="0509c21"/><lb ed="R093" n="0509a15"/>万。今偈颂不分。且为文最略。属略颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c22"/><lb ed="R093" n="0509a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0509c2201">我念过去世无量无数劫<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0509c23"/><lb ed="R093" n="0509a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0509c2301">念谓忆念。过去远指往昔。长行云。无量无边不可 <lb ed="X" n="0509c24"/><lb ed="R093" n="0509a18"/>思议阿僧祇劫。此云无量无数者。擧始末以摄中。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0510a" n="0510a"/> <lb ed="X" n="0510a01"/><lb ed="R093" n="0509b01"/>随偈便故。<persName>佛</persName>之一字。总指二万灯明。然<persName>佛</persName>虽九界 <lb ed="X" n="0510a02"/><lb ed="R093" n="0509b02"/>通尊。而现相人中。故称人中尊也。号日月灯明者。 <lb ed="X" n="0510a03"/><lb ed="R093" n="0509b03"/>擧别号。摄通号故。<persName>世尊</persName>演说法者。准长行即是正 <lb ed="X" n="0510a04"/><lb ed="R093" n="0509b04"/>法。亦是初中後善。初善独被大根。中善廣被三乘。 <lb ed="X" n="0510a05"/><lb ed="R093" n="0509b05"/>故云度无量众生。及无数亿菩萨。後善会三皈一。 <lb ed="X" n="0510a06"/><lb ed="R093" n="0509b06"/>普记成<persName>佛</persName>。故云令入<persName>佛</persName>智慧。颂总引灯明竟。</p><p xml:id="pX33p0510a0618" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0510a07"/><lb ed="R093" n="0509b07"/>颂别明往事五。一颂时至機熟。二颂显相逗機。三 <lb ed="X" n="0510a08"/><lb ed="R093" n="0509b08"/>颂放光东照。四颂会众腾疑。五颂说法授记。初<note place="inline">略颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510a09"/><lb ed="R093" n="0509b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510a0901"><persName>佛</persName>未出家时所生八王子见大圣出家亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510a10"/><lb ed="R093" n="0509b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510a1001">首二句。颂略擧时機。<persName>佛</persName>指最後<persName>佛</persName>也。八王子。擧数 <lb ed="X" n="0510a11"/><lb ed="R093" n="0509b11"/>略名。下二句。颂義显至熟。大圣出家。略得菩提。随 <lb ed="X" n="0510a12"/><lb ed="R093" n="0509b12"/>修梵行。略发意为师。及殖善等義。</p><p xml:id="pX33p0510a1214" cb:place="inline">△二颂显相逗 <lb ed="X" n="0510a13"/><lb ed="R093" n="0509b13"/>機<note place="inline">长行分三。今略大众喜观。唯存前二。仍与长行不类。属義颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510a14"/><lb ed="R093" n="0509b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510a1401">时<persName>佛</persName>说大乘经名无量義<note place="inline">至</note>即时大震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510a15"/><lb ed="R093" n="0509b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510a1501">初颂说经入定。无量義经。虽明为菩萨。而暗为声 <lb ed="X" n="0510a16"/><lb ed="R093" n="0509b16"/>闻。故云众中分别。馀同长行。</p><p xml:id="pX33p0510a1612" cb:place="inline">後六句。颂雨花动地。 <lb ed="X" n="0510a17"/><lb ed="R093" n="0509b17"/>四华擧一。长出天鼓自鸣。大成云。此鼓在妙法堂 <lb ed="X" n="0510a18"/><lb ed="R093" n="0509b18"/>上。诸天娱乐时。其鼓自鸣。演说苦空无常不净等 <lb ed="X" n="0510a19"/><lb ed="R093" n="0510a01"/>法。今表出定之後。无问自说。故自鸣也。诸天二句。 <lb ed="X" n="0510a20"/><lb ed="R093" n="0510a02"/>明雨花鸣鼓所以。盖为供养人中尊也。一切<persName>佛</persName>上。 <lb ed="X" n="0510a21"/><lb ed="R093" n="0510a03"/>准今<persName>佛</persName>显相文中。即指一<persName>佛</persName>化境。非十方<persName>佛</persName>土也。 <lb ed="X" n="0510a22"/><lb ed="R093" n="0510a04"/>颂显相逗機竟。</p><p xml:id="pX33p0510a2207" cb:place="inline">△三颂放光东照分二。一一光所 <lb ed="X" n="0510a23"/><lb ed="R093" n="0510a05"/>照之境。二诸境所现之相。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510a24"/><lb ed="R093" n="0510a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510a2401"><persName>佛</persName>放眉间光现诸稀有事此光照东方万八千<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0510b" n="0510b"/> <lb ed="X" n="0510b01"/><lb ed="R093" n="0510a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510b0101">诸稀有事。预指下科诸相。盖是文殊信口带言。非 <lb ed="X" n="0510b02"/><lb ed="R093" n="0510a08"/>此科正意。</p><p xml:id="pX33p0510b0205" cb:place="inline">△二诸境所现之相<note place="inline">长行但云。如今所见。是诸<persName>佛</persName>土。今详 <lb ed="X" n="0510b03"/><lb ed="R093" n="0510a09"/>细颂出。属廣颂</note>。于中分二。一众生機感。二诸<persName>佛</persName>化应。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510b04"/><lb ed="R093" n="0510a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510b0401">示一切众生生死业报处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510b05"/><lb ed="R093" n="0510a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510b0501">示现也。处之一字。总通上文。谓生死处。造业处。受 <lb ed="X" n="0510b06"/><lb ed="R093" n="0510a12"/>报处也。准弥勒偈中。六道众生。即此中初句。生死 <lb ed="X" n="0510b07"/><lb ed="R093" n="0510a13"/>所趣。善恶业缘。受报好醜。如次即此中三处。是今 <lb ed="X" n="0510b08"/><lb ed="R093" n="0510a14"/>昔所现機感同也。</p><p xml:id="pX33p0510b0808" cb:place="inline">△二诸<persName>佛</persName>化应分二。一从实施 <lb ed="X" n="0510b09"/><lb ed="R093" n="0510a15"/>权。二会权归实。初二。一从实。二施权。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510b10"/><lb ed="R093" n="0510a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510b1001">有见诸<persName>佛</persName>土以众宝莊严<note place="inline">至</note>敷演深法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510b11"/><lb ed="R093" n="0510a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510b1101">初成道前相。土以宝严。受用土也。琉璃。具云吠琉 <lb ed="X" n="0510b12"/><lb ed="R093" n="0510a18"/>璃。此云靑色宝。玻璃。此云水玉。唯此二色。映蔽众 <lb ed="X" n="0510b13"/><lb ed="R093" n="0510b01"/>宝。故偏言之。转染成净。力资<persName>佛</persName>光。故云斯由<persName>佛</persName>光 <lb ed="X" n="0510b14"/><lb ed="R093" n="0510b02"/>照也。此是诸<persName>佛</persName>垂得菩提。勝依先现之相。及见诸 <lb ed="X" n="0510b15"/><lb ed="R093" n="0510b03"/>天人等。八部擧五。以摄馀故。各供养其<persName>佛</persName>者。或敷 <lb ed="X" n="0510b16"/><lb ed="R093" n="0510b04"/>座雨花。或击鼓奏乐等。此是诸<persName>佛</persName>垂得菩提。预兴 <lb ed="X" n="0510b17"/><lb ed="R093" n="0510b05"/>供养之相。准大通道前之文。足证此義。今<persName>佛</persName>光相 <lb ed="X" n="0510b18"/><lb ed="R093" n="0510b06"/>无此者。弥勒偈略耳。防难偈中亦云。示诸<persName>佛</persName>土。众 <lb ed="X" n="0510b19"/><lb ed="R093" n="0510b07"/>宝严净。是今昔所现。道前之相同也。</p><p xml:id="pX33p0510b1915" cb:place="inline">又见下。成道 <lb ed="X" n="0510b20"/><lb ed="R093" n="0510b08"/>说法。自然成<persName>佛</persName>道者。谓功圆行满。一念相应。习气 <lb ed="X" n="0510b21"/><lb ed="R093" n="0510b09"/>顿断。任运而成。非谓无修无证。有滥外计。身色句。 <lb ed="X" n="0510b22"/><lb ed="R093" n="0510b10"/>受用身也。舍那金躯。巍然晃耀。故如金山。无量相 <lb ed="X" n="0510b23"/><lb ed="R093" n="0510b11"/>海。皆悉具足。故曰端严。不共凡小所见。故云微妙。 <lb ed="X" n="0510b24"/><lb ed="R093" n="0510b12"/>土以宝严。身如金山。身土相依。故如琉璃龛中。现 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0510c" n="0510c"/> <lb ed="X" n="0510c01"/><lb ed="R093" n="0510b13"/>真金像也。大众。即花严海会。<persName>佛</persName>于其中。敷普贤行 <lb ed="X" n="0510c02"/><lb ed="R093" n="0510b14"/>门。演遮那性海。群機绝分。名深法義。准弥勒偈云。 <lb ed="X" n="0510c03"/><lb ed="R093" n="0510b15"/>又睹诸<persName>佛</persName>。圣主狮子。即此中又见诸<persName>如来</persName>四句。演 <lb ed="X" n="0510c04"/><lb ed="R093" n="0510b16"/>说经典。微妙第一。即此中如净琉璃中四句。是今 <lb ed="X" n="0510c05"/><lb ed="R093" n="0510b17"/>昔所现。成道说法同也。从实竟。</p><p xml:id="pX33p0510c0513" cb:place="inline">△二施权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c06"/><lb ed="R093" n="0510b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510c0601">一一诸<persName>佛</persName>土声闻众无数因<persName>佛</persName>光所照悉见彼大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c07"/><lb ed="R093" n="0511a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510c0701">首二句。擧機该教。如今<persName>佛</persName>光相中。说声闻乘同。下 <lb ed="X" n="0510c08"/><lb ed="R093" n="0511a02"/>二句。大众二字。義该缘觉菩萨。与今<persName>佛</persName>光相中。说 <lb ed="X" n="0510c09"/><lb ed="R093" n="0511a03"/>缘觉菩萨乘同。準前弥勒若人遭苦等偈。即此科 <lb ed="X" n="0510c10"/><lb ed="R093" n="0511a04"/>義也。从实施权竟。</p><p xml:id="pX33p0510c1008" cb:place="inline">△二会权归实分三。一进戒二 <lb ed="X" n="0510c11"/><lb ed="R093" n="0511a05"/>度。二施忍二度。三禅慧二度。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c12"/><lb ed="R093" n="0511a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510c1201">或有诸比丘在于山林中精进持净戒。犹如护明珠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c13"/><lb ed="R093" n="0511a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510c1301">在山林中者。虽欲绝尘。易办道故。精进持戒者。以 <lb ed="X" n="0510c14"/><lb ed="R093" n="0511a08"/>精进为先锋。以持戒为主帅。破烦恼敌。护法身命 <lb ed="X" n="0510c15"/><lb ed="R093" n="0511a09"/>故。轮王顶上明珠。最所珍护。而菩萨护戒若彼。故 <lb ed="X" n="0510c16"/><lb ed="R093" n="0511a10"/>云犹如护明珠也。</p><p xml:id="pX33p0510c1608" cb:place="inline">△二施忍二度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c17"/><lb ed="R093" n="0511a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510c1701">又见诸菩萨行施忍辱等其数如恒沙斯由<persName>佛</persName>光照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c18"/><lb ed="R093" n="0511a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510c1801">菩萨行施。内外无吝。非具大忍辱者不能。故幷列 <lb ed="X" n="0510c19"/><lb ed="R093" n="0511a13"/>之。馀可知。</p><p xml:id="pX33p0510c1905" cb:place="inline">△三禅慧二度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c20"/><lb ed="R093" n="0511a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0510c2001">又见诸菩萨深入诸禅定<note place="inline">至</note>说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0510c21"/><lb ed="R093" n="0511a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0510c2101">初禅度。深入者。拣非初修。内外俱寂。故曰身心不 <lb ed="X" n="0510c22"/><lb ed="R093" n="0511a16"/>动。以斯求道。真受道之器也。</p><p xml:id="pX33p0510c2212" cb:place="inline">後四句。慧度。实智观 <lb ed="X" n="0510c23"/><lb ed="R093" n="0511a17"/>法。了法无相。故云寂灭。既知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0510c2301" n="0510c2301"/><anchor xml:id="beg0510c2301" n="0510c2301"/>已<anchor xml:id="end0510c2301"/>。于国演说。借利 <lb ed="X" n="0510c24"/><lb ed="R093" n="0511a18"/>物以成<anchor xml:id="nkr_note_add_0510c2401" n="0510c2401"/><anchor xml:id="beg0510c2401" n="0510c2401"/>己<anchor xml:id="end0510c2401"/>德。故曰求道。颂放光东照竟。</p><p xml:id="pX33p0510c2416" cb:place="inline">△四颂会 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0511a" n="0511a"/> <lb ed="X" n="0511a01"/><lb ed="R093" n="0511b01"/>众腾疑<note place="inline">略颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511a02"/><lb ed="R093" n="0511b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0511a0201">尔时四部众见日月灯<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511a03"/><lb ed="R093" n="0511b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0511a0301">长行以本称。故云二十亿菩萨。乐欲听法。偈颂以 <lb ed="X" n="0511a04"/><lb ed="R093" n="0511b04"/>迹论。故云尔时四部众。见神通力。<anchor xml:id="nkr_note_add_0511a0401" n="0511a0401"/><anchor xml:id="beg0511a0401" n="0511a0401"/>已<anchor xml:id="end0511a0401"/>知为瑞。故心 <lb ed="X" n="0511a05"/><lb ed="R093" n="0511b05"/>皆欢喜。未谕何缘。故各自相问。各自相问者。谓各 <lb ed="X" n="0511a06"/><lb ed="R093" n="0511b06"/>以此事。存诸内而问诸心也。</p><p xml:id="pX33p0511a0612" cb:place="inline">△五颂说法授记分 <lb ed="X" n="0511a07"/><lb ed="R093" n="0511b07"/>二。一颂出定说法。二颂唱灭授记。初<note place="inline">此与长行。義同文别。属義 <lb ed="X" n="0511a08"/><lb ed="R093" n="0511b08"/>颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511a09"/><lb ed="R093" n="0511b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0511a0901">天人所奉尊适从三昧起<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511a10"/><lb ed="R093" n="0511b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0511a1001">初所被之機。大圣出世。人天奉敬尊崇。名所奉尊。 <lb ed="X" n="0511a11"/><lb ed="R093" n="0511b11"/>适犹方也。谓时节既至。方从定起也。赞妙光者。将 <lb ed="X" n="0511a12"/><lb ed="R093" n="0511b12"/>以大法饶益。安其心故。智慧充足。以斯道。觉斯民。 <lb ed="X" n="0511a13"/><lb ed="R093" n="0511b13"/>故曰为世间眼。道德全备。闻而敬。见而亲。故曰一 <lb ed="X" n="0511a14"/><lb ed="R093" n="0511b14"/>切归信。如斯之人。乃能代<persName>佛</persName>宣扬。故曰奉持法藏 <lb ed="X" n="0511a15"/><lb ed="R093" n="0511b15"/>此赞其利他德也。如我所说者。通指一代教典。非 <lb ed="X" n="0511a16"/><lb ed="R093" n="0511b16"/>妙光不能体证。非妙光不能了知。故曰唯汝能证 <lb ed="X" n="0511a17"/><lb ed="R093" n="0511b17"/>知。此赞其自利德也。准长行。从文殊口中叙出。此 <lb ed="X" n="0511a18"/><lb ed="R093" n="0511b18"/>中。借灯明语句说来。长行云八百弟子。明归信者 <lb ed="X" n="0511a19"/><lb ed="R093" n="0512a01"/>众。此中云一切归信。显弟子之多。长行偈颂。文别 <lb ed="X" n="0511a20"/><lb ed="R093" n="0512a02"/>義同。</p><p xml:id="pX33p0511a2003" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>下。能被之教。妙光欢喜。非为赞歎故喜。 <lb ed="X" n="0511a21"/><lb ed="R093" n="0512a03"/>以赞歎必说法故。说是法花。非为欢喜故说。以欢 <lb ed="X" n="0511a22"/><lb ed="R093" n="0512a04"/>喜必信受故<note place="inline">问。今<persName>佛</persName>出定。何无赞歎身子之语。答。想应有之。以非正義。经家不叙。今叙 <lb ed="X" n="0511a23"/><lb ed="R093" n="0512a05"/>之者。欲与长行。变其文势耳</note>。满六下。会遇时节。准长行有三義。 <lb ed="X" n="0511a24"/><lb ed="R093" n="0512a06"/>一说无异座。二听无异席。三时众不懈。今缺後二。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0511b" n="0511b"/> <lb ed="X" n="0511b01"/><lb ed="R093" n="0512a07"/>乃補出妙光受持。義互显也。然上文。灯明赞以能 <lb ed="X" n="0511b02"/><lb ed="R093" n="0512a08"/>奉持。能证知。今妙光果能受持。则灯明可谓知人。 <lb ed="X" n="0511b03"/><lb ed="R093" n="0512a09"/>而妙光可谓不负所知矣。颂出定说法竟。</p><p xml:id="pX33p0511b0317" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0511b04"/><lb ed="R093" n="0512a10"/>唱灭授记分二。一颂对众唱灭。二颂授记潜辉。初 <lb ed="X" n="0511b05"/><lb ed="R093" n="0512a11"/><note place="inline">此科廣于长行。兼補後四句。属廣颂。兼補颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511b06"/><lb ed="R093" n="0512a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0511b0601"><persName>佛</persName>说是法花令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b0601" n="0511b0601"/><anchor xml:id="beg0511b0601" n="0511b0601"/>已<anchor xml:id="end0511b0601"/><note place="inline">至</note>亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511b07"/><lb ed="R093" n="0512a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0511b0701">首二句。结前。令众欢喜者。喜非寻常。乃心生大欢 <lb ed="X" n="0511b08"/><lb ed="R093" n="0512a14"/>喜。自知当作<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX33p0511b0808" cb:place="inline">寻即下。正明。告于天人者。略梵 <lb ed="X" n="0511b09"/><lb ed="R093" n="0512a15"/>魔沙门。及婆罗门等故。实相妙理。遍在诸法。故云 <lb ed="X" n="0511b10"/><lb ed="R093" n="0512a16"/>诸法实相。如云是法住法位是也。法花会上头头 <lb ed="X" n="0511b11"/><lb ed="R093" n="0512a17"/>显示。故曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b1101" n="0511b1101"/><anchor xml:id="beg0511b1101" n="0511b1101"/>已<anchor xml:id="end0511b1101"/>为汝说。如云世间相常住是也。说<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b1102" n="0511b1102"/><anchor xml:id="beg0511b1102" n="0511b1102"/>已<anchor xml:id="end0511b1102"/> <lb ed="X" n="0511b12"/><lb ed="R093" n="0512a18"/>即唱灭者。令生渴仰。幷息憍恣故。</p><p xml:id="pX33p0511b1214" cb:place="inline">後四句诫勉<note place="inline">補颂</note> <lb ed="X" n="0511b13"/><lb ed="R093" n="0512b01"/>汝一二句。即诫以令息憍恣。放逸即憍恣也。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0511b14"/><lb ed="R093" n="0512b02"/>二句。即诫以令生渴仰。难値故渴仰也。</p><p xml:id="pX33p0511b1416" cb:place="inline">△二颂授 <lb ed="X" n="0511b15"/><lb ed="R093" n="0512b03"/>记潜辉<note place="inline">准长行唯二義。一授记德藏。二记<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b1501" n="0511b1501"/><anchor xml:id="beg0511b1501" n="0511b1501"/>已<anchor xml:id="end0511b1501"/>潜辉。今補前後三義。而二義之文。仍与长行不 <lb ed="X" n="0511b16"/><lb ed="R093" n="0512b04"/>类。属補颂。兼義颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511b17"/><lb ed="R093" n="0512b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0511b1701"><persName>世尊</persName>诸子等闻<persName>佛</persName>入涅槃<note place="inline">至</note>以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511b18"/><lb ed="R093" n="0512b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0511b1801">初时众悲恼<note place="inline">補颂</note>。诸子即四众人等。既受<persName>佛</persName>化。俱得 <lb ed="X" n="0511b19"/><lb ed="R093" n="0512b07"/>称子故。悲谓悲<persName>佛</persName>入灭。恼谓恼自无依。又悲者。悲 <lb ed="X" n="0511b20"/><lb ed="R093" n="0512b08"/><persName>佛</persName>入灭之速。恼者恼自进修之迟。一犹独也。言诸 <lb ed="X" n="0511b21"/><lb ed="R093" n="0512b09"/><persName>佛</persName>应世。会必有離。但今<persName>佛</persName>入灭。独何速疾若是。此 <lb ed="X" n="0511b22"/><lb ed="R093" n="0512b10"/>悲恼之不容<anchor xml:id="nkr_note_add_0511b2201" n="0511b2201"/><anchor xml:id="beg0511b2201" n="0511b2201"/>己<anchor xml:id="end0511b2201"/>也。</p><p xml:id="pX33p0511b2208" cb:place="inline">圣主下。<persName>如来</persName>安慰<note place="inline">補颂</note>圣主见前。 <lb ed="X" n="0511b23"/><lb ed="R093" n="0512b11"/>法之王者。于诸法中得自在故。安慰者。<persName>如来</persName>见其 <lb ed="X" n="0511b24"/><lb ed="R093" n="0512b12"/>悲恼过分。有至泪如波罗奢伽华者。故用善言安 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0511c" n="0511c"/> <lb ed="X" n="0511c01"/><lb ed="R093" n="0512b13"/>抚。顺意而慰谕之。汝等句。正安慰之语。言汝等勿 <lb ed="X" n="0511c02"/><lb ed="R093" n="0512b14"/>以<persName>佛</persName>灭为忧。勿以无依为怖也。</p><p xml:id="pX33p0511c0213" cb:place="inline">是德下。授记德藏 <lb ed="X" n="0511c03"/><lb ed="R093" n="0512b15"/><note place="inline">義颂</note>无漏实相。约诸<persName>佛</persName>所证而言。言众生虽具实相。 <lb ed="X" n="0511c04"/><lb ed="R093" n="0512b16"/>由烦恼染故。如器破漏。不堪复用。唯<persName>佛</persName>妄尽理圆。 <lb ed="X" n="0511c05"/><lb ed="R093" n="0512b17"/>乃称无漏。今<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。虽未成<persName>佛</persName>。然于无漏实相。 <lb ed="X" n="0511c06"/><lb ed="R093" n="0512b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0511c0601" n="0511c0601"/><anchor xml:id="beg0511c0601" n="0511c0601"/>已<anchor xml:id="end0511c0601"/>能现量体悟。故云通达。馀可知。</p><p xml:id="pX33p0511c0614" cb:place="inline"><persName>佛</persName>此下。记<anchor xml:id="nkr_note_add_0511c0602" n="0511c0602"/><anchor xml:id="beg0511c0602" n="0511c0602"/>已<anchor xml:id="end0511c0602"/>潜 <lb ed="X" n="0511c07"/><lb ed="R093" n="0513a01"/>辉<note place="inline">義颂</note>。众生機宜如薪。<persName>如来</persName>教化如火。機尽化息。如 <lb ed="X" n="0511c08"/><lb ed="R093" n="0513a02"/>薪尽火灭也。分佈舍利。起无量塔者。表大慈平等。 <lb ed="X" n="0511c09"/><lb ed="R093" n="0513a03"/>至化普及之意。</p><p xml:id="pX33p0511c0907" cb:place="inline">比丘下。时众迴心<note place="inline">補颂</note>。数如恒沙者。 <lb ed="X" n="0511c10"/><lb ed="R093" n="0513a04"/>即见<persName>佛</persName>灭度。心生渴仰。迴小向大之众。然此众向 <lb ed="X" n="0511c11"/><lb ed="R093" n="0513a05"/>虽精进。未免依恃<persName>如来</persName>。间起憍厌。今见<persName>佛</persName>灭无依。 <lb ed="X" n="0511c12"/><lb ed="R093" n="0513a06"/>故倍加精求。欲作未来得度之缘。後云诸<persName>佛</persName>灭度 <lb ed="X" n="0511c13"/><lb ed="R093" n="0513a07"/>後。若人善软心。如是诸众生。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0511c1301" n="0511c1301"/><anchor xml:id="beg0511c1301" n="0511c1301"/>已<anchor xml:id="end0511c1301"/>成<persName>佛</persName>道。即此类 <lb ed="X" n="0511c14"/><lb ed="R093" n="0513a08"/>也。颂别明往事竟。</p><p xml:id="pX33p0511c1408" cb:place="inline">△三颂结会古今分二。一颂师 <lb ed="X" n="0511c15"/><lb ed="R093" n="0513a09"/>弟本因。二颂结会释疑。初二。一颂文殊本因。二颂 <lb ed="X" n="0511c16"/><lb ed="R093" n="0513a10"/>弥勒本因。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511c17"/><lb ed="R093" n="0513a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0511c1701">是妙光法师奉持<persName>佛</persName>法藏<note place="inline">至</note>度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0511c18"/><lb ed="R093" n="0513a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0511c1801">初妙光弘经。法藏则曰奉持。法花则曰廣宣者。虽 <lb ed="X" n="0511c19"/><lb ed="R093" n="0513a13"/>诸经皆弘。唯法花为重也。</p><p xml:id="pX33p0511c1911" cb:place="inline">是诸下。八子受化。妙光 <lb ed="X" n="0511c20"/><lb ed="R093" n="0513a14"/>之道。得之灯明。传之八子。父作子述。则妙光之继 <lb ed="X" n="0511c21"/><lb ed="R093" n="0513a15"/>往开来。有功于斯经久矣。</p><p xml:id="pX33p0511c2111" cb:place="inline">供养下。极显因深。供养 <lb ed="X" n="0511c22"/><lb ed="R093" n="0513a16"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0511c2201" n="0511c2201"/><anchor xml:id="beg0511c2201" n="0511c2201"/>已<anchor xml:id="end0511c2201"/>。福足也。随顺行道。慧足也。福慧双足。故得相 <lb ed="X" n="0511c23"/><lb ed="R093" n="0513a17"/>继成<persName>佛</persName>。八子转相传述。次第授受。故云转次授记。 <lb ed="X" n="0511c24"/><lb ed="R093" n="0513a18"/>天中天者。统论天有四种。一世间天。如世国王。二 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0512a" n="0512a"/> <lb ed="X" n="0512a01"/><lb ed="R093" n="0513b01"/>生天。如三界诸天。三净天。即四果支<persName>佛</persName>。四義天。谓 <lb ed="X" n="0512a02"/><lb ed="R093" n="0513b02"/>十住菩萨。见一切法是空義故。<persName>佛</persName>超四天。故称天 <lb ed="X" n="0512a03"/><lb ed="R093" n="0513b03"/>中之天。诸仙导师者。仙亦有四。一地仙。迁居山林。 <lb ed="X" n="0512a04"/><lb ed="R093" n="0513b04"/>年老不死者。二天仙。三界诸天。飞行变化者。三圣 <lb ed="X" n="0512a05"/><lb ed="R093" n="0513b05"/>仙。四果支<persName>佛</persName>。神通自在者。四真仙。三贤十圣。分证 <lb ed="X" n="0512a06"/><lb ed="R093" n="0513b06"/>真理者。<persName>佛</persName>化四仙。故称诸仙导师。</p><p xml:id="pX33p0512a0614" cb:place="inline">△二颂弥勒本 <lb ed="X" n="0512a07"/><lb ed="R093" n="0513b07"/>因<note place="inline">廣颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512a08"/><lb ed="R093" n="0513b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512a0801">是妙光法师时有一弟子<note place="inline">至</note>其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512a09"/><lb ed="R093" n="0513b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512a0901">初抑其名利役心。懈怠者。妨正之贼。心常怀之。则 <lb ed="X" n="0512a10"/><lb ed="R093" n="0513b10"/>进修日弛矣。名利者。钩心之媒。贪而著之。则营逐 <lb ed="X" n="0512a11"/><lb ed="R093" n="0513b11"/>日深矣。营逐日深。自致贪求无厌。多遊族姓之家。 <lb ed="X" n="0512a12"/><lb ed="R093" n="0513b12"/>进修日弛。必至弃捨习诵。废忘不能通利。據此则 <lb ed="X" n="0512a13"/><lb ed="R093" n="0513b13"/>唯慕虚名。不务真修。故曰以是因缘。号为求名。</p><p xml:id="pX33p0512a1319" cb:place="inline">亦 <lb ed="X" n="0512a14"/><lb ed="R093" n="0513b14"/>行下。扬其种善値<persName>佛</persName>。所求名利。俱资檀度。故曰行 <lb ed="X" n="0512a15"/><lb ed="R093" n="0513b15"/>众善业。见<persName>佛</persName>复供者。因福积福。随顺行道者。因慧 <lb ed="X" n="0512a16"/><lb ed="R093" n="0513b16"/>修慧。慧深则般若易满。福厚则五度可成。故云具 <lb ed="X" n="0512a17"/><lb ed="R093" n="0513b17"/>六波罗蜜也。<persName>佛</persName>出释氏。九十六种捲舌。故称释师 <lb ed="X" n="0512a18"/><lb ed="R093" n="0513b18"/>子。以多劫曾供养故。今得见也。现为補处。故云後 <lb ed="X" n="0512a19"/><lb ed="R093" n="0514a01"/>当作<persName>佛</persName>。因果俱以弥勒称者。酬夙愿故。准上生经 <lb ed="X" n="0512a20"/><lb ed="R093" n="0514a02"/>云。凡释迦末法中。精修功德。扫塔涂地。乃至称名 <lb ed="X" n="0512a21"/><lb ed="R093" n="0514a03"/>礼拜者。命终皆上生兜率。当来随弥勒下生。今云 <lb ed="X" n="0512a22"/><lb ed="R093" n="0514a04"/>廣度众生等。盖即此耳。又因中随<persName>佛</persName>行道。结缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0512a2201" n="0512a2201"/><anchor xml:id="beg0512a2201" n="0512a2201"/>已<anchor xml:id="end0512a2201"/> <lb ed="X" n="0512a23"/><lb ed="R093" n="0514a05"/>深。故果中说法度生。其数无量。所谓当熟者熟。当 <lb ed="X" n="0512a24"/><lb ed="R093" n="0514a06"/>脱者脱也。弥勒应化偈云。弥勒真弥勒。化身千百 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0512b" n="0512b"/> <lb ed="X" n="0512b01"/><lb ed="R093" n="0514a07"/>亿。时时示时人。时人自不识。可为此段作一註脚。 <lb ed="X" n="0512b02"/><lb ed="R093" n="0514a08"/>颂师弟本因竟。</p><p xml:id="pX33p0512b0207" cb:place="inline">△二颂结会释疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b03"/><lb ed="R093" n="0514a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512b0301">彼<persName>佛</persName>灭度後懈怠者汝是妙光法师者今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b04"/><lb ed="R093" n="0514a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512b0401"><persName>佛</persName>灭度後等者。以懈怠之迹。彰著在<persName>佛</persName>灭度後。非 <lb ed="X" n="0512b05"/><lb ed="R093" n="0514a11"/>谓<persName>佛</persName>灭度後。乃有是人。又特约<persName>佛</persName>灭後言者。寓有 <lb ed="X" n="0512b06"/><lb ed="R093" n="0514a12"/>释疑之意。由菩萨于<persName>佛</persName>灭後。尙以懈怠见称。灯明 <lb ed="X" n="0512b07"/><lb ed="R093" n="0514a13"/>生前事迹。自应废忘。今日之事。勿怪其不知而问 <lb ed="X" n="0512b08"/><lb ed="R093" n="0514a14"/>也。颂结会古今竟。</p><p xml:id="pX33p0512b0808" cb:place="inline">△四颂应问结答<note place="inline">长行总答而略。此中别答 <lb ed="X" n="0512b09"/><lb ed="R093" n="0514a15"/>而廣。属廣颂。又古德于此立四伏疑。以释名宗体用今以偈有四段。恰应弥勒前之四问。故以应问结答 <lb ed="X" n="0512b10"/><lb ed="R093" n="0514a16"/>科之</note>。分四。一答第一问。二答第二问。三答第三问。四 <lb ed="X" n="0512b11"/><lb ed="R093" n="0514a17"/>答第四问。初<note place="inline">由前弥勒问云。四众欣仰。瞻仁及我。<persName>世尊</persName>何故。放斯光明。故应问而结答 <lb ed="X" n="0512b12"/><lb ed="R093" n="0514a18"/>云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b13"/><lb ed="R093" n="0514b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512b1301">我见灯明<persName>佛</persName>本光瑞如此以是知今<persName>佛</persName>欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b14"/><lb ed="R093" n="0514b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512b1401">文殊意谓。汝问<persName>世尊</persName>何故。放斯光明。若如我往昔 <lb ed="X" n="0512b15"/><lb ed="R093" n="0514b03"/>所见。灯明光瑞如此。後说法花。是知今<persName>佛</persName>。亦欲说 <lb ed="X" n="0512b16"/><lb ed="R093" n="0514b04"/>法花无疑。</p><p xml:id="pX33p0512b1605" cb:place="inline">△二答第二问<note place="inline">由前弥勒问云。<persName>佛</persName>子时答。决疑令喜。何所饶益。 <lb ed="X" n="0512b17"/><lb ed="R093" n="0514b05"/>演斯光明。故应问而结答云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b18"/><lb ed="R093" n="0514b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512b1801">今相如本瑞是诸<persName>佛</persName>方便今<persName>佛</persName>放光明助发实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b19"/><lb ed="R093" n="0514b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512b1901">文殊意谓。汝问何所饶益。演斯光明。若以今日之 <lb ed="X" n="0512b20"/><lb ed="R093" n="0514b08"/>相观之。如本光瑞无异。足知此光。<persName>佛</persName><persName>佛</persName>皆同。是诸 <lb ed="X" n="0512b21"/><lb ed="R093" n="0514b09"/><persName>佛</persName>欲显实相。先作方便。借万八千土诸<persName>佛</persName>化仪。以 <lb ed="X" n="0512b22"/><lb ed="R093" n="0514b10"/>助发之。则今<persName>佛</persName>放光。亦助发实相之義。</p><p xml:id="pX33p0512b2216" cb:place="inline">△三答第 <lb ed="X" n="0512b23"/><lb ed="R093" n="0514b11"/>三问<note place="inline">由前弥勒问云。<persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当授记。故应问而结答云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512b24"/><lb ed="R093" n="0514b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512b2401">诸人今当知合掌一心待<persName>佛</persName>当雨法雨充足求道者。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0512c" n="0512c"/> <lb ed="X" n="0512c01"/><lb ed="R093" n="0514b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512c0101">文殊意谓。汝问为说妙法。为当授记。若以予测度。 <lb ed="X" n="0512c02"/><lb ed="R093" n="0514b14"/>汝诸人等。今当合掌一心。虚怀而待。所以然者。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0512c03"/><lb ed="R093" n="0514b15"/>当雨大法雨。充足求道之人。俾焦芽败种。各得受 <lb ed="X" n="0512c04"/><lb ed="R093" n="0514b16"/>记成<persName>佛</persName>。所谓说法授记者。尽在是矣。</p><p xml:id="pX33p0512c0415" cb:place="inline">△四答第四 <lb ed="X" n="0512c05"/><lb ed="R093" n="0514b17"/>问<note place="inline">由前弥勒问云。示诸<persName>佛</persName>土。众宝严净。及见诸<persName>佛</persName>。此非小缘。乃至为说何等。故应问而结答云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512c06"/><lb ed="R093" n="0514b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0512c0601">诸求三乘人若有疑悔者<persName>佛</persName>当为除断令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512c07"/><lb ed="R093" n="0515a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0512c0701">文殊意谓。汝前既以此非小缘。必问为说何等。想 <lb ed="X" n="0512c08"/><lb ed="R093" n="0515a02"/>诸求三乘人。未必信予所说。若仍有疑而未信。或 <lb ed="X" n="0512c09"/><lb ed="R093" n="0515a03"/>信而复悔者。待<persName>佛</persName>出定。当为除断。自令净尽无馀。 <lb ed="X" n="0512c10"/><lb ed="R093" n="0515a04"/>此是文殊入海事急。全将此事推向<persName>佛</persName>边。致令如 <lb ed="X" n="0512c11"/><lb ed="R093" n="0515a05"/>来出定之後。不得不说。故为发起之端也。序分竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0512c12"/><lb ed="R093" n="0515a06"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>法花指掌疏卷一之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0512c13"/><lb ed="R093" n="0515a07"/> <lb ed="X" n="0512c14"/><lb ed="R093" n="0515a08"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0512c15"/><lb ed="R093" n="0515a09"/><cb:div type="note"><entry><form>蓦</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1502" cb:place="inline"><note place="inline">莫白切音陌犹忽也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鞮</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1511" cb:place="inline"><note place="inline">都黎切音低知也義与译同</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>否</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1523" cb:place="inline"><note place="inline">都鄙切音痞闭塞也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>呞</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1532" cb:place="inline"><note place="inline">申之 <lb ed="X" n="0512c16"/><lb ed="R093" n="0515a10"/>切音诗牛嚼也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>哨</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1608" cb:place="inline"><note place="inline">才笑切音嚼不容也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>摩那多</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1619" cb:place="inline"><note place="inline">此云下行亦云意喜</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>辗</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1628" cb:place="inline"><note place="inline">尼展切音辇轹 <lb ed="X" n="0512c17"/><lb ed="R093" n="0515a11"/>也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>畬</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1703" cb:place="inline"><note place="inline">以诸切音余田二岁也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>砰磕</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1714" cb:place="inline"><note place="inline">如雷之声上披耕切音怦下克盍切音榼</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>飏</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1731" cb:place="inline"><note place="inline">移章 <lb ed="X" n="0512c18"/><lb ed="R093" n="0515a12"/>切音阳风所飞<anchor xml:id="nkr_note_add_0512c1801" n="0512c1801"/><anchor xml:id="beg0512c1801" n="0512c1801"/>扬<anchor xml:id="end0512c1801"/>也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>埨垄</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1811" cb:place="inline"><note place="inline">田中高处也上缕尹切沦上声下鲁勇切音陇</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>凹凸</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1831" cb:place="inline"><note place="inline">上乌洽切 <lb ed="X" n="0512c19"/><lb ed="R093" n="0515a13"/>音浥低下也下徒结切音迭高出也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>磅礡</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c1917" cb:place="inline"><note place="inline">地形也又廣大混同之貌上普郞切音滂下傍各切 <lb ed="X" n="0512c20"/><lb ed="R093" n="0515a14"/>音泊</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>瞪<g ref="#CB13413">矇</g></form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2005" cb:place="inline"><note place="inline">上除庚切音枨直视也下谟蓬切音<g ref="#CB15166">蒙</g>有眸子而失明也又见人而不自见也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>兕</form> <lb ed="X" n="0512c21"/><lb ed="R093" n="0515a15"/><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2101"><note place="inline">徐姊切音祀兽名似牛一角取喩犹豫</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>讹</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2117" cb:place="inline"><note place="inline">五禾切音吪伪也妖言也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蛤蚌</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2129" cb:place="inline"><note place="inline">蜃属雀入大水 <lb ed="X" n="0512c22"/><lb ed="R093" n="0515a16"/>所化上葛合切音鸽下步项切音棒</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>桎梏</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2217" cb:place="inline"><note place="inline">上职日切音质手械也下姑沃切音鹄足械也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>衾</form> <lb ed="X" n="0512c23"/><lb ed="R093" n="0515a17"/><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2301"><note place="inline">祛音切音钦大被也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鳷</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2310" cb:place="inline"><note place="inline">章移切音支鸟名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黛</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2318" cb:place="inline"><note place="inline">度耐切音代画眉鬒黑而光净也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>荼毘</form> <lb ed="X" n="0512c24"/><lb ed="R093" n="0515a18"/><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2401"><note place="inline">此云火化以火化身也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>棋</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2411" cb:place="inline"><note place="inline">渠之切音棋围棋也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>秩</form><cb:def><p xml:id="pX33p0512c2420" cb:place="inline"><note place="inline">直质切音姪次序分明也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0513a" n="0513a"/> <lb ed="X" n="0513a01"/> <lb ed="X" n="0513a02"/> <lb ed="X" n="0513a03"/><lb ed="R093" n="0515b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之下</cb:mulu><cb:jhead>法花指掌疏卷一之下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0513a04"/> <lb ed="X" n="0513a05"/><lb ed="R093" n="0515b02"/><byline cb:type="author">贤宗後学 通理 述</byline> <lb ed="X" n="0513a06"/><lb ed="R093" n="0515b03"/><byline cb:type="other">嗣法门人 明远 较字</byline> <lb ed="X" n="0513a07"/><lb ed="R093" n="0515b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0513a0701">△二正宗分<note place="inline">明权实本迹之正義。示开显会归之宗旨。自方便至神力。共二十品。皆正 <lb ed="X" n="0513a08"/><lb ed="R093" n="0515b05"/>宗之文也</note>。分二。一约今时门头。以彰出世本怀<note place="inline">今时门头。一法 <lb ed="X" n="0513a09"/><lb ed="R093" n="0515b06"/>不少。故有三时设化。五教被機之别。若原<persName>佛</persName>出世本怀。无非开权显实。会三皈一。自此以去。至安乐行品。 <lb ed="X" n="0513a10"/><lb ed="R093" n="0515b07"/>全彰此也</note>。二约实际理地。以显应化妙用<note place="inline">实际理地。一法不立。由一 <lb ed="X" n="0513a11"/><lb ed="R093" n="0515b08"/>法不立。故能遍现诸法。所以非生现生。非灭现灭。三世益物。化化不绝。自地涌至神力品。全显此也</note>。 <lb ed="X" n="0513a12"/><lb ed="R093" n="0515b09"/>初三。一略明权实。以动执生疑。二廣明权实。以断 <lb ed="X" n="0513a13"/><lb ed="R093" n="0515b10"/>疑生信。三极显经功。以借人弘法。初<note place="inline">此处有通卷品题。应先释 <lb ed="X" n="0513a14"/><lb ed="R093" n="0515b11"/>之。品题云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513a15"/><lb ed="R093" n="0515b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0513a1501">妙法莲花经方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513a16"/><lb ed="R093" n="0515b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0513a1601">品虽居此。義摄卷终。今通前後以释方便。方者一 <lb ed="X" n="0513a17"/><lb ed="R093" n="0515b14"/>定不易之体。便者应物随缘之用。各论则方即实 <lb ed="X" n="0513a18"/><lb ed="R093" n="0515b15"/>也。便即权也。此品从始至终。无非发明权实。故以 <lb ed="X" n="0513a19"/><lb ed="R093" n="0515b16"/>方便名之。若合论者。方便谓从方起便。唯从便称。 <lb ed="X" n="0513a20"/><lb ed="R093" n="0515b17"/>即常途所释权巧義也。通论此品。略有五重权巧。 <lb ed="X" n="0513a21"/><lb ed="R093" n="0515b18"/>一谓文殊弥勒。酬酢<anchor xml:id="nkr_note_add_0513a2101" n="0513a2101"/><anchor xml:id="beg0513a2101" n="0513a2101"/>已<anchor xml:id="end0513a2101"/>毕。众无能问。权巧自说故。 <lb ed="X" n="0513a22"/><lb ed="R093" n="0516a01"/>二谓权执不动。实疑不生。赞歎称扬。权巧激发故。 <lb ed="X" n="0513a23"/><lb ed="R093" n="0516a02"/>三谓法不可示。言词相寂。分别解说。权巧酬请故。 <lb ed="X" n="0513a24"/><lb ed="R093" n="0516a03"/>四谓权实之旨。不易发明。述自述他。权巧开示故。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0513b" n="0513b"/> <lb ed="X" n="0513b01"/><lb ed="R093" n="0516a04"/>五谓法说一周。身子得记。实为中下。权巧作则故。 <lb ed="X" n="0513b02"/><lb ed="R093" n="0516a05"/>总论。此经一言一句。俱自大悲心中流出。通为摄 <lb ed="X" n="0513b03"/><lb ed="R093" n="0516a06"/>生。无非权巧。故初以方便名品。令知从始至终。皆 <lb ed="X" n="0513b04"/><lb ed="R093" n="0516a07"/>属方便。幸莫作文字观也。</p><p xml:id="pX33p0513b0411" cb:place="inline">△<note place="inline">此是通卷品题。本科经文分二</note>一略 <lb ed="X" n="0513b05"/><lb ed="R093" n="0516a08"/>明权实。二动执生疑。初二。一长行。二偈颂。初二。一 <lb ed="X" n="0513b06"/><lb ed="R093" n="0516a09"/>约<persName>佛</persName>慧称歎。二约诸法显示。初二。一歎诸<persName>佛</persName>智慧。 <lb ed="X" n="0513b07"/><lb ed="R093" n="0516a10"/>二歎自证智慧。初二。一标歎二智。二依次释成。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513b08"/><lb ed="R093" n="0516a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0513b0801">尔时<persName>世尊</persName>从三昧安详<note place="inline">至</note>辟支<persName>佛</persName>所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513b09"/><lb ed="R093" n="0516a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0513b0901">初经家叙仪。尔时者。弥勒文殊。问答<anchor xml:id="nkr_note_add_0513b0901" n="0513b0901"/><anchor xml:id="beg0513b0901" n="0513b0901"/>已<anchor xml:id="end0513b0901"/>竟之时也。 <lb ed="X" n="0513b10"/><lb ed="R093" n="0516a13"/>玄機既泄。无容再默。故从三昧而起。言安详者。谓 <lb ed="X" n="0513b11"/><lb ed="R093" n="0516a14"/>整涅槃僧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0513b1101" n="0513b1101"/><anchor xml:id="beg0513b1101" n="0513b1101"/>敛<anchor xml:id="end0513b1101"/>僧伽梨。有申申夭夭。从容不迫之貌。</p> <lb ed="X" n="0513b12"/><lb ed="R093" n="0516a15"/><p xml:id="pX33p0513b1201">告舍下。正以标歎。告谓诏而语之。即无问自说之 <lb ed="X" n="0513b13"/><lb ed="R093" n="0516a16"/>義。独告身子者。以身子愿学菩萨。不安小乘久矣。 <lb ed="X" n="0513b14"/><lb ed="R093" n="0516a17"/>准後不预斯事。甚自感伤等语可见。又舍利表权 <lb ed="X" n="0513b15"/><lb ed="R093" n="0516a18"/>智。今欲会权归实。故独告之。诸<persName>佛</persName>者。总指十方三 <lb ed="X" n="0513b16"/><lb ed="R093" n="0516b01"/>世。如法说章中所引。智慧即平等大慧。众生迷之。 <lb ed="X" n="0513b17"/><lb ed="R093" n="0516b02"/>而诸<persName>佛</persName>证之。故云诸<persName>佛</persName>智慧。甚深者。穷诸智之渊 <lb ed="X" n="0513b18"/><lb ed="R093" n="0516b03"/>底。诸智莫能穷其底故。无量者。尽诸智之分量。诸 <lb ed="X" n="0513b19"/><lb ed="R093" n="0516b04"/>智无能尽其量故。此是标歎实智。约自觉言也。门 <lb ed="X" n="0513b20"/><lb ed="R093" n="0516b05"/>谓权智。能通实智。故云其智慧门。难解者。权不终 <lb ed="X" n="0513b21"/><lb ed="R093" n="0516b06"/>权。若执权者。是未解权之義故。难入者。权能通实。 <lb ed="X" n="0513b22"/><lb ed="R093" n="0516b07"/>若迷实者。是未入权之极故。此是标歎权智。约觉 <lb ed="X" n="0513b23"/><lb ed="R093" n="0516b08"/>他言也。声闻辟支所不知者。如花严闷绝躄地。阿 <lb ed="X" n="0513b24"/><lb ed="R093" n="0516b09"/>含日價为足。方等常除粪秽。般若无希一餐等。此 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0513c" n="0513c"/> <lb ed="X" n="0513c01"/><lb ed="R093" n="0516b10"/>是兼歎权实。约觉满言也。若论觉满。仍拣菩萨。今 <lb ed="X" n="0513c02"/><lb ed="R093" n="0516b11"/>独拣闻缘者。以今经为破权执。而闻缘犹重。急先 <lb ed="X" n="0513c03"/><lb ed="R093" n="0516b12"/>务也。标歎二智竟。</p><p xml:id="pX33p0513c0308" cb:place="inline">△二依次释成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513c04"/><lb ed="R093" n="0516b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0513c0401">所以者何<persName>佛</persName>曾亲近<note place="inline">至</note>随宜所说意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513c05"/><lb ed="R093" n="0516b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0513c0501">首句承前征起。言上来智慧及门。所以闻缘不知 <lb ed="X" n="0513c06"/><lb ed="R093" n="0516b15"/>者何也。</p><p xml:id="pX33p0513c0604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>曾下。正以释成。亲近诸<persName>佛</persName>者。如不轻之 <lb ed="X" n="0513c07"/><lb ed="R093" n="0516b16"/>于威音。妙光之在灯明。培来者远故。尽行道法者。 <lb ed="X" n="0513c08"/><lb ed="R093" n="0516b17"/>如一音遍记。增寿说经。奉持法藏。廣宣法花等。积 <lb ed="X" n="0513c09"/><lb ed="R093" n="0516b18"/>来者厚故。勇猛者。虽近多<persName>佛</persName>。不以时长自诿。精进 <lb ed="X" n="0513c10"/><lb ed="R093" n="0517a01"/>者。虽行多法。不以行满自足。所谓经劫石以忘疲。 <lb ed="X" n="0513c11"/><lb ed="R093" n="0517a02"/>戴铁轮而不退也。名称普闻者。建志之深。声名洋 <lb ed="X" n="0513c12"/><lb ed="R093" n="0517a03"/>溢之義。然既至声名洋溢。而内证实德。自应甚深 <lb ed="X" n="0513c13"/><lb ed="R093" n="0517a04"/>未有。故云成就。此释诸<persName>佛</persName>智慧。甚深无量義也。随 <lb ed="X" n="0513c14"/><lb ed="R093" n="0517a05"/>宜所说者。由实智甚深无量。为度众生。随其機宜 <lb ed="X" n="0513c15"/><lb ed="R093" n="0517a06"/>而演说之。所谓从实施权是也。然所说之法。虽属 <lb ed="X" n="0513c16"/><lb ed="R093" n="0517a07"/>随宜。而意趣在实。是诸<persName>佛</persName>之密意。故云难解。此释 <lb ed="X" n="0513c17"/><lb ed="R093" n="0517a08"/>其智慧门。难解难入義也。二智若此。岂声闻辟支 <lb ed="X" n="0513c18"/><lb ed="R093" n="0517a09"/>所能知哉。歎诸<persName>佛</persName>智慧竟。</p><p xml:id="pX33p0513c1811" cb:place="inline">△二歎自证智慧二。一 <lb ed="X" n="0513c19"/><lb ed="R093" n="0517a10"/>总显具足。二分文别歎。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513c20"/><lb ed="R093" n="0517a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0513c2001">舍利弗吾从成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0513c2001" n="0513c2001"/><anchor xml:id="beg0513c2001" n="0513c2001"/>已<anchor xml:id="end0513c2001"/>来<note place="inline">至</note>见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0513c2002" n="0513c2002"/><anchor xml:id="beg0513c2002" n="0513c2002"/>已<anchor xml:id="end0513c2002"/>具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0513c21"/><lb ed="R093" n="0517a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0513c2101">初指法不尽。成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0513c2101" n="0513c2101"/><anchor xml:id="beg0513c2101" n="0513c2101"/>已<anchor xml:id="end0513c2101"/>来。指花严以後时也。花严以 <lb ed="X" n="0513c22"/><lb ed="R093" n="0517a13"/>後。法花以前。中间逐機所说。入道因缘不同。故云 <lb ed="X" n="0513c23"/><lb ed="R093" n="0517a14"/>种种因缘。间或根器钝劣。于因缘中仍不了者。又 <lb ed="X" n="0513c24"/><lb ed="R093" n="0517a15"/>复喩以易知。譬以易见。故云种种譬喩。廣演言教。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0514a" n="0514a"/> <lb ed="X" n="0514a01"/><lb ed="R093" n="0517a16"/>无数方便者。以一乘开为三乘。随機差别。方便各 <lb ed="X" n="0514a02"/><lb ed="R093" n="0517a17"/>异故。引导众生。令離诸著者。如凡夫著有。<persName>佛</persName>说空 <lb ed="X" n="0514a03"/><lb ed="R093" n="0517a18"/>以引之。二乘著空。<persName>佛</persName>说有以导之。據此则从前所 <lb ed="X" n="0514a04"/><lb ed="R093" n="0517b01"/>说。但以众生处处著。引之令得出。岂足以尽<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0514a05"/><lb ed="R093" n="0517b02"/>智哉。</p><p xml:id="pX33p0514a0503" cb:place="inline">所以下。显智具足。初征起者。言从前所说。似 <lb ed="X" n="0514a06"/><lb ed="R093" n="0517b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0514a0601" n="0514a0601"/><anchor xml:id="beg0514a0601" n="0514a0601"/>已<anchor xml:id="end0514a0601"/>尽<persName>佛</persName>智矣。所以但言引众離著者。何也。<persName>如来</persName>下。 <lb ed="X" n="0514a07"/><lb ed="R093" n="0517b04"/>双擧二智以释成之。方便即是权智。知见即是实 <lb ed="X" n="0514a08"/><lb ed="R093" n="0517b05"/>智。二俱究竟。故总以波罗蜜称之。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0514a0801" n="0514a0801"/><anchor xml:id="beg0514a0801" n="0514a0801"/>已<anchor xml:id="end0514a0801"/>具足者。正 <lb ed="X" n="0514a09"/><lb ed="R093" n="0517b06"/>显从前所说。不能尽也。</p><p xml:id="pX33p0514a0910" cb:place="inline">△二分文别歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514a10"/><lb ed="R093" n="0517b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0514a1001">舍利弗<persName>如来</persName>知见<note place="inline">至</note>言词柔软悦可众心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514a11"/><lb ed="R093" n="0517b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0514a1101">初歎实智具足。<persName>如来</persName>知见者。自擧所证实智。廣大 <lb ed="X" n="0514a12"/><lb ed="R093" n="0517b09"/>者。横而论之。具足一切诸功德故。深远者。竖而论 <lb ed="X" n="0514a13"/><lb ed="R093" n="0517b10"/>之。穷尽众德之渊底故。无量无碍等者。转释歎词。 <lb ed="X" n="0514a14"/><lb ed="R093" n="0517b11"/>无量。谓四无量心。一慈。二悲。三喜。四捨。无碍。谓四 <lb ed="X" n="0514a15"/><lb ed="R093" n="0517b12"/>无碍辩。一法。二義。三词。四乐说。力。谓十力。始于是 <lb ed="X" n="0514a16"/><lb ed="R093" n="0517b13"/>处非处。终至漏尽。无能勝无能壞。故名力也。无畏 <lb ed="X" n="0514a17"/><lb ed="R093" n="0517b14"/>有四。一一切智无畏。二漏尽无畏。三说障道无畏。 <lb ed="X" n="0514a18"/><lb ed="R093" n="0517b15"/>四说苦尽道无畏。通名无畏者。于大众中。廣说自 <lb ed="X" n="0514a19"/><lb ed="R093" n="0517b16"/>他智断。无恐惧故。禅定。如八背九次。乃至妙奢摩 <lb ed="X" n="0514a20"/><lb ed="R093" n="0517b17"/>他。三摩禅那。解脱。如空无相无愿。乃至不可思议 <lb ed="X" n="0514a21"/><lb ed="R093" n="0517b18"/>解脱境界。三昧。如二十五王。乃至首楞严王。于此 <lb ed="X" n="0514a22"/><lb ed="R093" n="0518a01"/>差别功德。彻底穷源。故曰深入无际。无际者。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0514a2201" n="0514a2201"/><anchor xml:id="beg0514a2201" n="0514a2201"/>已<anchor xml:id="end0514a2201"/> <lb ed="X" n="0514a23"/><lb ed="R093" n="0518a02"/>穷源。更无馀际。所谓知见深远者此也。一切者。仍 <lb ed="X" n="0514a24"/><lb ed="R093" n="0518a03"/>指如上所说。一切智至<persName>佛</persName>智。皆名自觉圣智。一切 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0514b" n="0514b"/> <lb ed="X" n="0514b01"/><lb ed="R093" n="0518a04"/>法至<persName>佛</persName>法。皆名究竟果法。故俱称未有。一一圆满 <lb ed="X" n="0514b02"/><lb ed="R093" n="0518a05"/>具足。故曰成就。成就者。即圆满具足之義。所谓知 <lb ed="X" n="0514b03"/><lb ed="R093" n="0518a06"/>见廣大者此也。</p><p xml:id="pX33p0514b0307" cb:place="inline"><note place="inline">问。既释实智应属自觉证极。观无量无碍无畏之名。似兼觉他。而八 <lb ed="X" n="0514b04"/><lb ed="R093" n="0518a07"/>背九次三解之義。似未证极。用斯释实。得无议乎。答恒沙性德。皆悉具足。方名实智。若实智中原不具此。 <lb ed="X" n="0514b05"/><lb ed="R093" n="0518a08"/>则施权时却从何而来耶</note>舍利下。歎权智具足。种种分别者。曲 <lb ed="X" n="0514b06"/><lb ed="R093" n="0518a09"/>抑本怀。随他意语。巧说诸法者。权设三乘。巧逗群 <lb ed="X" n="0514b07"/><lb ed="R093" n="0518a10"/>機。不有权智。何以能尔。今<persName>如来</persName>自谓能者。正见其 <lb ed="X" n="0514b08"/><lb ed="R093" n="0518a11"/>权智具足之義。末二句。转释歎词。言词柔软者。善 <lb ed="X" n="0514b09"/><lb ed="R093" n="0518a12"/>顺物情。由此故能种种分别。悦可众心者。观機逗 <lb ed="X" n="0514b10"/><lb ed="R093" n="0518a13"/>教。由此故能巧说诸法。盖此即权智具足之用耳。 <lb ed="X" n="0514b11"/><lb ed="R093" n="0518a14"/>约<persName>佛</persName>慧称歎竟。</p><p xml:id="pX33p0514b1107" cb:place="inline">△二约诸法显示<note place="inline">前恐固执先闻。故约<persName>佛</persName>慧称歎。 <lb ed="X" n="0514b12"/><lb ed="R093" n="0518a15"/>令知若权若实。俱未究竟。还须向上追求。此恐高推圣境。画地自限。故约诸法显示。令知法法头头。无非 <lb ed="X" n="0514b13"/><lb ed="R093" n="0518a16"/>权实只要目前荐取。是知前後无非是药。应症便可取服。幸勿医门缄口。以待自毙可也</note>。分三。 <lb ed="X" n="0514b14"/><lb ed="R093" n="0518a17"/>一取要绝言。二征起释成。三转释释词。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514b15"/><lb ed="R093" n="0518a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0514b1501">舍利弗取要言之<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>悉成就止舍利弗不须复说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514b16"/><lb ed="R093" n="0518b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0514b1601">初取要显证。权实之法。头头皆是。拟欲尽言。言不 <lb ed="X" n="0514b17"/><lb ed="R093" n="0518b02"/>能尽。故曰取要言之。无量者。竖无限量。无边者。横 <lb ed="X" n="0514b18"/><lb ed="R093" n="0518b03"/>无边际。如许未曾有法。<persName>如来</persName>一一圆满。故云<persName>佛</persName>悉 <lb ed="X" n="0514b19"/><lb ed="R093" n="0518b04"/>成就。此即取其捷要者言之。</p><p xml:id="pX33p0514b1912" cb:place="inline">止舍下。绝言不说。止 <lb ed="X" n="0514b20"/><lb ed="R093" n="0518b05"/>犹罢也。欲罢而不说也。<persName>佛</persName>以二乘人等。只知随语 <lb ed="X" n="0514b21"/><lb ed="R093" n="0518b06"/>生解。不解言外明宗。故用无量无边等语而启发 <lb ed="X" n="0514b22"/><lb ed="R093" n="0518b07"/>之。见其如鸟待哺。如渴思水。乃急以止之。亦仲尼 <lb ed="X" n="0514b23"/><lb ed="R093" n="0518b08"/>所谓予欲无言之意。不须复说者。以说之无益故。</p> <lb ed="X" n="0514b24"/><lb ed="R093" n="0518b09"/><p xml:id="pX33p0514b2401">△二征起释成。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0514c" n="0514c"/> <lb ed="X" n="0514c01"/><lb ed="R093" n="0518b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0514c0101">所以者何<persName>佛</persName>所成就<note place="inline">至</note>乃能究尽诸法实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514c02"/><lb ed="R093" n="0518b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0514c0201">初句征起。言既云未曾有法。<persName>佛</persName>悉成就。亦当略示 <lb ed="X" n="0514c03"/><lb ed="R093" n="0518b12"/>義相。所以止而不说者。何也。</p><p xml:id="pX33p0514c0312" cb:place="inline"><persName>佛</persName>所下。释成。世法无 <lb ed="X" n="0514c04"/><lb ed="R093" n="0518b13"/>非<persName>佛</persName>法。唯<persName>佛</persName>证知。故云<persName>佛</persName>所成就。<persName>佛</persName>法无非世法。 <lb ed="X" n="0514c05"/><lb ed="R093" n="0518b14"/>众生迷昧。故云第一稀有。一切见色闻声。头头错 <lb ed="X" n="0514c06"/><lb ed="R093" n="0518b15"/>过。故云难解之法。了知翠竹黄花。般若真如。故曰 <lb ed="X" n="0514c07"/><lb ed="R093" n="0518b16"/>唯<persName>佛</persName>究尽。然必究尽诸法。则权智究竟。究尽实相。 <lb ed="X" n="0514c08"/><lb ed="R093" n="0518b17"/>则实智圆满。除<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。孰能及此。所以止而不说 <lb ed="X" n="0514c09"/><lb ed="R093" n="0518b18"/>者。此也。</p><p xml:id="pX33p0514c0904" cb:place="inline">△三转释释词。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514c10"/><lb ed="R093" n="0519a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0514c1001">所谓诸法如是相如是性<note place="inline">至</note>如是本末究竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0514c11"/><lb ed="R093" n="0519a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0514c1101">所谓二字。召下释上之词。谓召下如是等義。释上 <lb ed="X" n="0514c12"/><lb ed="R093" n="0519a03"/>唯<persName>佛</persName>能究语也。如是者。指法之词。相性体力等。正 <lb ed="X" n="0514c13"/><lb ed="R093" n="0519a04"/>所指之法。情与无情。一切皆具。故约诸法言之。释 <lb ed="X" n="0514c14"/><lb ed="R093" n="0519a05"/>義则依性名相。如有情之身躯。无情之质本。性所 <lb ed="X" n="0514c15"/><lb ed="R093" n="0519a06"/>持故。持相名性。如有情之元明。无情之元气。相所 <lb ed="X" n="0514c16"/><lb ed="R093" n="0519a07"/>依故。别相名体。如有情之手足。无情之根茎。相所 <lb ed="X" n="0514c17"/><lb ed="R093" n="0519a08"/>属故。功能名力。如有情之执捉运奔。无情之擎载 <lb ed="X" n="0514c18"/><lb ed="R093" n="0519a09"/>支持。体所具故。业用名作。如有情之贤奸善恶。无 <lb ed="X" n="0514c19"/><lb ed="R093" n="0519a10"/>情之家野真伪。力所成故。亲生名因。如有情之善 <lb ed="X" n="0514c20"/><lb ed="R093" n="0519a11"/>恶因种。无情之真伪子实。作所积故。助发为缘。如 <lb ed="X" n="0514c21"/><lb ed="R093" n="0519a12"/>有情之父精母血。无情之土膏雨润。种所讬故。成 <lb ed="X" n="0514c22"/><lb ed="R093" n="0519a13"/>就名果。如有情之色身圆满。无情之内外具足。缘 <lb ed="X" n="0514c23"/><lb ed="R093" n="0519a14"/>所生故。好醜名报。如有情之否泰穷通。无情之轻 <lb ed="X" n="0514c24"/><lb ed="R093" n="0519a15"/>重贵贱。果所受故。初相为本。後报为末。究竟无二。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0515a" n="0515a"/> <lb ed="X" n="0515a01"/><lb ed="R093" n="0519a16"/>同一实相真体。故云等也。以上共有十个如是。若 <lb ed="X" n="0515a02"/><lb ed="R093" n="0519a17"/>于前九一一了知。是究尽诸法。若于後一确确体 <lb ed="X" n="0515a03"/><lb ed="R093" n="0519a18"/>证。是究尽实相。上云唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽者。此耳。 <lb ed="X" n="0515a04"/><lb ed="R093" n="0519b01"/>然此以上三科。虽显<persName>佛</persName>智究竟。实明世法无非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0515a05"/><lb ed="R093" n="0519b02"/>法。既世法无非<persName>佛</persName>法。则一切法无非是权。一切法 <lb ed="X" n="0515a06"/><lb ed="R093" n="0519b03"/>莫不显实。乃<persName>如来</persName>格外方便。向上提持。敷声教于 <lb ed="X" n="0515a07"/><lb ed="R093" n="0519b04"/>六根门头。明权实于万化之域。晓了此者。则随宜 <lb ed="X" n="0515a08"/><lb ed="R093" n="0519b05"/>所说。意趣难解之旨。不待言矣<note place="inline">问。十如是中。性義似指真体。何故以 <lb ed="X" n="0515a09"/><lb ed="R093" n="0519b06"/>等義为实相乎。答。性约诸法各具之性。等指诸法同归之体。虽四河俱名为水。不得称海。必众水所归者。 <lb ed="X" n="0515a10"/><lb ed="R093" n="0519b07"/>乃名为海。故以等義为实相也</note>。长行竟。</p><p xml:id="pX33p0515a1016" cb:place="inline">△二偈颂<note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515a11"/><lb ed="R093" n="0519b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515a1101">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515a12"/><lb ed="R093" n="0519b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515a1201">△<note place="inline">正颂分三</note>一正颂长行。二极显难知。三略为显破。初 <lb ed="X" n="0515a13"/><lb ed="R093" n="0519b10"/>二。一颂约<persName>佛</persName>慧称歎。二颂约诸法显示。初二。一颂 <lb ed="X" n="0515a14"/><lb ed="R093" n="0519b11"/>歎诸<persName>佛</persName>智慧。二颂歎自证智慧。初二。一颂标歎二 <lb ed="X" n="0515a15"/><lb ed="R093" n="0519b12"/>智。二颂依次释成。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515a16"/><lb ed="R093" n="0519b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515a1601">世雄不可量诸天及世人<note place="inline">至</note>无能测量者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515a17"/><lb ed="R093" n="0519b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515a1701">诸<persName>佛</persName>二智究竟。超出世出世间。故称世雄。雄犹长 <lb ed="X" n="0515a18"/><lb ed="R093" n="0519b15"/>也。不可量者。亦以所证究竟而言。谓所证之智。既 <lb ed="X" n="0515a19"/><lb ed="R093" n="0519b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0515a1901" n="0515a1901"/><anchor xml:id="beg0515a1901" n="0515a1901"/>已<anchor xml:id="end0515a1901"/>究竟。能证之人。讵可限量乎哉。诸天及世人者。 <lb ed="X" n="0515a20"/><lb ed="R093" n="0519b17"/>天人居九界之中。故独擧之。此外上有三圣。下有 <lb ed="X" n="0515a21"/><lb ed="R093" n="0519b18"/>四凡。总以一切众生该之。古德云。等觉不知妙觉。 <lb ed="X" n="0515a22"/><lb ed="R093" n="0520a01"/>况复馀众。故总云无能知者。此是约義超颂。声闻 <lb ed="X" n="0515a23"/><lb ed="R093" n="0520a02"/>辟支所不能知之文。<persName>佛</persName>力无所畏等。俱属<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0515a24"/><lb ed="R093" n="0520a03"/>中。差别功德。借此以颂诸<persName>佛</persName>智慧句也。<persName>佛</persName>诸馀法。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0515b" n="0515b"/> <lb ed="X" n="0515b01"/><lb ed="R093" n="0520a04"/>颂上其智慧门。以权智之中。亦有无量差别法故。 <lb ed="X" n="0515b02"/><lb ed="R093" n="0520a05"/>无能测量。合颂甚深无量。难解难入義也<note place="inline">问。长行但云。声 <lb ed="X" n="0515b03"/><lb ed="R093" n="0520a06"/>闻辟支不知。今云诸天及人。一切众类。无能知者。何长行偈颂。宽严之不同耶。答。六凡始种。菩萨将脱。闻 <lb ed="X" n="0515b04"/><lb ed="R093" n="0520a07"/>缘正熟。前为先务当急。故独擧闻缘。此为<persName>佛</persName>慈宜普。故亦兼馀众。总为激其情志。发起勝心。以造乎能知 <lb ed="X" n="0515b05"/><lb ed="R093" n="0520a08"/>之域而<anchor xml:id="nkr_note_add_0515b0501" n="0515b0501"/><anchor xml:id="beg0515b0501" n="0515b0501"/>已<anchor xml:id="end0515b0501"/></note>。颂标歎二智竟。</p><p xml:id="pX33p0515b0511" cb:place="inline">△二颂依次释成<note place="inline">略颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b06"/><lb ed="R093" n="0520a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515b0601">本从无数<persName>佛</persName>具足行诸道<note place="inline">至</note>道场得成果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b07"/><lb ed="R093" n="0520a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515b0701">本从句。颂上亲近诸<persName>佛</persName>。具足句。颂上尽行道法。甚 <lb ed="X" n="0515b08"/><lb ed="R093" n="0520a11"/>深微妙。指上实智而言。初得相应曰见。既获大彻 <lb ed="X" n="0515b09"/><lb ed="R093" n="0520a12"/>曰了。言虽久近多<persName>佛</persName>。尽行道法。于此甚深微妙之 <lb ed="X" n="0515b10"/><lb ed="R093" n="0520a13"/>法。终未相应。终未大彻。故云难见难可了也。亿劫 <lb ed="X" n="0515b11"/><lb ed="R093" n="0520a14"/>行道二句。颂上勇猛精进。非勇猛精进者。不能经 <lb ed="X" n="0515b12"/><lb ed="R093" n="0520a15"/>劫行道故。不颂名闻者。建志之深。立行之固。声名 <lb ed="X" n="0515b13"/><lb ed="R093" n="0520a16"/>自然洋溢。故略之也。道场成果。颂上成就甚深未 <lb ed="X" n="0515b14"/><lb ed="R093" n="0520a17"/>曾有法。不颂随宜所说。意趣难解者。实必具权。不 <lb ed="X" n="0515b15"/><lb ed="R093" n="0520a18"/>言可知故。颂歎诸<persName>佛</persName>智慧竟。</p><p xml:id="pX33p0515b1512" cb:place="inline">△二颂歎自证智慧 <lb ed="X" n="0515b16"/><lb ed="R093" n="0520b01"/><note place="inline">一句之颂。摄长行全科之文。略颂也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b17"/><lb ed="R093" n="0520b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515b1701">我<anchor xml:id="nkr_note_add_0515b1701" n="0515b1701"/><anchor xml:id="beg0515b1701" n="0515b1701"/>已<anchor xml:id="end0515b1701"/>悉知见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b18"/><lb ed="R093" n="0520b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515b1801"><persName>如来</persName>自谓。如彼诸<persName>佛</persName>所证。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0515b1801" n="0515b1801"/><anchor xml:id="beg0515b1801" n="0515b1801"/>已<anchor xml:id="end0515b1801"/>悉知悉见。盖将他 <lb ed="X" n="0515b19"/><lb ed="R093" n="0520b04"/>显<anchor xml:id="nkr_note_add_0515b1901" n="0515b1901"/><anchor xml:id="beg0515b1901" n="0515b1901"/>己<anchor xml:id="end0515b1901"/>。令比例而知故。颂约<persName>佛</persName>慧称歎竟。</p><p xml:id="pX33p0515b1916" cb:place="inline">△二颂约 <lb ed="X" n="0515b20"/><lb ed="R093" n="0520b05"/>诸法显示<note place="inline">義颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b21"/><lb ed="R093" n="0520b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515b2101">如是大果报种种姓相義<note place="inline">至</note>言词相寂灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515b22"/><lb ed="R093" n="0520b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515b2201">颂凡六句。双句读之。逆对长行三科。義甚显然。初 <lb ed="X" n="0515b23"/><lb ed="R093" n="0520b08"/>二句。即长行转释释词中義。长行约生起次第。故 <lb ed="X" n="0515b24"/><lb ed="R093" n="0520b09"/>以相性居初。此中承上文義便。故以果报为首。盖 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0515c" n="0515c"/> <lb ed="X" n="0515c01"/><lb ed="R093" n="0520b10"/>即二智为果。得此受用为报也。又九如差别。生<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0515c02"/><lb ed="R093" n="0520b11"/>同具。首句约<persName>佛</persName>界擧末。故云大果大报。次句约生 <lb ed="X" n="0515c03"/><lb ed="R093" n="0520b12"/>界擧本。故云种种姓相。其实生界<persName>佛</persName>界。中间本末 <lb ed="X" n="0515c04"/><lb ed="R093" n="0520b13"/>俱姟。然<persName>佛</persName>界云大。生界言种种者。以<persName>佛</persName>界殊勝。生 <lb ed="X" n="0515c05"/><lb ed="R093" n="0520b14"/>界差别故。義指实相。生<persName>佛</persName>九如同归。故後擧之。长 <lb ed="X" n="0515c06"/><lb ed="R093" n="0520b15"/>行云。本末究竟等是也。次二句。即长行征起释成 <lb ed="X" n="0515c07"/><lb ed="R093" n="0520b16"/>中義。我及十方<persName>佛</persName>。乃能知是事者。不唯知其差别。 <lb ed="X" n="0515c08"/><lb ed="R093" n="0520b17"/>兼复知其同归。长行云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽诸法 <lb ed="X" n="0515c09"/><lb ed="R093" n="0520b18"/>实相是也。末二句。即长行取要绝言中義。是法即 <lb ed="X" n="0515c10"/><lb ed="R093" n="0521a01"/>十如之法。虽唯<persName>佛</persName>究尽。亦祇冷暖自知。实不能言 <lb ed="X" n="0515c11"/><lb ed="R093" n="0521a02"/>其所以。故曰不可示也。既不可示。则欲谈词丧。故 <lb ed="X" n="0515c12"/><lb ed="R093" n="0521a03"/>曰言词相寂灭。古德云。<persName>佛</persName>法大煞有。只是舌头短。 <lb ed="X" n="0515c13"/><lb ed="R093" n="0521a04"/>即此義也。正颂长行竟。</p><p xml:id="pX33p0515c1310" cb:place="inline">△二极显难知<note place="inline">補颂</note>三。一许 <lb ed="X" n="0515c14"/><lb ed="R093" n="0521a05"/>信得解。二拣思不及。三明证始知。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515c15"/><lb ed="R093" n="0521a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515c1501">诸馀众生类无有能得解除诸菩萨众信力坚固者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515c16"/><lb ed="R093" n="0521a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0515c1601">除<persName>佛</persName>一人。九界俱姟。故云诸馀众类。六凡全迷。三 <lb ed="X" n="0515c17"/><lb ed="R093" n="0521a08"/>圣分觉。故云无能得解。菩萨信力坚固。将来未可 <lb ed="X" n="0515c18"/><lb ed="R093" n="0521a09"/>限量。故独除之。以究竟有能解时也。大经云。信为 <lb ed="X" n="0515c19"/><lb ed="R093" n="0521a10"/>道源功德母。长养一切诸善法。智论云。<persName>佛</persName>法大海。 <lb ed="X" n="0515c20"/><lb ed="R093" n="0521a11"/>信为能入。本经後文亦云。汝舍利弗。尙于此经。以 <lb ed="X" n="0515c21"/><lb ed="R093" n="0521a12"/>信得入。则信之为力。大矣哉。故五力以之为首。而 <lb ed="X" n="0515c22"/><lb ed="R093" n="0521a13"/>此中所以独除。有志<persName>佛</persName>智者。宜知勉夫。</p><p xml:id="pX33p0515c2216" cb:place="inline">△二拣思 <lb ed="X" n="0515c23"/><lb ed="R093" n="0521a14"/>不及三。一拣声闻。二拣辟支。三拣菩萨。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0515c24"/><lb ed="R093" n="0521a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0515c2401">诸<persName>佛</persName>弟子众曾供养诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>亦复不能知。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0516a" n="0516a"/> <lb ed="X" n="0516a01"/><lb ed="R093" n="0521a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0516a0101">初拣诸<persName>佛</persName>弟子。总擧十方三世。一切声闻。故云诸 <lb ed="X" n="0516a02"/><lb ed="R093" n="0521a17"/><persName>佛</persName>弟子。供<persName>佛</persName>必闻法。显智德之深。漏尽则恼绝。显 <lb ed="X" n="0516a03"/><lb ed="R093" n="0521a18"/>断德之极。住最後身者。唯馀果缚。显是无学人也。 <lb ed="X" n="0516a04"/><lb ed="R093" n="0521b01"/>其力不堪者。有三義。一乐小。二怖大。三用心。乐小 <lb ed="X" n="0516a05"/><lb ed="R093" n="0521b02"/>则得少为足。怖大则怯惧不求。用心乃意识分别。 <lb ed="X" n="0516a06"/><lb ed="R093" n="0521b03"/>是皆不足以穷<persName>佛</persName>智。故不堪也。</p><p xml:id="pX33p0516a0613" cb:place="inline">假使下。拣释迦弟 <lb ed="X" n="0516a07"/><lb ed="R093" n="0521b04"/>子。假使者。设若義。舍利智称第一。满世如之。其智 <lb ed="X" n="0516a08"/><lb ed="R093" n="0521b05"/>可谓廣矣。尽上声。尽思。谓任其思索。度量。谓卜度 <lb ed="X" n="0516a09"/><lb ed="R093" n="0521b06"/>挍量。言<persName>佛</persName>智以无分别为体。二乘以分别为心。心 <lb ed="X" n="0516a10"/><lb ed="R093" n="0521b07"/>境相乖。故虽任其思索。共相卜度挍量。亦所不测 <lb ed="X" n="0516a11"/><lb ed="R093" n="0521b08"/>也。正使者。纵令義。十方如舍利者。拣非一界。较上 <lb ed="X" n="0516a12"/><lb ed="R093" n="0521b09"/>满世尤多。馀诸弟子者。如神通目连。说法富那等。 <lb ed="X" n="0516a13"/><lb ed="R093" n="0521b10"/>各如舍利之多。故云亦满十方刹也。总之用心既 <lb ed="X" n="0516a14"/><lb ed="R093" n="0521b11"/>错。愈求愈远。如人急欲东行。面向西走。故曰尽思 <lb ed="X" n="0516a15"/><lb ed="R093" n="0521b12"/>共度量。亦复不能知。</p><p xml:id="pX33p0516a1509" cb:place="inline">△二拣辟支。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516a16"/><lb ed="R093" n="0521b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0516a1601">辟支<persName>佛</persName>利智无漏最後身<note place="inline">至</note>莫能知少分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516a17"/><lb ed="R093" n="0521b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0516a1701">辟支侵习。居声闻上。故称利智。三界生缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0516a1701" n="0516a1701"/><anchor xml:id="beg0516a1701" n="0516a1701"/>已<anchor xml:id="end0516a1701"/>尽。唯 <lb ed="X" n="0516a18"/><lb ed="R093" n="0521b15"/>馀身智未泯。故称无漏後身。亦满十方者。分齐与 <lb ed="X" n="0516a19"/><lb ed="R093" n="0521b16"/>声闻正等。数如竹林者。数目比声闻更多。斯等一 <lb ed="X" n="0516a20"/><lb ed="R093" n="0521b17"/>心者。协力与声闻正等。亿无量劫者。经时比声闻 <lb ed="X" n="0516a21"/><lb ed="R093" n="0521b18"/>更长。欲思实智者。用心与声闻正等。莫知少分者。 <lb ed="X" n="0516a22"/><lb ed="R093" n="0522a01"/>不知比声闻愈甚。所谓只因分别细。反令觉照迟 <lb ed="X" n="0516a23"/><lb ed="R093" n="0522a02"/>也。</p><p xml:id="pX33p0516a2302" cb:place="inline">△三拣菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516a24"/><lb ed="R093" n="0522a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0516a2401">新发意菩萨供养无数<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>亦复不能知。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0516b" n="0516b"/> <lb ed="X" n="0516b01"/><lb ed="R093" n="0522a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0516b0101">初拣初心。新发意者。或博地凡夫。最初发心。或不 <lb ed="X" n="0516b02"/><lb ed="R093" n="0522a05"/>定二乘。迴小向大者。皆是也。供<persName>佛</persName>显福德淳厚。了 <lb ed="X" n="0516b03"/><lb ed="R093" n="0522a06"/>義显智慧深廣。说法显悲智双运。初心便能如此。 <lb ed="X" n="0516b04"/><lb ed="R093" n="0522a07"/>应非权渐初心可比。稻麻竹苇者。又非但如竹林 <lb ed="X" n="0516b05"/><lb ed="R093" n="0522a08"/>可比。满而曰充。满之极也。智而曰妙。智非小也。恒 <lb ed="X" n="0516b06"/><lb ed="R093" n="0522a09"/>河沙劫者。又非亿无量劫可比。咸共思量。不能知 <lb ed="X" n="0516b07"/><lb ed="R093" n="0522a10"/>者。以既属思量。即是分别。有乖智体。岂能知乎。所 <lb ed="X" n="0516b08"/><lb ed="R093" n="0522a11"/>谓纔生拟议。白雲万里者。以此。</p><p xml:id="pX33p0516b0813" cb:place="inline">不退下。拣深位。八 <lb ed="X" n="0516b09"/><lb ed="R093" n="0522a12"/>地以上。无功用道。任运流入萨婆若海。俱名不退。 <lb ed="X" n="0516b10"/><lb ed="R093" n="0522a13"/>数如恒沙。又非但如稻麻竹苇可比。一心共思。亦 <lb ed="X" n="0516b11"/><lb ed="R093" n="0522a14"/>复不知者。众愈多而心愈细。心愈细而智愈远故。 <lb ed="X" n="0516b12"/><lb ed="R093" n="0522a15"/>此上三科。自声闻以至不退。论果证。则前前不及 <lb ed="X" n="0516b13"/><lb ed="R093" n="0522a16"/>後後。论智慧。则後後勝于前前。其数目愈多。其经 <lb ed="X" n="0516b14"/><lb ed="R093" n="0522a17"/>时愈长。其用心愈极。其不知愈甚。总之<persName>佛</persName>智绝思。 <lb ed="X" n="0516b15"/><lb ed="R093" n="0522a18"/>实相无相。不可以有心求。只可以无心得。罔象得 <lb ed="X" n="0516b16"/><lb ed="R093" n="0522b01"/>珠。可为喩矣。拣思不及竟。</p><p xml:id="pX33p0516b1611" cb:place="inline">△三明证始知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516b17"/><lb ed="R093" n="0522b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0516b1701">又告舍利弗无漏不思议<note place="inline">至</note>十方<persName>佛</persName>亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516b18"/><lb ed="R093" n="0522b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0516b1801">承上既皆不知。毕竟有能知者。故又告之。<persName>佛</persName>之所 <lb ed="X" n="0516b19"/><lb ed="R093" n="0522b04"/>证。故称无漏。口欲谈而词丧。心将缘而虑亡。故又 <lb ed="X" n="0516b20"/><lb ed="R093" n="0522b05"/>以不思议称之。甚深微妙者。非二乘所知。及菩萨 <lb ed="X" n="0516b21"/><lb ed="R093" n="0522b06"/>所及故。<persName>如来</persName>一一体证。故云我<anchor xml:id="nkr_note_add_0516b2101" n="0516b2101"/><anchor xml:id="beg0516b2101" n="0516b2101"/>已<anchor xml:id="end0516b2101"/>具得。唯拣馀众。 <lb ed="X" n="0516b22"/><lb ed="R093" n="0522b07"/>我明一<anchor xml:id="nkr_note_add_0516b2201" n="0516b2201"/><anchor xml:id="beg0516b2201" n="0516b2201"/>已<anchor xml:id="end0516b2201"/>。言其中权实義相。<persName>如来</persName>独能明见。不共 <lb ed="X" n="0516b23"/><lb ed="R093" n="0522b08"/>馀乘。故曰唯我知是。一切正觉。亦皆体证明见。故 <lb ed="X" n="0516b24"/><lb ed="R093" n="0522b09"/>云十方亦然。外此者。不足以与此也<note place="inline">问。準前长行偈颂。或言权 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0516c" n="0516c"/> <lb ed="X" n="0516c01"/><lb ed="R093" n="0522b10"/>实二智。或言诸法实相。或权实双称。或实智单擧。或言无漏不思议等。忽此忽彼。以致讲者无可准的。盍 <lb ed="X" n="0516c02"/><lb ed="R093" n="0522b11"/>明示之。以开画一之论乎。答。权实二智。唯约<persName>佛</persName>界而言。诸法实相。通兼生界而论。生<persName>佛</persName>同归。其实皆一体 <lb ed="X" n="0516c03"/><lb ed="R093" n="0522b12"/>也。又权实二智属心。诸法实相属境。心境同会。其实皆一理也。权实双称者。体用对论。实智单擧者。以体 <lb ed="X" n="0516c04"/><lb ed="R093" n="0522b13"/>该用。其实皆一智也。至云无漏不思议等。兼权实二智。诸法实相。而总言之。然<persName>佛</persName>既随意拈提。讲者亦唯 <lb ed="X" n="0516c05"/><lb ed="R093" n="0522b14"/>随文消释。果能一处透过。处处圆通。前後实不相背。如蜗牛角。左右舒缩俱得</note>。极显难知 <lb ed="X" n="0516c06"/><lb ed="R093" n="0522b15"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0516c0602" cb:place="inline">△三略为显破<note place="inline">準前长行偈颂。俱是即权显实。欲令二乘人等。就路还家。唯长 <lb ed="X" n="0516c07"/><lb ed="R093" n="0522b16"/>行自证智慧文中。微有废破权宗之意。而语未显。然且是随废随立。终归即权显实之義。其奈二乘人等。 <lb ed="X" n="0516c08"/><lb ed="R093" n="0522b17"/>既不解即权明实。又不知权说非真。故今略为显破。庶金钱黄葉。鱼目明珠。可立辩矣。属補颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516c09"/><lb ed="R093" n="0522b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0516c0901">舍利弗当知诸<persName>佛</persName>语无异<note place="inline">至</note>引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0516c10"/><lb ed="R093" n="0523a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0516c1001">初略显真实。当知者。警<g ref="#CB15081">策</g>之词。谓警以<persName>佛</persName>语无异。 <lb ed="X" n="0516c11"/><lb ed="R093" n="0523a02"/><g ref="#CB15081">策</g>以<persName>佛</persName>说当信也。<persName>佛</persName>语无异者。证理既同。如所证 <lb ed="X" n="0516c12"/><lb ed="R093" n="0523a03"/>说故。既如所证而说。自非浮信可及。故教以当生 <lb ed="X" n="0516c13"/><lb ed="R093" n="0523a04"/>大信。<persName>世尊</persName>法久後者。既经方等曰久。又历般若曰 <lb ed="X" n="0516c14"/><lb ed="R093" n="0523a05"/>後。要当说真实者。时<anchor xml:id="nkr_note_add_0516c1401" n="0516c1401"/><anchor xml:id="beg0516c1401" n="0516c1401"/>已<anchor xml:id="end0516c1401"/>至故。機<anchor xml:id="nkr_note_add_0516c1402" n="0516c1402"/><anchor xml:id="beg0516c1402" n="0516c1402"/>已<anchor xml:id="end0516c1402"/>熟故。</p><p xml:id="pX33p0516c1416" cb:place="inline">告诸下。略 <lb ed="X" n="0516c15"/><lb ed="R093" n="0523a06"/>破权宗。显实独告身子。破权遍告闻缘者。身子执 <lb ed="X" n="0516c16"/><lb ed="R093" n="0523a07"/>轻易解。闻缘执重难开故。我令脱苦等。正<persName>佛</persName>告之 <lb ed="X" n="0516c17"/><lb ed="R093" n="0523a08"/>语。苦缚即界内见思。声闻辟支同断。故云令脱。涅 <lb ed="X" n="0516c18"/><lb ed="R093" n="0523a09"/>槃即界外权果。声闻辟支同证。故云逮得。者字宜 <lb ed="X" n="0516c19"/><lb ed="R093" n="0523a10"/>作人字。谓<persName>如来</persName>当时。告诸声闻及缘觉云。我从前 <lb ed="X" n="0516c20"/><lb ed="R093" n="0523a11"/>令脱苦缚。逮得涅槃人等。甚勿以所得为真也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0516c21"/><lb ed="R093" n="0523a12"/>以二句。显三乘之法。乃<persName>如来</persName>方便施设。非真实故。 <lb ed="X" n="0516c22"/><lb ed="R093" n="0523a13"/>众生二句。显三乘之果。乃<persName>如来</persName>对破诸著。非究竟 <lb ed="X" n="0516c23"/><lb ed="R093" n="0523a14"/>故。独告闻缘。兼破三乘者。显菩萨执轻。唯带破故。 <lb ed="X" n="0516c24"/><lb ed="R093" n="0523a15"/>略明权实竟。</p><p xml:id="pX33p0516c2406" cb:place="inline">△二动执生疑<note place="inline">动执者。主解之端。生疑者。发悟之機。故曰 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0517a" n="0517a"/> <lb ed="X" n="0517a01"/><lb ed="R093" n="0523a16"/>大疑大悟。小疑小悟。不疑不悟。讲者。往往于疑处不能分疏。至于悟处自不能照应。以致前後矛盾。反怪 <lb ed="X" n="0517a02"/><lb ed="R093" n="0523a17"/>经文不齐。今于悬科之下。一一分疏明白。务令疑处与悟处相应。至于临文。不费词而自明矣。准後身子 <lb ed="X" n="0517a03"/><lb ed="R093" n="0523a18"/>领解文云。我昔从<persName>佛</persName>。闻如是法。见诸菩萨。受记作<persName>佛</persName>。而我等不预斯事。甚自感伤。是知身子于阿耨菩提。 <lb ed="X" n="0517a04"/><lb ed="R093" n="0523b01"/>唯恐不得久矣。今闻诸<persName>佛</persName>智慧。甚深无量。又闻<persName>如来</persName>知见。廣大深远等语。愈以增其唯恐或失之心。故向 <lb ed="X" n="0517a05"/><lb ed="R093" n="0523b02"/>下三请文云。何故慇勤称歎。甚深微妙难解之法。又云。愿出微妙音。时为如实说。又云。无上两足尊。愿说 <lb ed="X" n="0517a06"/><lb ed="R093" n="0523b03"/>第一法等。俱蹑称歎实智之文。此身子之疑也。四子信解文云。我等自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0517a0601" n="0517a0601"/><anchor xml:id="beg0517a0601" n="0517a0601"/>已<anchor xml:id="end0517a0601"/>得涅槃。无所堪任等。是知会 <lb ed="X" n="0517a07"/><lb ed="R093" n="0523b04"/>众于小乘涅槃。保证自足久矣。今闻其智慧门。难解难入。又闻随宜所说。意趣难解等语。不觉动其旧执。 <lb ed="X" n="0517a08"/><lb ed="R093" n="0523b05"/>故向下作念文云。<persName>世尊</persName>何故。慇勤称歎方便。乃至我等亦得此法。到于涅槃等。俱蹑称歎权智之文。此会 <lb ed="X" n="0517a09"/><lb ed="R093" n="0523b06"/>众之疑也。详之</note>。分二。一千二动执作念。二身子腾疑三请。 <lb ed="X" n="0517a10"/><lb ed="R093" n="0523b07"/>初二。一蹑今教以作念。二执昔教以成疑。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517a11"/><lb ed="R093" n="0523b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0517a1101">尔时大众中有诸声闻<note place="inline">至</note>辟支<persName>佛</persName>所不能及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517a12"/><lb ed="R093" n="0523b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0517a1201">初叙作念之众。漏尽罗汉等。先叙无学。陈如先得 <lb ed="X" n="0517a13"/><lb ed="R093" n="0523b10"/>道果。故首标之。千二百人者。<persName>佛</persName>成道一年。度陈如 <lb ed="X" n="0517a14"/><lb ed="R093" n="0523b11"/>等五人。二年。度耶舍长者子五十人。三年。度迦葉 <lb ed="X" n="0517a15"/><lb ed="R093" n="0523b12"/>兄弟。兼徒众共一千人。五年度身子目连。各兼徒 <lb ed="X" n="0517a16"/><lb ed="R093" n="0523b13"/>一百。共有一千二百五十五人。得果感恩。常随于 <lb ed="X" n="0517a17"/><lb ed="R093" n="0523b14"/><persName>佛</persName>。今云千二百者。擧大数耳。发声闻辟支心等。次 <lb ed="X" n="0517a18"/><lb ed="R093" n="0523b15"/>叙有学。或从出家发心。或从在家发心。故云比丘 <lb ed="X" n="0517a19"/><lb ed="R093" n="0523b16"/>比丘尼等。</p><p xml:id="pX33p0517a1905" cb:place="inline">各作下。叙作念之词。何故者。怪念之语。 <lb ed="X" n="0517a20"/><lb ed="R093" n="0523b17"/>慇勤者。谆切之意。言<persName>世尊</persName>弹偏斥小。歎大褒圆。由 <lb ed="X" n="0517a21"/><lb ed="R093" n="0523b18"/>来久矣。一旦称歎方便。<anchor xml:id="nkr_note_add_0517a2101" n="0517a2101"/><anchor xml:id="beg0517a2101" n="0517a2101"/>已<anchor xml:id="end0517a2101"/>为可异。而况其意慇勤。 <lb ed="X" n="0517a22"/><lb ed="R093" n="0524a01"/>其词谆切。故蹑此以作念云。何故慇勤称歎方便。 <lb ed="X" n="0517a23"/><lb ed="R093" n="0524a02"/>而作是言<note place="inline">云云</note>。是言者。即指上文称歎之语。其语 <lb ed="X" n="0517a24"/><lb ed="R093" n="0524a03"/>为何。故向下复蹑前语以备念之。<persName>佛</persName>所得法。甚深 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0517b" n="0517b"/> <lb ed="X" n="0517b01"/><lb ed="R093" n="0524a04"/>难解者。蹑前称歎实智之语。有所言说。意趣难知 <lb ed="X" n="0517b02"/><lb ed="R093" n="0524a05"/>者。蹑前称歎权智之语。一切声闻辟支。所不能及 <lb ed="X" n="0517b03"/><lb ed="R093" n="0524a06"/>者。蹑前兼歎权实之语。然虽总蹑前语。而其意独 <lb ed="X" n="0517b04"/><lb ed="R093" n="0524a07"/>怪歎权。以与昔教相违。动其旧执故也。蹑今教以 <lb ed="X" n="0517b05"/><lb ed="R093" n="0524a08"/>作念竟。</p><p xml:id="pX33p0517b0504" cb:place="inline">△二执昔教以成疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517b06"/><lb ed="R093" n="0524a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0517b0601"><persName>佛</persName>说一解脱義我等亦得此法<note place="inline">至</note>不知是義所趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517b07"/><lb ed="R093" n="0524a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0517b0701"><persName>佛</persName>说。指昔日三乘。言三乘之法。始皆同断见思。同 <lb ed="X" n="0517b08"/><lb ed="R093" n="0524a11"/>出三界。同脱分段生死。故云一解脱義。亦得此法。 <lb ed="X" n="0517b09"/><lb ed="R093" n="0524a12"/>到于涅槃者。自述闻法保证之義。而今不知。是義 <lb ed="X" n="0517b10"/><lb ed="R093" n="0524a13"/>所趣者。是義独指歎权。言<persName>如来</persName>昔说权宗。我等亦 <lb ed="X" n="0517b11"/><lb ed="R093" n="0524a14"/>到涅槃。而今又云意趣难知。声闻辟支不及。或我 <lb ed="X" n="0517b12"/><lb ed="R093" n="0524a15"/>等取证之非真乎。抑<persName>如来</persName>自语之相违乎。是義归 <lb ed="X" n="0517b13"/><lb ed="R093" n="0524a16"/>趣。我等即不知矣。千二动执作念竟。</p><p xml:id="pX33p0517b1315" cb:place="inline">△二身子腾 <lb ed="X" n="0517b14"/><lb ed="R093" n="0524a17"/>疑三请三。一请为上根。二请为中根。三请为下根。 <lb ed="X" n="0517b15"/><lb ed="R093" n="0524a18"/>初二。一长行。二偈颂。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517b16"/><lb ed="R093" n="0524b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0517b1601">尔时舍利弗知四众心疑<note place="inline">至</note>甚深微妙难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517b17"/><lb ed="R093" n="0524b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0517b1701">初蹑擧疑端。四众有疑在怀。寓中形外。故身子知 <lb ed="X" n="0517b18"/><lb ed="R093" n="0524b03"/>之。身子疑虽有异。均属未解<persName>佛</persName>语。故自亦未了。此 <lb ed="X" n="0517b19"/><lb ed="R093" n="0524b04"/>经家叙置语也。自他俱疑。陈词致问。故云而白<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0517b20"/><lb ed="R093" n="0524b05"/>言。何因何缘者。推问称歎所以。第一方便等。正述 <lb ed="X" n="0517b21"/><lb ed="R093" n="0524b06"/>所称歎事。所称歎事。有因有果。第一方便。指诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0517b22"/><lb ed="R093" n="0524b07"/>因所修法。前云。<persName>佛</persName>曾亲近诸<persName>佛</persName>。尽行道法等是也。 <lb ed="X" n="0517b23"/><lb ed="R093" n="0524b08"/>以是<persName>佛</persName>因。故称第一方便。非指权智。甚深微妙。指 <lb ed="X" n="0517b24"/><lb ed="R093" n="0524b09"/>诸<persName>佛</persName>果所证法。前云。成就甚深未曾有法是也。然 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0517c" n="0517c"/> <lb ed="X" n="0517c01"/><lb ed="R093" n="0524b10"/>此实智因果。俱属教菩萨法。今对声闻称歎。<anchor xml:id="nkr_note_add_0517c0101" n="0517c0101"/><anchor xml:id="beg0517c0101" n="0517c0101"/>已<anchor xml:id="end0517c0101"/>为 <lb ed="X" n="0517c02"/><lb ed="R093" n="0524b11"/>可异。而况其意慇勤。必有所为。故以何因何缘而 <lb ed="X" n="0517c03"/><lb ed="R093" n="0524b12"/>征问之。</p><p xml:id="pX33p0517c0304" cb:place="inline">我自下。陈疑致请。昔指转照三会。转照三 <lb ed="X" n="0517c04"/><lb ed="R093" n="0524b13"/>会。岂无大小同闻之时。但非正为声闻。而声闻亦 <lb ed="X" n="0517c05"/><lb ed="R093" n="0524b14"/>自以为不预斯事。故曰未曾从闻。此应上文。自亦 <lb ed="X" n="0517c06"/><lb ed="R093" n="0524b15"/>未了句也。四众疑虽不同。而困心衡虑之态。同一 <lb ed="X" n="0517c07"/><lb ed="R093" n="0524b16"/>彰著。故云咸皆有疑。此应上文。四众心疑句也。身 <lb ed="X" n="0517c08"/><lb ed="R093" n="0524b17"/>子疑在歎实。故别无所求。唯愿敷演斯事。斯事即 <lb ed="X" n="0517c09"/><lb ed="R093" n="0524b18"/>歎实之事也。何故慇勤等。结请之语。言如上所说。 <lb ed="X" n="0517c10"/><lb ed="R093" n="0525a01"/>甚深微妙难解之法。忽对声闻称歎。或仍前弹斥 <lb ed="X" n="0517c11"/><lb ed="R093" n="0525a02"/>于我。究竟绝分乎。抑<persName>如来</persName>激发我等。令起勝心乎。 <lb ed="X" n="0517c12"/><lb ed="R093" n="0525a03"/>故以何故慇勤等而结请之。长行竟。</p><p xml:id="pX33p0517c1215" cb:place="inline">△二偈颂<note place="inline">标颂 <lb ed="X" n="0517c13"/><lb ed="R093" n="0525a04"/>云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517c14"/><lb ed="R093" n="0525a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0517c1401">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517c15"/><lb ed="R093" n="0525a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0517c1501">△<note place="inline">正颂分二</note>一颂蹑擧疑端。二颂陈疑致请。初<note place="inline">義颂而廣</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517c16"/><lb ed="R093" n="0525a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0517c1601">慧日大圣尊久乃说是法<note place="inline">至</note>诸<persName>佛</persName>之所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0517c17"/><lb ed="R093" n="0525a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0517c1701">欲破疑暗。故称<persName>佛</persName>为慧日。愿示果法。故称<persName>佛</persName>为大 <lb ed="X" n="0517c18"/><lb ed="R093" n="0525a09"/>圣。究竟实智。从来不说。故云久乃说是法。自说得 <lb ed="X" n="0517c19"/><lb ed="R093" n="0525a10"/>如是等。蹑前歎自证实智之文。自歎自所证智。故 <lb ed="X" n="0517c20"/><lb ed="R093" n="0525a11"/>云自说如是。力无畏等。约实智别相而言。前云如 <lb ed="X" n="0517c21"/><lb ed="R093" n="0525a12"/>来知见。廣大深远。无量无碍。力无所畏等是也。不 <lb ed="X" n="0517c22"/><lb ed="R093" n="0525a13"/>可思议法。约实智总体而言。前云深入无际。成就 <lb ed="X" n="0517c23"/><lb ed="R093" n="0525a14"/>一切未曾有法是也。此相此体。是<persName>如来</persName>果所证法。 <lb ed="X" n="0517c24"/><lb ed="R093" n="0525a15"/>故云道场所得。非<persName>佛</persName>自说。提唱绝人。故云无能发 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0518a" n="0518a"/> <lb ed="X" n="0518a01"/><lb ed="R093" n="0525a16"/>问。我意二句。释上无能发问之義。身子意谓。我于 <lb ed="X" n="0518a02"/><lb ed="R093" n="0525a17"/>声闻。智称第一。于此实智体相。犹难可测。况复馀 <lb ed="X" n="0518a03"/><lb ed="R093" n="0525a18"/>众。谁复能起而问之哉。无问下。蹑前歎诸<persName>佛</persName>实智 <lb ed="X" n="0518a04"/><lb ed="R093" n="0525b01"/>之文。出定便告。故云无问自说。称歎所行道者。如 <lb ed="X" n="0518a05"/><lb ed="R093" n="0525b02"/>前云。<persName>佛</persName>曾亲近诸<persName>佛</persName>。尽行道法。颂上长行。第一方 <lb ed="X" n="0518a06"/><lb ed="R093" n="0525b03"/>便句也。智慧微妙。<persName>佛</persName>之所得者。如前云。成就甚深 <lb ed="X" n="0518a07"/><lb ed="R093" n="0525b04"/>未曾有法。颂上长行。甚深微妙。难解之法句也。然 <lb ed="X" n="0518a08"/><lb ed="R093" n="0525b05"/>此俱系素所不说。今无问自说。事属可疑。故身子 <lb ed="X" n="0518a09"/><lb ed="R093" n="0525b06"/>蹑而擧之。颂蹑擧疑端竟。</p><p xml:id="pX33p0518a0911" cb:place="inline">△二颂陈疑致请<note place="inline">義颂而廣</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518a10"/><lb ed="R093" n="0525b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518a1001">无漏诸罗汉及求涅槃者<note place="inline">至</note>欲闻具足道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518a11"/><lb ed="R093" n="0525b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0518a1101">初代众陈疑。无漏罗汉。是声闻无学。求涅槃者。是 <lb ed="X" n="0518a12"/><lb ed="R093" n="0525b09"/>声闻有学。今教与昔证相乖。故皆堕疑网。不知是 <lb ed="X" n="0518a13"/><lb ed="R093" n="0525b10"/>義所趣。故谓<persName>佛</persName>何故说。求缘觉者。是辟支有学。比 <lb ed="X" n="0518a14"/><lb ed="R093" n="0525b11"/>丘及尼。于有学中。独擧出家众也。诸天龙鬼等。是 <lb ed="X" n="0518a15"/><lb ed="R093" n="0525b12"/>八部中五部。等之一字。总摄无学。及优婆塞夷。幷 <lb ed="X" n="0518a16"/><lb ed="R093" n="0525b13"/>馀部也。相视犹豫等。是疑惑之相。是事云何等。是 <lb ed="X" n="0518a17"/><lb ed="R093" n="0525b14"/>求决之情。皆身子代陈语也。</p><p xml:id="pX33p0518a1712" cb:place="inline">于诸下。为自陈疑。身 <lb ed="X" n="0518a18"/><lb ed="R093" n="0525b15"/>子意谓。<persName>佛</persName>于阿含会上。许我智慧无穷。是<persName>如来</persName>于 <lb ed="X" n="0518a19"/><lb ed="R093" n="0525b16"/>声闻众中。说我第一。我今闻<persName>佛</persName>智慧。自于<anchor xml:id="nkr_note_add_0518a1901" n="0518a1901"/><anchor xml:id="beg0518a1901" n="0518a1901"/>己<anchor xml:id="end0518a1901"/>智推 <lb ed="X" n="0518a20"/><lb ed="R093" n="0525b17"/>度。竟尔疑惑不了。盖即为是<persName>如来</persName>所歎。诸<persName>佛</persName>究竟 <lb ed="X" n="0518a21"/><lb ed="R093" n="0525b18"/>之法。又为是<persName>如来</persName>所歎。诸<persName>佛</persName>所行之道。不知此二。 <lb ed="X" n="0518a22"/><lb ed="R093" n="0526a01"/>我亦能证能修否耶。據此。则身子之疑。全为<persName>佛</persName>因 <lb ed="X" n="0518a23"/><lb ed="R093" n="0526a02"/><persName>佛</persName>果。若会众之自谓亦得此法。到于涅槃者。岂可 <lb ed="X" n="0518a24"/><lb ed="R093" n="0526a03"/>同日语哉。</p><p xml:id="pX33p0518a2405" cb:place="inline"><persName>佛</persName>口下。为自致请。自以五分法身。从法 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0518b" n="0518b"/> <lb ed="X" n="0518b01"/><lb ed="R093" n="0526a04"/>化生。故云口所生子。合掌瞻仰待者。自明倾渴翘 <lb ed="X" n="0518b02"/><lb ed="R093" n="0526a05"/>伫。虚心俟教之意。愿出微妙音者。不求随他意语。 <lb ed="X" n="0518b03"/><lb ed="R093" n="0526a06"/>以随他意语。非微妙故。时为如实说者。不求曲顺 <lb ed="X" n="0518b04"/><lb ed="R093" n="0526a07"/>权宗。以曲顺权宗。不如实故。又以学<persName>佛</persName>心切。事不 <lb ed="X" n="0518b05"/><lb ed="R093" n="0526a08"/>容缓。故求时为说也。</p><p xml:id="pX33p0518b0509" cb:place="inline">诸天下。代众致请。数如恒沙。 <lb ed="X" n="0518b06"/><lb ed="R093" n="0526a09"/>擧八部上根之機。大数八万。擧菩萨上根之機。转 <lb ed="X" n="0518b07"/><lb ed="R093" n="0526a10"/>轮圣王。擧人中上根之機。缘合时熟。乘轮而来。故 <lb ed="X" n="0518b08"/><lb ed="R093" n="0526a11"/>云至也。合掌以敬心者。显内外俱诚。欲闻具足道 <lb ed="X" n="0518b09"/><lb ed="R093" n="0526a12"/>者。显愿行俱大。既内外俱诚。愿行俱大。其为上根 <lb ed="X" n="0518b10"/><lb ed="R093" n="0526a13"/>无疑。想身子受记之後。供养庆赞等。即此众也。據 <lb ed="X" n="0518b11"/><lb ed="R093" n="0526a14"/>此。则陈疑虽兼众会。致请独为上根。<persName>佛</persName>开法说一 <lb ed="X" n="0518b12"/><lb ed="R093" n="0526a15"/>周。正应此耳。请为上根竟。</p><p xml:id="pX33p0518b1211" cb:place="inline">△二请为中根二。一如 <lb ed="X" n="0518b13"/><lb ed="R093" n="0526a16"/>来为人天绝言。二身子为中根启请。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518b14"/><lb ed="R093" n="0526a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518b1401">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗止止<note place="inline">至</note>诸天及人皆当惊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518b15"/><lb ed="R093" n="0526a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0518b1501">止而又止者。以示必不可说之意。既示必不可说。 <lb ed="X" n="0518b16"/><lb ed="R093" n="0526b01"/>而又云不须复说者。以说之无益。不唯不可说。且 <lb ed="X" n="0518b17"/><lb ed="R093" n="0526b02"/>亦不用说故。若说下。释上不说之義。诸天及人。唯 <lb ed="X" n="0518b18"/><lb ed="R093" n="0526b03"/>识有漏因果。不知出世正道。乍闻废权立实之说。 <lb ed="X" n="0518b19"/><lb ed="R093" n="0526b04"/>必当惊其骛于高远。疑其涉于荒唐。说之无益。故 <lb ed="X" n="0518b20"/><lb ed="R093" n="0526b05"/>所以不说也。</p><p xml:id="pX33p0518b2006" cb:place="inline">△二身子为中根启请二。一长行。二 <lb ed="X" n="0518b21"/><lb ed="R093" n="0526b06"/>偈颂。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518b22"/><lb ed="R093" n="0526b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518b2201">舍利弗重白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>闻<persName>佛</persName>所说则能敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518b23"/><lb ed="R093" n="0526b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0518b2301">重言唯愿说之者。以明必当要说之意。所以句。征 <lb ed="X" n="0518b24"/><lb ed="R093" n="0526b09"/>起。是会下。释成。法花高会。是<persName>如来</persName>不思议境。论地 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0518c" n="0518c"/> <lb ed="X" n="0518c01"/><lb ed="R093" n="0526b10"/>则廣狭无碍。论时则十世异成。论众则一多相容。 <lb ed="X" n="0518c02"/><lb ed="R093" n="0526b11"/>论见则隐显俱在。虽穷尽身子之智。无足较其众 <lb ed="X" n="0518c03"/><lb ed="R093" n="0526b12"/>数。故云无数百千等。曾见诸<persName>佛</persName>者。或智勝蓄因。或 <lb ed="X" n="0518c04"/><lb ed="R093" n="0526b13"/>威音植种。言结缘之深故。诸根。即信进念定。由<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0518c05"/><lb ed="R093" n="0526b14"/>法熏习<anchor xml:id="nkr_note_add_0518c0501" n="0518c0501"/><anchor xml:id="beg0518c0501" n="0518c0501"/>已<anchor xml:id="end0518c0501"/>久。触境便起。方修即成。故云猛利。智慧 <lb ed="X" n="0518c06"/><lb ed="R093" n="0526b15"/>即慧根。由惑障涤除殆空。遇事便知。对境即彻。故 <lb ed="X" n="0518c07"/><lb ed="R093" n="0526b16"/>云明了。如斯之人。自当闻而深敬。谛信无疑。纵有 <lb ed="X" n="0518c08"/><lb ed="R093" n="0526b17"/>人天惊疑。亦可纳种为因。况<persName>佛</persName>法不为愚者而默。 <lb ed="X" n="0518c09"/><lb ed="R093" n="0526b18"/>日光不为无目而隐。所以重言愿说者。以此。</p><p xml:id="pX33p0518c0918" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0518c10"/><lb ed="R093" n="0527a01"/>偈颂<note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518c11"/><lb ed="R093" n="0527a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518c1101">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518c12"/><lb ed="R093" n="0527a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0518c1201"><note place="inline">正颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518c13"/><lb ed="R093" n="0527a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518c1301">法王无上尊唯说愿勿虑是会无量众有能敬信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518c14"/><lb ed="R093" n="0527a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0518c1401">法王者。于法自在。若坚执不说。则不自在矣。无上 <lb ed="X" n="0518c15"/><lb ed="R093" n="0527a06"/>尊者。九界同尊。若有所拣弃。则非同尊矣。是称谓 <lb ed="X" n="0518c16"/><lb ed="R093" n="0527a07"/>中。有责望于<persName>佛</persName>。不可不说之意。唯说者。犹云只管 <lb ed="X" n="0518c17"/><lb ed="R093" n="0527a08"/>说也。愿勿虑者。愿勿以人天惊疑为虑也。是会无 <lb ed="X" n="0518c18"/><lb ed="R093" n="0527a09"/>量众。通指法会。有能敬信者。独指中根。言法会有 <lb ed="X" n="0518c19"/><lb ed="R093" n="0527a10"/>如许无量之众。除上根之外。岂尽惊疑之流。想应 <lb ed="X" n="0518c20"/><lb ed="R093" n="0527a11"/>有中等之资。能敬能信。如上所谓诸根猛利。智慧 <lb ed="X" n="0518c21"/><lb ed="R093" n="0527a12"/>明了人也。此是身子为中根启请。<persName>佛</persName>开譬喩一周。 <lb ed="X" n="0518c22"/><lb ed="R093" n="0527a13"/>正应乎此。请为中根竟。</p><p xml:id="pX33p0518c2210" cb:place="inline">△三请为下根二。一<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0518c23"/><lb ed="R093" n="0527a14"/>为上慢绝言。二身子为下根启请。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0518c24"/><lb ed="R093" n="0527a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0518c2401"><persName>佛</persName>复止舍利弗若说是事<note place="inline">至</note>尔时<persName>世尊</persName>褈说偈言。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0519a" n="0519a"/> <lb ed="X" n="0519a01"/><lb ed="R093" n="0527a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519a0101"><note place="inline">上标颂下正颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a02"/><lb ed="R093" n="0527a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519a0201">止止不须说我法妙难思诸增上慢者闻必不敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a03"/><lb ed="R093" n="0527a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519a0301">初长行。复止者。请之益恳。止之益严。亦不屑之教 <lb ed="X" n="0519a04"/><lb ed="R093" n="0527b01"/>也。天人修罗。善道也。言若说是事。不唯恶道难信。 <lb ed="X" n="0519a05"/><lb ed="R093" n="0527b02"/>虽善道众生。亦必河汉其言。故曰天人修罗。皆当 <lb ed="X" n="0519a06"/><lb ed="R093" n="0527b03"/>惊疑。大坑喩恶道。言增上慢人。素以道德自矜。乍 <lb ed="X" n="0519a07"/><lb ed="R093" n="0527b04"/>闻废权立实之说。必至谤法招<g ref="#CB00985">愆</g>。坠堕三涂。如大 <lb ed="X" n="0519a08"/><lb ed="R093" n="0527b05"/>坑之不可复出。较之天人惊疑。不唯无益。而更有 <lb ed="X" n="0519a09"/><lb ed="R093" n="0527b06"/>损焉。所以<persName>如来</persName>复止之也。</p><p xml:id="pX33p0519a0911" cb:place="inline">尔时下。偈颂。既云止止 <lb ed="X" n="0519a10"/><lb ed="R093" n="0527b07"/>不须说。又云我法妙难思。是分明欲说。特靳固以 <lb ed="X" n="0519a11"/><lb ed="R093" n="0527b08"/>坚众心耳。重擧上慢不信者。亦望其悔过自新之 <lb ed="X" n="0519a12"/><lb ed="R093" n="0527b09"/>意。</p><p xml:id="pX33p0519a1202" cb:place="inline">△二身子为下根启请二。一长行。二偈颂。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a13"/><lb ed="R093" n="0527b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519a1301">尔时舍利弗重白<persName>佛</persName>言<note place="inline">至</note>长夜安稳多所饶益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a14"/><lb ed="R093" n="0527b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519a1401">重愿者。止之愈严。请之愈切。见为法之诚也。比犹 <lb ed="X" n="0519a15"/><lb ed="R093" n="0527b12"/>类也。如我等比。百千万亿者。身子自指同类。有如 <lb ed="X" n="0519a16"/><lb ed="R093" n="0527b13"/>许之多故。世世受化者。如大通结缘。中间度脱未 <lb ed="X" n="0519a17"/><lb ed="R093" n="0527b14"/>尽。序中所谓智勝遗尘是也。长夜喩无明生死。安 <lb ed="X" n="0519a18"/><lb ed="R093" n="0527b15"/>隐喩菩提涅槃。言既能敬信。必当断无明。出生死。 <lb ed="X" n="0519a19"/><lb ed="R093" n="0527b16"/>证菩提。至涅槃。是长夜得安稳矣。既长夜安稳。则 <lb ed="X" n="0519a20"/><lb ed="R093" n="0527b17"/>饶益不可勝言。故云多所饶益。多所者。多之不定。 <lb ed="X" n="0519a21"/><lb ed="R093" n="0527b18"/>不能言其量也。</p><p xml:id="pX33p0519a2107" cb:place="inline">△二偈颂<note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a22"/><lb ed="R093" n="0528a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519a2201">尔时舍利弗欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a23"/><lb ed="R093" n="0528a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519a2301"><note place="inline">正颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519a24"/><lb ed="R093" n="0528a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519a2401">无上两足尊愿说第一法<note place="inline">至</note>则生大欢喜。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0519b" n="0519b"/> <lb ed="X" n="0519b01"/><lb ed="R093" n="0528a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519b0101">初先为自请。为是究竟法。故称<persName>佛</persName>为无上。为是所 <lb ed="X" n="0519b02"/><lb ed="R093" n="0528a05"/>行道。故称<persName>佛</persName>为两足。是称谓中。有羡慕<persName>佛</persName>因<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0519b03"/><lb ed="R093" n="0528a06"/>之意。第一法。指实智而言。後云我所得智慧。微妙 <lb ed="X" n="0519b04"/><lb ed="R093" n="0528a07"/>最第一是也。我为<persName>佛</persName>长子者。是身子以能解自负。 <lb ed="X" n="0519b05"/><lb ed="R093" n="0528a08"/>言<persName>佛</persName>若说法。人之信否无论。我必率众领解。为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0519b06"/><lb ed="R093" n="0528a09"/>长子矣。唯垂分别说者。非求褈说。但求<persName>如来</persName>。将前 <lb ed="X" n="0519b07"/><lb ed="R093" n="0528a10"/>所说之法。分析辨别。令得明显耳。</p><p xml:id="pX33p0519b0714" cb:place="inline">是会下。正为众 <lb ed="X" n="0519b08"/><lb ed="R093" n="0528a11"/>请。身子意谓。我所以必求分别说者。非为一<anchor xml:id="nkr_note_add_0519b0801" n="0519b0801"/><anchor xml:id="beg0519b0801" n="0519b0801"/>己<anchor xml:id="end0519b0801"/>。盖 <lb ed="X" n="0519b09"/><lb ed="R093" n="0528a12"/>以是会有无量之众。皆能敬信此法。何以见之。观 <lb ed="X" n="0519b10"/><lb ed="R093" n="0528a13"/>其根機。<persName>佛</persName>曾世世教化。察其动静。一心合掌欲闻。 <lb ed="X" n="0519b11"/><lb ed="R093" n="0528a14"/>的指其人。即我等千二百。及馀求<persName>佛</persName>者是也。愿为 <lb ed="X" n="0519b12"/><lb ed="R093" n="0528a15"/>二句。结请。言是众既能敬信。即应勿吝慈悲。故云 <lb ed="X" n="0519b13"/><lb ed="R093" n="0528a16"/>愿为此众故。唯垂分别说。末二句。显益。言是等因 <lb ed="X" n="0519b14"/><lb ed="R093" n="0528a17"/>曲垂分别。得闻此法。了知自心作<persName>佛</persName>。自当生大欢 <lb ed="X" n="0519b15"/><lb ed="R093" n="0528a18"/>喜也。观此科。两言唯垂分别。明知其为下根启请。 <lb ed="X" n="0519b16"/><lb ed="R093" n="0528b01"/><persName>佛</persName>开因缘一周。正应乎此<note place="inline">问。三请之文。唯此中有唯垂分别之语。且千二 <lb ed="X" n="0519b17"/><lb ed="R093" n="0528b02"/>百人。受记原在下根。科云请为下根者。可矣。若前二请中。上中之機。未甚显然。盍明示之。以绝将来之疑 <lb ed="X" n="0519b18"/><lb ed="R093" n="0528b03"/>乎。答。既信此为下根。则上二便可类推。试观此中機宜。但云。世世<anchor xml:id="nkr_note_add_0519b1801" n="0519b1801"/><anchor xml:id="beg0519b1801" n="0519b1801"/>已<anchor xml:id="end0519b1801"/>曾从<persName>佛</persName>受化。至次请则云。诸根猛利。 <lb ed="X" n="0519b19"/><lb ed="R093" n="0528b04"/>智慧明了。既较勝于此。其为中根也。明矣。及初请则曰。求<persName>佛</persName>菩萨。大数八万。准通序八万菩萨。即文殊观 <lb ed="X" n="0519b20"/><lb ed="R093" n="0528b05"/>音之流。此不谓之上根。可乎。據此则上中下根。文甚显然。将来何所疑乎</note>。略明权实以 <lb ed="X" n="0519b21"/><lb ed="R093" n="0528b06"/>动执生疑竟。</p><p xml:id="pX33p0519b2106" cb:place="inline">△二廣明权实。以断疑生信三。一法 <lb ed="X" n="0519b22"/><lb ed="R093" n="0528b07"/>说一周被上根。二喩说一周被中根。三因缘一周 <lb ed="X" n="0519b23"/><lb ed="R093" n="0528b08"/>被下根。初二。一<persName>如来</persName>说法。二上根获益。初二。一长 <lb ed="X" n="0519b24"/><lb ed="R093" n="0528b09"/>行。二偈颂。初四。一许说诫听。二赞法劝信。三正为 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0519c" n="0519c"/> <lb ed="X" n="0519c01"/><lb ed="R093" n="0528b10"/>分解。四斥过结劝。初三。一应求许说。二因退劝勉。 <lb ed="X" n="0519c02"/><lb ed="R093" n="0528b11"/>三当機愿闻。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519c03"/><lb ed="R093" n="0528b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519c0301">尔时<persName>世尊</persName>告舍利弗<note place="inline">至</note>吾当为汝分别解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519c04"/><lb ed="R093" n="0528b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519c0401">慇勤三请。情不能辞。故云岂得不说。谛审也。听之 <lb ed="X" n="0519c05"/><lb ed="R093" n="0528b14"/>不审。理非心得。故以谛听诫之。思以智照。念以观 <lb ed="X" n="0519c06"/><lb ed="R093" n="0528b15"/>持。拣非识心分别。事相习诵。故云善也。大成云。谛 <lb ed="X" n="0519c07"/><lb ed="R093" n="0528b16"/>听闻慧。善思思慧。善念修慧。據此。则是教以从闻 <lb ed="X" n="0519c08"/><lb ed="R093" n="0528b17"/>思修。入法花三昧之意。会众同疑。身子独殷。故云 <lb ed="X" n="0519c09"/><lb ed="R093" n="0528b18"/>吾当为汝开略为廣。断疑生信。分别权实之宗。解 <lb ed="X" n="0519c10"/><lb ed="R093" n="0529a01"/>释三一之旨。故曰分别解说。</p><p xml:id="pX33p0519c1012" cb:place="inline">△二因退劝勉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519c11"/><lb ed="R093" n="0529a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0519c1101">说此语时会中有比丘<note place="inline">至</note>汝今善听当为汝说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0519c12"/><lb ed="R093" n="0529a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0519c1201">初五千退席。礼<persName>佛</persName>而退者。有二義。一实行。如下经 <lb ed="X" n="0519c13"/><lb ed="R093" n="0529a04"/>家自释。二权现。如前序主所明。所以句。征起之词。 <lb ed="X" n="0519c14"/><lb ed="R093" n="0529a05"/>言会众同疑。情均渴思。所以礼<persName>佛</persName>而退者。何也。故 <lb ed="X" n="0519c15"/><lb ed="R093" n="0529a06"/>向下约夙障现障以释成之。罪根深重。夙障也。由 <lb ed="X" n="0519c16"/><lb ed="R093" n="0529a07"/>过去诽谤大乘。无量劫地狱罪毕。尙有馀习。能障 <lb ed="X" n="0519c17"/><lb ed="R093" n="0529a08"/>大道。故名为根。渊乎其不可拔。确乎其不可动。故 <lb ed="X" n="0519c18"/><lb ed="R093" n="0529a09"/>曰深重。增上慢等。现障也。有增上心。无增上行。故 <lb ed="X" n="0519c19"/><lb ed="R093" n="0529a10"/>云未得谓得。有增上名。无增上果。故曰未证谓证。 <lb ed="X" n="0519c20"/><lb ed="R093" n="0529a11"/>是皆空腹高心。恐见废斥。由此不堪闻大。故为现 <lb ed="X" n="0519c21"/><lb ed="R093" n="0529a12"/>障。既有过去馀<g ref="#CB00985">愆</g>。复具现在慢过。故云有如此失。 <lb ed="X" n="0519c22"/><lb ed="R093" n="0529a13"/>如此之人。不唯无缘闻法。亦且不欲闻法。故云是 <lb ed="X" n="0519c23"/><lb ed="R093" n="0529a14"/>以不住。</p><p xml:id="pX33p0519c2304" cb:place="inline"><persName>世尊</persName>下。<persName>如来</persName>不禁。默然者。听其自便之意。 <lb ed="X" n="0519c24"/><lb ed="R093" n="0529a15"/>制禁。止留也。若以实行而论。此众不去。有遮玄化。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0520a" n="0520a"/> <lb ed="X" n="0520a01"/><lb ed="R093" n="0529a16"/>若以权现而论。引进实行。在所当去。故<persName>佛</persName>不制止 <lb ed="X" n="0520a02"/><lb ed="R093" n="0529a17"/>也。</p><p xml:id="pX33p0520a0202" cb:place="inline">尔时下。抑扬劝勉。此众。指现前众也。现前众中。 <lb ed="X" n="0520a03"/><lb ed="R093" n="0529a18"/>不杂上慢之流。故云无复枝葉。以枝葉喩上慢者。 <lb ed="X" n="0520a04"/><lb ed="R093" n="0529b01"/>上慢徒慕虚名。不务真修。恐闻废立之宗。难经考 <lb ed="X" n="0520a05"/><lb ed="R093" n="0529b02"/>核之会。如彼枝葉。虽荴蔬可观。经霜便凋。遇风便 <lb ed="X" n="0520a06"/><lb ed="R093" n="0529b03"/>折也。既无慢流。唯馀法器。故云纯有贞实。以贞实 <lb ed="X" n="0520a07"/><lb ed="R093" n="0529b04"/>喩法器者。法器外权内实。迹浅本深。堪受一乘之 <lb ed="X" n="0520a08"/><lb ed="R093" n="0529b05"/>记。能取万德之果。如彼真实。虽质朴无文。发荣无 <lb ed="X" n="0520a09"/><lb ed="R093" n="0529b06"/>限。滋生莫穷也。如此一抑一扬。器与非器攸分。故 <lb ed="X" n="0520a10"/><lb ed="R093" n="0529b07"/>重呼当機而诫勉之。佳善也。善其所退者有二義。 <lb ed="X" n="0520a11"/><lb ed="R093" n="0529b08"/>一为闻而不解。易招谤法之<g ref="#CB00985">愆</g>。今不闻而去。善其 <lb ed="X" n="0520a12"/><lb ed="R093" n="0529b09"/>无谤法之<g ref="#CB00985">愆</g>矣。二或正闻忽起。有惑听众之志。今 <lb ed="X" n="0520a13"/><lb ed="R093" n="0529b10"/>将闻即退。善其无惑众之志矣。善听者。虚心谛听。 <lb ed="X" n="0520a14"/><lb ed="R093" n="0529b11"/>当说者。倾心实说。言前此上慢在座。彼既不能虚 <lb ed="X" n="0520a15"/><lb ed="R093" n="0529b12"/>心。<persName>佛</persName>亦未敢吐胆。今彼众既去。故诫以善听。示以 <lb ed="X" n="0520a16"/><lb ed="R093" n="0529b13"/>当说也。因退劝勉竟。</p><p xml:id="pX33p0520a1609" cb:place="inline">△三当機愿闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520a17"/><lb ed="R093" n="0529b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0520a1701">舍利弗言唯然<persName>世尊</persName>愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520a18"/><lb ed="R093" n="0529b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0520a1801">唯然者。应之速而无疑也。又野语曰阿。文语曰唯。 <lb ed="X" n="0520a19"/><lb ed="R093" n="0529b16"/>皆应诺之词。心之所期曰愿。意之所望曰乐。愿乐 <lb ed="X" n="0520a20"/><lb ed="R093" n="0529b17"/>欲闻者。如鸟待哺。如渴思水。古德云。听者端视如 <lb ed="X" n="0520a21"/><lb ed="R093" n="0529b18"/>渴饮。一心入于语義中是也。许说诫听竟。</p><p xml:id="pX33p0520a2117" cb:place="inline">△二赞 <lb ed="X" n="0520a22"/><lb ed="R093" n="0530a01"/>法劝信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520a23"/><lb ed="R093" n="0530a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0520a2301"><persName>佛</persName>告舍利弗如是妙法<note place="inline">至</note><persName>佛</persName>之所说言不虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520a24"/><lb ed="R093" n="0530a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0520a2401">初赞法擧喩。如是妙法者。承前略明。指後廣明。无 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0520b" n="0520b"/> <lb ed="X" n="0520b01"/><lb ed="R093" n="0530a04"/>非显示<persName>佛</persName>智。故通称妙法。不唯<persName>佛</persName>于四十年来。久 <lb ed="X" n="0520b02"/><lb ed="R093" n="0530a05"/>默斯要。即彼十方三世。一切诸<persName>佛</persName>。亦皆不务速说。 <lb ed="X" n="0520b03"/><lb ed="R093" n="0530a06"/>故云诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。时乃说之。此总赞一经。微妙稀有 <lb ed="X" n="0520b04"/><lb ed="R093" n="0530a07"/>義也。优昙钵花。花中之最微妙者。非时不现。必待 <lb ed="X" n="0520b05"/><lb ed="R093" n="0530a08"/>诸<persName>佛</persName>出世。及论王应运乃现。故云时一现耳。此总 <lb ed="X" n="0520b06"/><lb ed="R093" n="0530a09"/>喩一经。微妙稀有義也。法喩合明。令众易了。亦即 <lb ed="X" n="0520b07"/><lb ed="R093" n="0530a10"/>大开全题。总提要義。为下诸文作案。馀義详见第 <lb ed="X" n="0520b08"/><lb ed="R093" n="0530a11"/>九门中。</p><p xml:id="pX33p0520b0804" cb:place="inline">舍利下。劝信<persName>佛</persName>言。虽曰微妙。唯信力可入。 <lb ed="X" n="0520b09"/><lb ed="R093" n="0530a12"/>故劝以汝等当信。虽曰稀有。而说必真实。故示以 <lb ed="X" n="0520b10"/><lb ed="R093" n="0530a13"/>言无虚妄。既言无虚妄。则闻熏皆成智种。解入便 <lb ed="X" n="0520b11"/><lb ed="R093" n="0530a14"/>是<persName>佛</persName>乘。其不力信者。亦犹到宝所而空回。守饭箩 <lb ed="X" n="0520b12"/><lb ed="R093" n="0530a15"/>而呼饥。唯自弃误。夫谁怨欤。赞法劝信竟。</p><p xml:id="pX33p0520b1217" cb:place="inline">△三正 <lb ed="X" n="0520b13"/><lb ed="R093" n="0530a16"/>为分解三。一略为分解。二详为分解。三擧浊防难。 <lb ed="X" n="0520b14"/><lb ed="R093" n="0530a17"/>初三。一略解诸<persName>佛</persName>权实。二略解自证权实。三总结 <lb ed="X" n="0520b15"/><lb ed="R093" n="0530a18"/>以显道同初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520b16"/><lb ed="R093" n="0530b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0520b1601">舍利弗诸<persName>佛</persName>随宜说法<note place="inline">至</note>非思量分别之所能解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520b17"/><lb ed="R093" n="0530b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0520b1701">初蹑疑标擧。随宜二句。是会众之疑端。今欲分解。 <lb ed="X" n="0520b18"/><lb ed="R093" n="0530b03"/>故蹑彼而标擧之。</p><p xml:id="pX33p0520b1808" cb:place="inline"><note place="inline">问。法说独被上根。何不蹑身子之疑乎。答。欲会权宗。以归真实。 <lb ed="X" n="0520b19"/><lb ed="R093" n="0530b04"/>故蹑权疑标擧。至若身子之疑。迨会权归实之後。不欲释而自释矣</note>所以下。征起释 <lb ed="X" n="0520b20"/><lb ed="R093" n="0530b05"/>成。征起可知。我以无数等。引自所有。以释诸<persName>佛</persName>权 <lb ed="X" n="0520b21"/><lb ed="R093" n="0530b06"/>实義也。方便因缘。譬喩言词。演说诸法。是<persName>如来</persName>自 <lb ed="X" n="0520b22"/><lb ed="R093" n="0530b07"/>所有权。识权权灭。全体真实。故非思量分别之所 <lb ed="X" n="0520b23"/><lb ed="R093" n="0530b08"/>能解。自权既尔。诸<persName>佛</persName>亦然。所谓诸<persName>佛</persName>随宜说法。意 <lb ed="X" n="0520b24"/><lb ed="R093" n="0530b09"/>趣难解者。以此。</p><p xml:id="pX33p0520b2407" cb:place="inline">△二略解自证权实二。一标擧征 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0520c" n="0520c"/> <lb ed="X" n="0520c01"/><lb ed="R093" n="0530b10"/>释。二转释释词。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520c02"/><lb ed="R093" n="0530b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0520c0201">唯有诸<persName>佛</persName>乃能知之<note place="inline">至</note>以一大事因缘故出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520c03"/><lb ed="R093" n="0530b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0520c0301">初承上标擧。言我说诸法。既非思量分别能解。契 <lb ed="X" n="0520c04"/><lb ed="R093" n="0530b13"/>斯旨者。夫其谁欤。故标以唯有诸<persName>佛</persName>。乃能知之。</p><p xml:id="pX33p0520c0419" cb:place="inline">所 <lb ed="X" n="0520c05"/><lb ed="R093" n="0530b14"/>以下。征起释成。征起可知。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>等。引诸<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0520c06"/><lb ed="R093" n="0530b15"/>有。以释自证权实義也。唯犹独也。以犹为也。言诸 <lb ed="X" n="0520c07"/><lb ed="R093" n="0530b16"/><persName>佛</persName>所为。无二无三。故曰唯以一事。此事非小。故曰 <lb ed="X" n="0520c08"/><lb ed="R093" n="0530b17"/>唯以一大事。因此生悲。缘此感<persName>佛</persName>。故曰唯以一大 <lb ed="X" n="0520c09"/><lb ed="R093" n="0530b18"/>事因缘。因缘凑合。<persName>佛</persName>乃出兴。故曰唯以一大事因 <lb ed="X" n="0520c10"/><lb ed="R093" n="0531a01"/>缘故。出现于世。此是诸<persName>佛</persName>共所有实。既为此出世。 <lb ed="X" n="0520c11"/><lb ed="R093" n="0531a02"/>凡有所说。皆宗乎此。诸<persName>佛</persName>既尔。<persName>如来</persName>亦然。所谓我 <lb ed="X" n="0520c12"/><lb ed="R093" n="0531a03"/>说诸法。唯有诸<persName>佛</persName>乃能知之者。以此。</p><p xml:id="pX33p0520c1215" cb:place="inline">△二转释释 <lb ed="X" n="0520c13"/><lb ed="R093" n="0531a04"/>词<note place="inline">以是诸<persName>佛</persName>本怀。群生达道。全经要旨。故转释之</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520c14"/><lb ed="R093" n="0531a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0520c1401">舍利弗云何名诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>以一大事因缘故出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0520c15"/><lb ed="R093" n="0531a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0520c1501">初蹑前征起。谓蹑前释词。以转征其義也。</p><p xml:id="pX33p0520c1517" cb:place="inline">诸<persName>佛</persName>下。 <lb ed="X" n="0520c16"/><lb ed="R093" n="0531a07"/>承征别释四欲字。是诸<persName>佛</persName>本怀。谓诸<persName>佛</persName>本怀。欲以 <lb ed="X" n="0520c17"/><lb ed="R093" n="0531a08"/>四事。共成一大事也。四事者何。第一开<persName>佛</persName>知见。古 <lb ed="X" n="0520c18"/><lb ed="R093" n="0531a09"/>德以开字从<persName>佛</persName>。今據现文。应令众生自开。非<persName>佛</persName>开 <lb ed="X" n="0520c19"/><lb ed="R093" n="0531a10"/>也。若释其義者。开谓开自封闭。显自家珍。<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0520c20"/><lb ed="R093" n="0531a11"/>者。即众生六根门头。本具不生灭性。在眼曰见。在 <lb ed="X" n="0520c21"/><lb ed="R093" n="0531a12"/>耳曰闻。乃至在意曰知。今仅云知见者。以元一精 <lb ed="X" n="0520c22"/><lb ed="R093" n="0531a13"/>明。擧初後以摄中故。然此知见。众生与<persName>佛</persName>无异。故 <lb ed="X" n="0520c23"/><lb ed="R093" n="0531a14"/>云<persName>佛</persName>知<persName>佛</persName>见。<anchor xml:id="nkr_note_add_0520c2301" n="0520c2301"/><anchor xml:id="beg0520c2301" n="0520c2301"/>但<anchor xml:id="end0520c2301"/>众生为根尘封闭。迷昧本有家珍。 <lb ed="X" n="0520c24"/><lb ed="R093" n="0531a15"/>持珠作丐。枉受轮迴。<persName>如来</persName>出世。欲令众生。于见色 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0521a" n="0521a"/> <lb ed="X" n="0521a01"/><lb ed="R093" n="0531a16"/>闻声等处。回光反照。外遗内脱。无始封闭全开。本 <lb ed="X" n="0521a02"/><lb ed="R093" n="0531a17"/>有家珍顿显。能至乎此。名为开<persName>佛</persName>知见。犹是见道 <lb ed="X" n="0521a03"/><lb ed="R093" n="0531a18"/>初步。宗家所谓破参是也。使得淸净者。亿劫倒想。 <lb ed="X" n="0521a04"/><lb ed="R093" n="0531b01"/>从此顿消故。第二示<persName>佛</persName>知见。示者。将<anchor xml:id="nkr_note_add_0521a0401" n="0521a0401"/><anchor xml:id="beg0521a0401" n="0521a0401"/>己<anchor xml:id="end0521a0401"/>所有。昭示 <lb ed="X" n="0521a05"/><lb ed="R093" n="0531b02"/>于人也。<persName>佛</persName>之知见。与上不同。上约在缠之体。生与 <lb ed="X" n="0521a06"/><lb ed="R093" n="0531b03"/><persName>佛</persName>同。名<persName>佛</persName>知见。此约出缠之相。<persName>佛</persName>与生异。名<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0521a07"/><lb ed="R093" n="0531b04"/>知见。言上来知见虽开。勝解未圆。唯知局六根之 <lb ed="X" n="0521a08"/><lb ed="R093" n="0531b05"/>性。不达遍万法之体。未免触途成滞。遇事便乖。如 <lb ed="X" n="0521a09"/><lb ed="R093" n="0531b06"/>来出世。欲以<anchor xml:id="nkr_note_add_0521a0901" n="0521a0901"/><anchor xml:id="beg0521a0901" n="0521a0901"/>己<anchor xml:id="end0521a0901"/>所独得。<persName>佛</persName>之知见。昭示众生。令众 <lb ed="X" n="0521a10"/><lb ed="R093" n="0531b07"/>生念念观照。时时体察。务令知齐<persName>佛</persName>知。见齐<persName>佛</persName>见。 <lb ed="X" n="0521a11"/><lb ed="R093" n="0531b08"/>亦皆盖天盖地。能令至此。名为示<persName>佛</persName>知见。方是见 <lb ed="X" n="0521a12"/><lb ed="R093" n="0531b09"/>道究竟。宗家所谓透关是也。第三悟<persName>佛</persName>知见。悟之 <lb ed="X" n="0521a13"/><lb ed="R093" n="0531b10"/>一字。古德多约解悟義释。今对上二。是悔悟。非解 <lb ed="X" n="0521a14"/><lb ed="R093" n="0531b11"/>悟也。悔悟者。翻然悔悟。智解俱忘。智解俱忘。知见 <lb ed="X" n="0521a15"/><lb ed="R093" n="0531b12"/>不立。前无新证。归失故居。还同在缠。故仍名<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0521a16"/><lb ed="R093" n="0531b13"/><persName>佛</persName>见。言上来虽蒙示<persName>佛</persName>知见。见处同<persName>佛</persName>。但恐知见 <lb ed="X" n="0521a17"/><lb ed="R093" n="0531b14"/>立知。成无明本。反障正修。终成狂慧。<persName>如来</persName>出世。欲 <lb ed="X" n="0521a18"/><lb ed="R093" n="0531b15"/>令众生。悔悟从前所立知见。还同在缠一般。重起 <lb ed="X" n="0521a19"/><lb ed="R093" n="0531b16"/>幻修。以期幻证。明知无<persName>佛</persName>可求。任运求<persName>佛</persName>。明知无 <lb ed="X" n="0521a20"/><lb ed="R093" n="0531b17"/>生可度。任运度生。能令至此。名为悟<persName>佛</persName>知见。犹是 <lb ed="X" n="0521a21"/><lb ed="R093" n="0531b18"/>修道初步。宗家所谓悬崖撒手。杆头进步是也。第 <lb ed="X" n="0521a22"/><lb ed="R093" n="0532a01"/>四入<persName>佛</persName>知见。入者渐次深入。穷尽因门。穷尽因门。 <lb ed="X" n="0521a23"/><lb ed="R093" n="0532a02"/>去<persName>佛</persName>不远。名<persName>佛</persName>知见道。道犹路也。言上来虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0521a2301" n="0521a2301"/><anchor xml:id="beg0521a2301" n="0521a2301"/>已<anchor xml:id="end0521a2301"/>悟。 <lb ed="X" n="0521a24"/><lb ed="R093" n="0532a03"/><persName>佛</persName>知见。从头幻修幻证。<anchor xml:id="nkr_note_add_0521a2401" n="0521a2401"/><anchor xml:id="beg0521a2401" n="0521a2401"/>但<anchor xml:id="end0521a2401"/>恐稍涉回途。便成退转。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0521b" n="0521b"/> <lb ed="X" n="0521b01"/><lb ed="R093" n="0532a04"/>亏一篑而未为完山。及九仞而莫称全井。<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0521b02"/><lb ed="R093" n="0532a05"/>世。欲令众生。于此起大勇猛。生大精进。渐次深入。 <lb ed="X" n="0521b03"/><lb ed="R093" n="0532a06"/>必至穷尽因门。能令至此。名为入<persName>佛</persName>知见。方是修 <lb ed="X" n="0521b04"/><lb ed="R093" n="0532a07"/>道究竟。按位即齐分证诸圣。一念相应。便契<persName>佛</persName>乘 <lb ed="X" n="0521b05"/><lb ed="R093" n="0532a08"/>矣。然此一段。因系诸<persName>佛</persName>本怀。本经宗旨。又为修证 <lb ed="X" n="0521b06"/><lb ed="R093" n="0532a09"/>关键。凡古註家。莫不极力发挥。今唯據文释義。不 <lb ed="X" n="0521b07"/><lb ed="R093" n="0532a10"/>能附会诸说。倘有脗合。幸高明者临讲变通。</p><p xml:id="pX33p0521b0718" cb:place="inline">舍利 <lb ed="X" n="0521b08"/><lb ed="R093" n="0532a11"/>下。结归征词。是为二字。应上云何二字。犹一问一 <lb ed="X" n="0521b09"/><lb ed="R093" n="0532a12"/>答之类。略解自证权实竟。</p><p xml:id="pX33p0521b0911" cb:place="inline">△三总结以显道同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521b10"/><lb ed="R093" n="0532a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521b1001"><persName>佛</persName>告舍利弗诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName><note place="inline">至</note>无有馀乘若二若三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521b11"/><lb ed="R093" n="0532a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521b1101">初结诸<persName>佛</persName>权实。但教菩萨句。约機以结。诸有所作 <lb ed="X" n="0521b12"/><lb ed="R093" n="0532a15"/>下。约教以释。诸有所作。权也。常为一事。实也。权既 <lb ed="X" n="0521b13"/><lb ed="R093" n="0532a16"/>为实。则所教但是菩萨明矣。示悟二字。与前不同。 <lb ed="X" n="0521b14"/><lb ed="R093" n="0532a17"/>前约次第各论。此则浅深总赅。谓指示开悟于众 <lb ed="X" n="0521b15"/><lb ed="R093" n="0532a18"/>生也。</p><p xml:id="pX33p0521b1503" cb:place="inline">舍利下。结自证权实。为实然後施权。故云但 <lb ed="X" n="0521b16"/><lb ed="R093" n="0532b01"/>以一乘。为众说法。会权无不即实。故云无有馀乘。 <lb ed="X" n="0521b17"/><lb ed="R093" n="0532b02"/>若二若三。據此则<persName>如来</persName>出世。与诸<persName>佛</persName>出世。无二道 <lb ed="X" n="0521b18"/><lb ed="R093" n="0532b03"/>矣。略为分解竟。</p><p xml:id="pX33p0521b1807" cb:place="inline">△二详为分解三。一详解诸<persName>佛</persName>权 <lb ed="X" n="0521b19"/><lb ed="R093" n="0532b04"/>实。二详解自证权实。三总结以显道同。初三。一例 <lb ed="X" n="0521b20"/><lb ed="R093" n="0532b05"/>上总标。二分文别列。三总结本怀。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521b21"/><lb ed="R093" n="0532b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521b2101">舍利弗一切十方诸<persName>佛</persName>法亦如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521b22"/><lb ed="R093" n="0532b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521b2201">一切总赅三世。言三世各有十方。十方各有诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0521b23"/><lb ed="R093" n="0532b08"/>故云一切十方诸<persName>佛</persName>。法即权实之法。言上来虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0521b2301" n="0521b2301"/><anchor xml:id="beg0521b2301" n="0521b2301"/>已<anchor xml:id="end0521b2301"/> <lb ed="X" n="0521b24"/><lb ed="R093" n="0532b09"/>略解诸<persName>佛</persName>权实。未曾显彰诸<persName>佛</persName>分齐。今明十方三 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0521c" n="0521c"/> <lb ed="X" n="0521c01"/><lb ed="R093" n="0532b10"/>世诸<persName>佛</persName>。与上自他权实无异。故云法亦如是。此例 <lb ed="X" n="0521c02"/><lb ed="R093" n="0532b11"/>上以标同也。</p><p xml:id="pX33p0521c0206" cb:place="inline">△二分文别列三。一过去<persName>佛</persName>同。二未 <lb ed="X" n="0521c03"/><lb ed="R093" n="0532b12"/>来<persName>佛</persName>同。三现在<persName>佛</persName>同。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c04"/><lb ed="R093" n="0532b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521c0401">舍利弗过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c05"/><lb ed="R093" n="0532b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521c0501">过去诸<persName>佛</persName>。依本经则日月灯明。大通。威音。雷音王。 <lb ed="X" n="0521c06"/><lb ed="R093" n="0532b15"/>雲自在等。亦可指莊严劫千<persName>佛</persName>说也。以无下。从实 <lb ed="X" n="0521c07"/><lb ed="R093" n="0532b16"/>施权。是法句。会权归实。此约教言也。是诸二句。转 <lb ed="X" n="0521c08"/><lb ed="R093" n="0532b17"/>一为三。究竟句。会三皈一。此约機言也。</p><p xml:id="pX33p0521c0816" cb:place="inline">△二未来 <lb ed="X" n="0521c09"/><lb ed="R093" n="0532b18"/><persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c10"/><lb ed="R093" n="0533a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521c1001">舍利弗未来诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c11"/><lb ed="R093" n="0533a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521c1101">未来诸<persName>佛</persName>。依本经则华光。名相。阎浮金光。栴檀香。 <lb ed="X" n="0521c12"/><lb ed="R093" n="0533a03"/>山海慧等。亦可指星宿劫千<persName>佛</persName>说也。馀同上<note place="inline">问。<persName>佛</persName>尙未 <lb ed="X" n="0521c13"/><lb ed="R093" n="0533a04"/>来。機教权实。何以预知之耶。答。先圣後圣。其揆一也。如继周百世。宣父亦曰可知。况<persName>如来</persName>三达洞照。五眼 <lb ed="X" n="0521c14"/><lb ed="R093" n="0533a05"/>圆明。虽至尽未来际。不待屈指而後辨也</note>。</p><p xml:id="pX33p0521c1417" cb:place="inline">△三现在<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c15"/><lb ed="R093" n="0533a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521c1501">舍利弗现在十方<note place="inline">至</note>究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c16"/><lb ed="R093" n="0533a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521c1601">初总明。现在诸<persName>佛</persName>。依本经则一光所现。三变所集。 <lb ed="X" n="0521c17"/><lb ed="R093" n="0533a08"/>妙音品之净华宿王。普贤品之威德上王等。亦可 <lb ed="X" n="0521c18"/><lb ed="R093" n="0533a09"/>指贤劫千<persName>佛</persName>说也。饶益安乐者。初以权法饶益。令 <lb ed="X" n="0521c19"/><lb ed="R093" n="0533a10"/>获三乘安乐。後以实法饶益。令获一乘安乐。如是 <lb ed="X" n="0521c20"/><lb ed="R093" n="0533a11"/>饶益安乐。详分则有褈褈差别。故云多所。</p><p xml:id="pX33p0521c2017" cb:place="inline">是诸下。 <lb ed="X" n="0521c21"/><lb ed="R093" n="0533a12"/>别明。同上。分文别列竟。</p><p xml:id="pX33p0521c2110" cb:place="inline">△三总结本怀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c22"/><lb ed="R093" n="0533a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0521c2201">舍利弗是诸<persName>佛</persName>但教化菩萨<note place="inline">至</note>入<persName>佛</persName>之知见故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0521c23"/><lb ed="R093" n="0533a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0521c2301">但化菩萨句。约機以结。欲以下。约教以释。示悟二 <lb ed="X" n="0521c24"/><lb ed="R093" n="0533a15"/>字。与上不同。示谓指示本有。令信与<persName>佛</persName>无异。悟谓 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0522a" n="0522a"/> <lb ed="X" n="0522a01"/><lb ed="R093" n="0533a16"/>开悟曚昧。令解与<persName>佛</persName>无异。既解之後。复欲令其从 <lb ed="X" n="0522a02"/><lb ed="R093" n="0533a17"/>性起修。渐次深入。以至同<persName>佛</persName>。故云入<persName>佛</persName>之知见也。 <lb ed="X" n="0522a03"/><lb ed="R093" n="0533a18"/>详解诸<persName>佛</persName>权实竟。</p><p xml:id="pX33p0522a0308" cb:place="inline">△二详解自证权实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a04"/><lb ed="R093" n="0533b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522a0401">舍利弗我今亦复如是<note place="inline">至</note>得一<persName>佛</persName>乘一切种智故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a05"/><lb ed="R093" n="0533b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522a0501">初总以例明。</p><p xml:id="pX33p0522a0506" cb:place="inline">知诸下。别以详解。种种欲者。或欲求 <lb ed="X" n="0522a06"/><lb ed="R093" n="0533b03"/>声闻。或欲求缘觉。或欲求菩萨等。差别不同故。然 <lb ed="X" n="0522a07"/><lb ed="R093" n="0533b04"/>既各有所欲。必至酷好不捨。故云深心所著。随其 <lb ed="X" n="0522a08"/><lb ed="R093" n="0533b05"/>下。即从实施权。如云。为求声闻者。说应四谛法。为 <lb ed="X" n="0522a09"/><lb ed="R093" n="0533b06"/>求辟支<persName>佛</persName>者。说应因缘法。为求菩萨者。说应六波 <lb ed="X" n="0522a10"/><lb ed="R093" n="0533b07"/>罗密是也。舍利下。会权归实。如云。令得阿耨多罗 <lb ed="X" n="0522a11"/><lb ed="R093" n="0533b08"/>三藐三菩提。成一切种智是也。详解自证权实竟。</p> <lb ed="X" n="0522a12"/><lb ed="R093" n="0533b09"/><p xml:id="pX33p0522a1201">△三总结以显道同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a13"/><lb ed="R093" n="0533b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522a1301">舍利弗十方世界中尙无二乘何况有三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a14"/><lb ed="R093" n="0533b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522a1401">十方世界者。此界他方。合而论之。以是总结自他 <lb ed="X" n="0522a15"/><lb ed="R093" n="0533b12"/>故也。唯为一乘。菩萨犹不可得。故曰尙无二乘。菩 <lb ed="X" n="0522a16"/><lb ed="R093" n="0533b13"/>萨既不可得。声闻辟支。不言可知。故曰何况有三。 <lb ed="X" n="0522a17"/><lb ed="R093" n="0533b14"/>據此则自他出世。益信其无二道矣。详为分解竟。</p> <lb ed="X" n="0522a18"/><lb ed="R093" n="0533b15"/><p xml:id="pX33p0522a1801">△三擧浊防难<note place="inline">恐承上难云。既无二无三。诸<persName>佛</persName>出世。何不直说一乘。而必先说三乘。 <lb ed="X" n="0522a19"/><lb ed="R093" n="0533b16"/>乃故为是曲屈教耶。故此防云。诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世等。盖说二说三。亦诸<persName>佛</persName>不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0522a1901" n="0522a1901"/><anchor xml:id="beg0522a1901" n="0522a1901"/>已<anchor xml:id="end0522a1901"/>耳</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a20"/><lb ed="R093" n="0533b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522a2001">舍利弗诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世<note place="inline">至</note>于一<persName>佛</persName>乘分别说三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522a21"/><lb ed="R093" n="0533b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522a2101">初<persName>佛</persName>出浊世。世本淸平。因劫见恼命众。积聚搅扰。 <lb ed="X" n="0522a22"/><lb ed="R093" n="0534a01"/>如淸水中。投以沙土。二性俱亡。容貌汩然。名之为 <lb ed="X" n="0522a23"/><lb ed="R093" n="0534a02"/>浊。当斯世也。人多弊恶。故以恶世称之。诸<persName>佛</persName>愍此。 <lb ed="X" n="0522a24"/><lb ed="R093" n="0534a03"/>现身应化。故云出于此世。此总标也。所谓者。指下 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0522b" n="0522b"/> <lb ed="X" n="0522b01"/><lb ed="R093" n="0534a04"/>释上之词。劫浊无别体。即以下四为体。积聚交凑。 <lb ed="X" n="0522b02"/><lb ed="R093" n="0534a05"/>炽燃不停为相。恼浊以五钝使为体。烦乱自性。逼 <lb ed="X" n="0522b03"/><lb ed="R093" n="0534a06"/>恼身心为相。众浊。以三缘和合为体。六道轮迴。牵 <lb ed="X" n="0522b04"/><lb ed="R093" n="0534a07"/>连不断为相。见浊。以五利使为体。执断执常。邪知 <lb ed="X" n="0522b05"/><lb ed="R093" n="0534a08"/>谬解为相。命浊。以识暖息三为体。连持色心。催年 <lb ed="X" n="0522b06"/><lb ed="R093" n="0534a09"/>减寿为相。此别明也。如是者。总结之词。谓五浊体 <lb ed="X" n="0522b07"/><lb ed="R093" n="0534a10"/>相。如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0522b0701" n="0522b0701"/><anchor xml:id="beg0522b0701" n="0522b0701"/>已<anchor xml:id="end0522b0701"/>。</p><p xml:id="pX33p0522b0706" cb:place="inline">舍利下。顺时说三。擧劫浊。即具四浊。 <lb ed="X" n="0522b08"/><lb ed="R093" n="0534a11"/>以四为劫体故。准悲华经。人寿八万岁。减至三万 <lb ed="X" n="0522b09"/><lb ed="R093" n="0534a12"/>岁。未名为浊。至二万岁时。即名为浊。虽名为浊。较 <lb ed="X" n="0522b10"/><lb ed="R093" n="0534a13"/>之<persName>佛</persName>出世时。犹为淸平之世。准今<persName>佛</persName>出世。当人寿 <lb ed="X" n="0522b11"/><lb ed="R093" n="0534a14"/>百岁。较之人寿二万岁时。未免世道浇漓。人心不 <lb ed="X" n="0522b12"/><lb ed="R093" n="0534a15"/>古。愈趋愈下。愈流愈深。故云劫浊乱时。言诸<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0522b13"/><lb ed="R093" n="0534a16"/>世。乃劫浊中之最乱时也。众生垢重者。谓起惑造 <lb ed="X" n="0522b14"/><lb ed="R093" n="0534a17"/>业。遮障正智曰垢。刚强暴虐。难调难伏曰重。悭贪 <lb ed="X" n="0522b15"/><lb ed="R093" n="0534a18"/>嫉妒等。正释垢重義也。悭谓吝<anchor xml:id="nkr_note_add_0522b1501" n="0522b1501"/><anchor xml:id="beg0522b1501" n="0522b1501"/>己<anchor xml:id="end0522b1501"/>于他。贪谓取他 <lb ed="X" n="0522b16"/><lb ed="R093" n="0534b01"/>益<anchor xml:id="nkr_note_add_0522b1601" n="0522b1601"/><anchor xml:id="beg0522b1601" n="0522b1601"/>己<anchor xml:id="end0522b1601"/>。皆贪垢也。嫉谓憎贤厌能。妒谓嫌才忌德。皆 <lb ed="X" n="0522b17"/><lb ed="R093" n="0534b02"/>嗔垢。亦痴垢也。三垢<anchor xml:id="nkr_note_add_0522b1701" n="0522b1701"/><anchor xml:id="beg0522b1701" n="0522b1701"/>已<anchor xml:id="end0522b1701"/>起。诸不善法。从此而生。故 <lb ed="X" n="0522b18"/><lb ed="R093" n="0534b03"/>名为根。根既成就。必至难调难伏。则其为垢也。不 <lb ed="X" n="0522b19"/><lb ed="R093" n="0534b04"/>綦重乎。方便有提拔之功。故称为力。于一说三者。 <lb ed="X" n="0522b20"/><lb ed="R093" n="0534b05"/>以垢重障智。欲渐除以渐显耳。據此则诸<persName>佛</persName>施权。 <lb ed="X" n="0522b21"/><lb ed="R093" n="0534b06"/>岂得<anchor xml:id="nkr_note_add_0522b2101" n="0522b2101"/><anchor xml:id="beg0522b2101" n="0522b2101"/>已<anchor xml:id="end0522b2101"/>哉。正为分解竟。</p><p xml:id="pX33p0522b2110" cb:place="inline">△四斥过结劝三。一设言 <lb ed="X" n="0522b22"/><lb ed="R093" n="0534b07"/>婉斥。二觌面直斥。三结劝信受。初<note place="inline"><persName>如来</persName>明知其过。不遽然指斥。特 <lb ed="X" n="0522b23"/><lb ed="R093" n="0534b08"/>假之设言。委婉其词。令彼闻而自觉。此大圣温厚和平之德也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522b24"/><lb ed="R093" n="0534b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522b2401">舍利弗若我弟子<note place="inline">至</note>非阿罗汉非辟支<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0522c" n="0522c"/> <lb ed="X" n="0522c01"/><lb ed="R093" n="0534b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522c0101">初设言婉指。若我弟子者。谓设若我弟子中。有是 <lb ed="X" n="0522c02"/><lb ed="R093" n="0534b11"/>人也。自谓罗汉辟支。即得少为足之辈。既得少为 <lb ed="X" n="0522c03"/><lb ed="R093" n="0534b12"/>足。于<persName>佛</persName>教菩萨事。漫不经耳。亦漫不经意。故曰不 <lb ed="X" n="0522c04"/><lb ed="R093" n="0534b13"/>闻不知。此<persName>如来</persName>明知其人。委婉其词以指之。</p><p xml:id="pX33p0522c0418" cb:place="inline">此非 <lb ed="X" n="0522c05"/><lb ed="R093" n="0534b14"/>下。斥过令觉。言既为<persName>佛</persName>子。应尽知<persName>佛</persName>事。今既不知。 <lb ed="X" n="0522c06"/><lb ed="R093" n="0534b15"/>是赖教乞食之辈。故云非<persName>佛</persName>弟子。既证小果。应进 <lb ed="X" n="0522c07"/><lb ed="R093" n="0534b16"/>闻大法。今既不闻。是未证谓证之流。故云非阿罗 <lb ed="X" n="0522c08"/><lb ed="R093" n="0534b17"/>汉。非辟支<persName>佛</persName>。此中三非字。有深恶痛绝之意。类此 <lb ed="X" n="0522c09"/><lb ed="R093" n="0534b18"/>者极宜深醒。</p><p xml:id="pX33p0522c0906" cb:place="inline">△二觌面直斥<note place="inline">上科以巽与之言。悦而不绎。此科用法语 <lb ed="X" n="0522c10"/><lb ed="R093" n="0535a01"/>之言。觌面而直斥之。此大圣好善恶恶之公也</note>。分三。一直斥其过。二征起 <lb ed="X" n="0522c11"/><lb ed="R093" n="0535a02"/>释成。三转显其过。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522c12"/><lb ed="R093" n="0535a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522c1201">又舍利弗是诸比丘<note place="inline">至</note>当知此辈皆是增上慢人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522c13"/><lb ed="R093" n="0535a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522c1301">初觌面直指。是诸比丘等。直就出家众中。指其人 <lb ed="X" n="0522c14"/><lb ed="R093" n="0535a05"/>也。自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0522c1401" n="0522c1401"/><anchor xml:id="beg0522c1401" n="0522c1401"/>已<anchor xml:id="end0522c1401"/>得等。是执权为实之流。既执权为实。于 <lb ed="X" n="0522c15"/><lb ed="R093" n="0535a06"/>阿耨菩提。不唯不求。亦复无志。故云不复志求。此 <lb ed="X" n="0522c16"/><lb ed="R093" n="0535a07"/><persName>如来</persName>洞悉其心。面对其人以指之。</p><p xml:id="pX33p0522c1614" cb:place="inline">当知下。斥过令 <lb ed="X" n="0522c17"/><lb ed="R093" n="0535a08"/>知。言既臻权果。应求实证。今既不复志求。是权果 <lb ed="X" n="0522c18"/><lb ed="R093" n="0535a09"/>未必究竟。故曰当知此辈。是增上慢人。噫。本非上 <lb ed="X" n="0522c19"/><lb ed="R093" n="0535a10"/>慢。坐以上慢之名。不复进求者。于此宜痛心焉。</p><p xml:id="pX33p0522c1919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0522c20"/><lb ed="R093" n="0535a11"/>二征起释成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522c21"/><lb ed="R093" n="0535a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0522c2101">所以者何若有比丘<note place="inline">至</note>若不信此法无有是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0522c22"/><lb ed="R093" n="0535a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0522c2201">首句征起。</p><p xml:id="pX33p0522c2205" cb:place="inline">若有下。释成。实得罗汉者。断无不信此 <lb ed="X" n="0522c23"/><lb ed="R093" n="0535a14"/>法。以是而知。不复志求者。定非真实罗汉。所以谓 <lb ed="X" n="0522c24"/><lb ed="R093" n="0535a15"/>之增上慢人也。</p><p xml:id="pX33p0522c2407" cb:place="inline">△三转显其过。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0523a" n="0523a"/> <lb ed="X" n="0523a01"/><lb ed="R093" n="0535a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523a0101">除<persName>佛</persName>灭度後现前无<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>于此法中便得决了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a02"/><lb ed="R093" n="0535a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523a0201">初承上开除。<persName>佛</persName>灭度後。现前无<persName>佛</persName>。罗汉不信是法 <lb ed="X" n="0523a03"/><lb ed="R093" n="0535a18"/>者。容或有之。故开除也。</p><p xml:id="pX33p0523a0310" cb:place="inline">所以下。征起释成。言<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0523a04"/><lb ed="R093" n="0535b01"/>度後。此等之经。求其背本受持。对本读诵。及晓解 <lb ed="X" n="0523a05"/><lb ed="R093" n="0535b02"/>其義者。百无一二。故云是人难得。由是人难得。无 <lb ed="X" n="0523a06"/><lb ed="R093" n="0535b03"/>所师承。故虽真实罗汉。莫保其无不信之流。所以 <lb ed="X" n="0523a07"/><lb ed="R093" n="0535b04"/>除之者。以此。</p><p xml:id="pX33p0523a0706" cb:place="inline">若遇下。设言转显。言果是真实罗汉。 <lb ed="X" n="0523a08"/><lb ed="R093" n="0535b05"/>虽暂时不信。不遇馀<persName>佛</persName>则<anchor xml:id="nkr_note_add_0523a0801" n="0523a0801"/><anchor xml:id="beg0523a0801" n="0523a0801"/>已<anchor xml:id="end0523a0801"/>。设若乘通远至。或缘 <lb ed="X" n="0523a09"/><lb ed="R093" n="0535b06"/>熟转生。一遇馀<persName>佛</persName>。便得决断权疑。了达实義。由此 <lb ed="X" n="0523a10"/><lb ed="R093" n="0535b07"/>而观。转显不复志求者。定属上慢无疑。觌面直斥 <lb ed="X" n="0523a11"/><lb ed="R093" n="0535b08"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0523a1102" cb:place="inline">△三结劝信受<note place="inline">两番斥过。虽顽石亦应点头。故此科结劝信受。以终其義也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a12"/><lb ed="R093" n="0535b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523a1201">舍利弗汝等当一心信解<note place="inline">至</note>无有馀乘唯一<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a13"/><lb ed="R093" n="0535b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523a1301">汝等者。别指身子一类无过者而言。言从前所斥 <lb ed="X" n="0523a14"/><lb ed="R093" n="0535b11"/>之众。固不必论矣。汝等既非彼比。故当一心信解。 <lb ed="X" n="0523a15"/><lb ed="R093" n="0535b12"/>受持<persName>佛</persName>语。所以然者。以诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。言无虚妄。既言 <lb ed="X" n="0523a16"/><lb ed="R093" n="0535b13"/>无虚妄。自不以若二若三。欺诳众生。故云无有馀 <lb ed="X" n="0523a17"/><lb ed="R093" n="0535b14"/>乘。唯一<persName>佛</persName>乘。既无馀唯一。幸勿以<anchor xml:id="nkr_note_add_0523a1701" n="0523a1701"/><anchor xml:id="beg0523a1701" n="0523a1701"/>已<anchor xml:id="end0523a1701"/>得为足。还当 <lb ed="X" n="0523a18"/><lb ed="R093" n="0535b15"/>以未证为期也。长行竟。</p><p xml:id="pX33p0523a1810" cb:place="inline">△二偈颂<note place="inline">标颂云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a19"/><lb ed="R093" n="0535b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523a1901">尔时<persName>世尊</persName>欲褈宣此義而说偈言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a20"/><lb ed="R093" n="0535b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523a2001">△<note place="inline">正颂分四</note>一颂许说诫听。二颂正为分解。三颂赞法 <lb ed="X" n="0523a21"/><lb ed="R093" n="0535b18"/>劝信。四颂斥过结劝。初<note place="inline">约義略颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a22"/><lb ed="R093" n="0536a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523a2201">比丘比丘尼有怀增上慢<note place="inline">至</note>舍利弗善听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523a23"/><lb ed="R093" n="0536a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523a2301">初五千退席<note place="inline">长行经家叙置。偈颂<persName>如来</persName>自述。非重颂类。故直註节旨。而不言颂也。下节 <lb ed="X" n="0523a24"/><lb ed="R093" n="0536a03"/>仿之</note>。出家众诈现威仪。假妆禅相者多。故偏怀上慢。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0523b" n="0523b"/> <lb ed="X" n="0523b01"/><lb ed="R093" n="0536a04"/>优婆塞挟财仗势。著相邀名者多。故偏号我慢。优 <lb ed="X" n="0523b02"/><lb ed="R093" n="0536a05"/>婆夷儿女情重。罪福念轻者多。故偏名不信。准长 <lb ed="X" n="0523b03"/><lb ed="R093" n="0536a06"/>行。四众皆名上慢。今各據多分言之。上慢专于外 <lb ed="X" n="0523b04"/><lb ed="R093" n="0536a07"/>饰。不知内省。我慢唯知憍人。罔解修<anchor xml:id="nkr_note_add_0523b0401" n="0523b0401"/><anchor xml:id="beg0523b0401" n="0523b0401"/>己<anchor xml:id="end0523b0401"/>。不信昧于 <lb ed="X" n="0523b05"/><lb ed="R093" n="0536a08"/>罪福。迷于功咎。故有过不自见也。由不自见故。日 <lb ed="X" n="0523b06"/><lb ed="R093" n="0536a09"/>积月累。以致戒有缺漏。缺漏者。戒如城池。犯则成 <lb ed="X" n="0523b07"/><lb ed="R093" n="0536a10"/>缺。戒如浮囊。损则有漏故。护遮护。谓恐彰<anchor xml:id="nkr_note_add_0523b0701" n="0523b0701"/><anchor xml:id="beg0523b0701" n="0523b0701"/>己<anchor xml:id="end0523b0701"/>短。惜 <lb ed="X" n="0523b08"/><lb ed="R093" n="0536a11"/>惮惜。谓畏改之难。玉之内玷曰瑕。外玷曰玼。戒有 <lb ed="X" n="0523b09"/><lb ed="R093" n="0536a12"/>缺漏如之。然既戒有缺漏。如玉有瑕玼。理当发露 <lb ed="X" n="0523b10"/><lb ed="R093" n="0536a13"/>改革。期为全人。乃竟善于遮护。一味惮惜。是为甘 <lb ed="X" n="0523b11"/><lb ed="R093" n="0536a14"/>于下流。不思上进之辈。故以小智称之。由此不堪 <lb ed="X" n="0523b12"/><lb ed="R093" n="0536a15"/>闻大。故纶音欲降。<anchor xml:id="nkr_note_add_0523b1201" n="0523b1201"/><anchor xml:id="beg0523b1201" n="0523b1201"/>已<anchor xml:id="end0523b1201"/>先出也。</p><p xml:id="pX33p0523b1212" cb:place="inline">众中下。<persName>世尊</persName>不禁<note place="inline">长行 <lb ed="X" n="0523b13"/><lb ed="R093" n="0536a16"/>经家叙其不禁。偈颂<persName>如来</persName>明其不禁。意義互显</note>。上慢徒慕虚名。不务真修 <lb ed="X" n="0523b14"/><lb ed="R093" n="0536a17"/>实证。如彼去酒之渣。去米之皮。故曰众中糟糠。如 <lb ed="X" n="0523b15"/><lb ed="R093" n="0536a18"/>来智鉴无私。洞察彼之肺腑。彼虽欲掩其过。有所 <lb ed="X" n="0523b16"/><lb ed="R093" n="0536b01"/>不能。故曰威德故去。既以威德故去。<persName>如来</persName>何不禁 <lb ed="X" n="0523b17"/><lb ed="R093" n="0536b02"/>制。令作繫珠缘乎。皆以斯人戒有缺漏。智慧狭小。 <lb ed="X" n="0523b18"/><lb ed="R093" n="0536b03"/>尟福尟德。不堪受是大法。亦如潢流不注瓦缶。福 <lb ed="X" n="0523b19"/><lb ed="R093" n="0536b04"/>泽不降婬人。故<persName>世尊</persName>默然不制止也。</p><p xml:id="pX33p0523b1915" cb:place="inline">此众下。抑扬 <lb ed="X" n="0523b20"/><lb ed="R093" n="0536b05"/>劝勉。可知。准长行。前有应求许说。後有当機愿闻。 <lb ed="X" n="0523b21"/><lb ed="R093" n="0536b06"/>俱略也。颂许说诫听竟。</p><p xml:id="pX33p0523b2110" cb:place="inline">△二颂正为分解<note place="inline">超颂</note>三。一 <lb ed="X" n="0523b22"/><lb ed="R093" n="0536b07"/>颂略为分解。二颂擧浊防难。三颂详为分解。初三。 <lb ed="X" n="0523b23"/><lb ed="R093" n="0536b08"/>一合颂自他之权。二合颂自他之实。三義颂结显 <lb ed="X" n="0523b24"/><lb ed="R093" n="0536b09"/>道同。初二。一颂诸<persName>佛</persName>之权。二颂自证之权。初。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0523c" n="0523c"/> <lb ed="X" n="0523c01"/><lb ed="R093" n="0536b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523c0101">诸<persName>佛</persName>所得法无量方便力而为众生说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523c02"/><lb ed="R093" n="0536b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523c0201">诸<persName>佛</persName>所得。实智也。无量方便。权智也。权智随機。故 <lb ed="X" n="0523c03"/><lb ed="R093" n="0536b12"/>云为众生说。长行所谓随宜说法是也。</p><p xml:id="pX33p0523c0316" cb:place="inline">△二颂自 <lb ed="X" n="0523c04"/><lb ed="R093" n="0536b13"/>证之权二。一通为群機。二别为二乘。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523c05"/><lb ed="R093" n="0536b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523c0501">众生心所念种种所行道<note place="inline">至</note>优波提舍经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523c06"/><lb ed="R093" n="0536b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523c0601">初众生機性。念之一字。義通能所。众生心为能念。 <lb ed="X" n="0523c07"/><lb ed="R093" n="0536b16"/>所行道为所念。若释其義者。念谓惓惓服膺。朝夕 <lb ed="X" n="0523c08"/><lb ed="R093" n="0536b17"/>不忘。道谓三乘所修。正助道法。正助道法。其类不 <lb ed="X" n="0523c09"/><lb ed="R093" n="0536b18"/>一。故云种种。此约三乘機性言之。欲谓心心向往。 <lb ed="X" n="0523c10"/><lb ed="R093" n="0537a01"/>时刻不辍。时刻不辍。习成人天機性。故云欲性。欲 <lb ed="X" n="0523c11"/><lb ed="R093" n="0537a02"/>性不一。故云若干。不唯欲性若干。即先世所作之 <lb ed="X" n="0523c12"/><lb ed="R093" n="0537a03"/>业。亦有善恶不同。此约人天機性言之。</p><p xml:id="pX33p0523c1216" cb:place="inline"><persName>佛</persName>悉下。如 <lb ed="X" n="0523c13"/><lb ed="R093" n="0537a04"/>来教益。悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0523c1301" n="0523c1301"/><anchor xml:id="beg0523c1301" n="0523c1301"/>已<anchor xml:id="end0523c1301"/>者。观機有准。诸缘譬喩等。施教 <lb ed="X" n="0523c14"/><lb ed="R093" n="0537a05"/>无差。施教无差。随分成益。故令一切欢喜。後文所 <lb ed="X" n="0523c15"/><lb ed="R093" n="0537a06"/>谓适其愿故。心各勇锐是也。</p><p xml:id="pX33p0523c1512" cb:place="inline">或说下。法部差别。名 <lb ed="X" n="0523c16"/><lb ed="R093" n="0537a07"/>義见于悬義。</p><p xml:id="pX33p0523c1606" cb:place="inline">△二别为二乘<note place="inline"><persName>佛</persName>慈虽普。别为二乘意多。以是昔缘。中复 <lb ed="X" n="0523c17"/><lb ed="R093" n="0537a08"/>退大。较之菩萨。情属可愍。较之凡夫。理在可接故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523c18"/><lb ed="R093" n="0537a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0523c1801">钝根乐小法贪著于生死<note place="inline">至</note>为是说涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0523c19"/><lb ed="R093" n="0537a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0523c1901">此中二乘機性有二。若原从二乘中来。则钝根乐 <lb ed="X" n="0523c20"/><lb ed="R093" n="0537a11"/>小法。若原从凡夫中来。则贪著于生死。乐小法者。 <lb ed="X" n="0523c21"/><lb ed="R093" n="0537a12"/>虽値无量诸<persName>佛</persName>。不行菩萨深妙之道。道称深妙者。 <lb ed="X" n="0523c22"/><lb ed="R093" n="0537a13"/>无住之因。非二乘所及故。贪著生死者。缠绵三界 <lb ed="X" n="0523c23"/><lb ed="R093" n="0537a14"/>之中。常为众苦之所恼乱。苦称恼乱者。逼恼其身。 <lb ed="X" n="0523c24"/><lb ed="R093" n="0537a15"/>动乱其心故。为是说涅槃者。由不行深妙道故。暂 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0524a" n="0524a"/> <lb ed="X" n="0524a01"/><lb ed="R093" n="0537a16"/>济化垒。由众苦所恼乱故。急救然眉。出世本怀。不 <lb ed="X" n="0524a02"/><lb ed="R093" n="0537a17"/>如是也。合颂自他之权竟。</p><p xml:id="pX33p0524a0211" cb:place="inline">△二合颂自他之实二。 <lb ed="X" n="0524a03"/><lb ed="R093" n="0537a18"/>一颂自证之实。二颂诸<persName>佛</persName>之实。初二。一会权归实。 <lb ed="X" n="0524a04"/><lb ed="R093" n="0537b01"/>二三根获益。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524a05"/><lb ed="R093" n="0537b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524a0501">我设是方便令得入<persName>佛</persName>慧<note place="inline">至</note>以故说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524a06"/><lb ed="R093" n="0537b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524a0601">初别会二乘。设是方便。令入<persName>佛</persName>慧者。明施权本意。 <lb ed="X" n="0524a07"/><lb ed="R093" n="0537b04"/>未曾说汝。当得成<persName>佛</persName>者。明以权覆实。所以未说。说 <lb ed="X" n="0524a08"/><lb ed="R093" n="0537b05"/>时未至者。明复实所以。今正是时。决定说大者。明 <lb ed="X" n="0524a09"/><lb ed="R093" n="0537b06"/>及时开显。言目今根機<anchor xml:id="nkr_note_add_0524a0901" n="0524a0901"/><anchor xml:id="beg0524a0901" n="0524a0901"/>已<anchor xml:id="end0524a0901"/>熟。会不可失。故曰正是 <lb ed="X" n="0524a10"/><lb ed="R093" n="0537b07"/>其时。开显会归。但教菩萨。故云决定说大也。</p><p xml:id="pX33p0524a1018" cb:place="inline">我此 <lb ed="X" n="0524a11"/><lb ed="R093" n="0537b08"/>下。通会诸教。言不唯小乘涅槃。是方便说。即我从 <lb ed="X" n="0524a12"/><lb ed="R093" n="0537b09"/>前所说。九部之法。皆为随顺众生。必至会入大乘。 <lb ed="X" n="0524a13"/><lb ed="R093" n="0537b10"/>乃<persName>佛</persName>本意。以是之故。今说是经。普会从前所说。同 <lb ed="X" n="0524a14"/><lb ed="R093" n="0537b11"/>归乎大也。</p><p xml:id="pX33p0524a1405" cb:place="inline">△二三根获益二。一正为上根。二兼为 <lb ed="X" n="0524a15"/><lb ed="R093" n="0537b12"/>中下。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524a16"/><lb ed="R093" n="0537b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524a1601">有<persName>佛</persName>子心净柔软亦利根<note place="inline">至</note>故为说大乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524a17"/><lb ed="R093" n="0537b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524a1701">初根利因深。根利因深。堪于受记成<persName>佛</persName>。故称<persName>佛</persName>子。 <lb ed="X" n="0524a18"/><lb ed="R093" n="0537b15"/>心净者。专心求<persName>佛</persName>。不杂馀念。柔软者。不执权宗。随 <lb ed="X" n="0524a19"/><lb ed="R093" n="0537b16"/>顺实教。利根者。诸根猛利。智慧明了。此约现在根 <lb ed="X" n="0524a20"/><lb ed="R093" n="0537b17"/>利言之。无量<persName>佛</persName>所。显値<persName>佛</persName>之廣。行深妙道。显修因 <lb ed="X" n="0524a21"/><lb ed="R093" n="0537b18"/>之大。此约过去因深言之。</p><p xml:id="pX33p0524a2111" cb:place="inline">为此下。说法授记。由彼 <lb ed="X" n="0524a22"/><lb ed="R093" n="0538a01"/>根利因深。堪受大法。故为说大乘经。既闻法<anchor xml:id="nkr_note_add_0524a2201" n="0524a2201"/><anchor xml:id="beg0524a2201" n="0524a2201"/>已<anchor xml:id="end0524a2201"/>。了 <lb ed="X" n="0524a23"/><lb ed="R093" n="0538a02"/>知自心作<persName>佛</persName>。故记来世成道。</p><p xml:id="pX33p0524a2312" cb:place="inline">以深下。获益欢喜。深 <lb ed="X" n="0524a24"/><lb ed="R093" n="0538a03"/>心念<persName>佛</persName>者。念念求成。唯恐不得。正受道之機。修持 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0524b" n="0524b"/> <lb ed="X" n="0524b01"/><lb ed="R093" n="0538a04"/>净戒者。严护篇聚。无缺无漏。正载道之器。以斯機 <lb ed="X" n="0524b02"/><lb ed="R093" n="0538a05"/>器。忽闻得记成<persName>佛</persName>。如苗遇雨。故云大喜充遍身也。 <lb ed="X" n="0524b03"/><lb ed="R093" n="0538a06"/>心即深心念<persName>佛</persName>之心。行即修持净戒之行。<persName>佛</persName>以知 <lb ed="X" n="0524b04"/><lb ed="R093" n="0538a07"/>此。故为说大。所谓不失人。亦不失言矣。</p><p xml:id="pX33p0524b0416" cb:place="inline">△二兼为 <lb ed="X" n="0524b05"/><lb ed="R093" n="0538a08"/>中下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b06"/><lb ed="R093" n="0538a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524b0601">声闻若菩萨闻我所说法乃至于一偈皆成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b07"/><lb ed="R093" n="0538a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524b0701">声闻指实行声闻。下根也。菩萨指权渐菩萨。中根 <lb ed="X" n="0524b08"/><lb ed="R093" n="0538a11"/>也。若犹及也。言说法虽为上根。而下根声闻。及中 <lb ed="X" n="0524b09"/><lb ed="R093" n="0538a12"/>根菩萨。闻我所说。虽少至一偈。亦皆成<persName>佛</persName>无疑。况 <lb ed="X" n="0524b10"/><lb ed="R093" n="0538a13"/>于多乎。是则闻此法者。幸勿自疑自误可也。颂自 <lb ed="X" n="0524b11"/><lb ed="R093" n="0538a14"/>证之实竟。</p><p xml:id="pX33p0524b1105" cb:place="inline">△二颂诸<persName>佛</persName>之实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b12"/><lb ed="R093" n="0538a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524b1201">十方<persName>佛</persName>土中唯有一乘法<note place="inline">至</note>说<persName>佛</persName>智慧故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b13"/><lb ed="R093" n="0538a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524b1301">诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。唯以一大事因缘故。出现于世。故曰唯 <lb ed="X" n="0524b14"/><lb ed="R093" n="0538a17"/>有一乘。无二无三。既无二三。凡说二说三者。俱系 <lb ed="X" n="0524b15"/><lb ed="R093" n="0538a18"/>方便。故云除也。然诸<persName>佛</persName>所以方便说二三者。但为 <lb ed="X" n="0524b16"/><lb ed="R093" n="0538b01"/>众生处处贪著。暂借假名而引导之。原<persName>佛</persName>本意。究 <lb ed="X" n="0524b17"/><lb ed="R093" n="0538b02"/>竟为说<persName>佛</persName>慧故也。合颂自他之实竟。</p><p xml:id="pX33p0524b1715" cb:place="inline">△三義颂结 <lb ed="X" n="0524b18"/><lb ed="R093" n="0538b03"/>显道同二。一正颂长行。二防问断疑。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b19"/><lb ed="R093" n="0538b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524b1901">诸<persName>佛</persName>出于世唯此一事实<note place="inline">至</note>此事为不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524b20"/><lb ed="R093" n="0538b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524b2001">初颂结诸<persName>佛</persName>权实。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。但教菩萨。故曰唯此 <lb ed="X" n="0524b21"/><lb ed="R093" n="0538b06"/>一事实。馀二则非真。唯以<persName>佛</persName>之知见。示悟众生。故 <lb ed="X" n="0524b22"/><lb ed="R093" n="0538b07"/>曰终不以小乘。济渡于众生。此与长行。文别而義 <lb ed="X" n="0524b23"/><lb ed="R093" n="0538b08"/>同也。</p><p xml:id="pX33p0524b2303" cb:place="inline"><persName>佛</persName>自下。颂结自证权实。智冥实理。全智住于 <lb ed="X" n="0524b24"/><lb ed="R093" n="0538b09"/>理中。不共凡小。故云自住大乘。如其所得等。如犹 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0524c" n="0524c"/> <lb ed="X" n="0524c01"/><lb ed="R093" n="0538b10"/>称也。谓称<anchor xml:id="nkr_note_add_0524c0101" n="0524c0101"/><anchor xml:id="beg0524c0101" n="0524c0101"/>己<anchor xml:id="end0524c0101"/>所得大乘之法。以定慧力。莊严圣。教 <lb ed="X" n="0524c02"/><lb ed="R093" n="0538b11"/>也。莊严圣教。必以定慧力者。以非定不能契。非慧 <lb ed="X" n="0524c03"/><lb ed="R093" n="0538b12"/>无由说故。以此度生句。出莊严圣教之意。自证无 <lb ed="X" n="0524c04"/><lb ed="R093" n="0538b13"/>上等。明以此度生之由。大乘之上。置以无上道言 <lb ed="X" n="0524c05"/><lb ed="R093" n="0538b14"/>者。具二拣别。一拣证。二拣教。拣证者。<persName>佛</persName>及菩萨所 <lb ed="X" n="0524c06"/><lb ed="R093" n="0538b15"/>证。皆称大乘。无上道言。即拣菩萨。唯<persName>佛</persName>得证故。拣 <lb ed="X" n="0524c07"/><lb ed="R093" n="0538b16"/>教者。始终顿圆四教。皆名大乘。无上道言。即拣前 <lb ed="X" n="0524c08"/><lb ed="R093" n="0538b17"/>三。唯圆可称故。平等者。生<persName>佛</persName>共秉。虽生<persName>佛</persName>共秉。凡 <lb ed="X" n="0524c09"/><lb ed="R093" n="0538b18"/>小迷而不知。菩萨知而未极。故曰自证无上道。大 <lb ed="X" n="0524c10"/><lb ed="R093" n="0539a01"/>乘平等法也。既自证无上。不可以有上教人。若以 <lb ed="X" n="0524c11"/><lb ed="R093" n="0539a02"/>小化。是教人以有上法矣。既大乘平等。亦当令众 <lb ed="X" n="0524c12"/><lb ed="R093" n="0539a03"/>生同得。乃至一人。是不令其同得大矣。如是乃有 <lb ed="X" n="0524c13"/><lb ed="R093" n="0539a04"/>私于<anchor xml:id="nkr_note_add_0524c1301" n="0524c1301"/><anchor xml:id="beg0524c1301" n="0524c1301"/>己<anchor xml:id="end0524c1301"/>。不公于物。故云则堕悭贪。悭贪二字。岂慈 <lb ed="X" n="0524c14"/><lb ed="R093" n="0539a05"/>父所宜有。故曰此为不可。由此所以莊严圣教以 <lb ed="X" n="0524c15"/><lb ed="R093" n="0539a06"/>度生也。正颂长行竟。</p><p xml:id="pX33p0524c1509" cb:place="inline">△二防问断疑<note place="inline">此颂補属</note>分二。一 <lb ed="X" n="0524c16"/><lb ed="R093" n="0539a07"/>防承上致问。二断序分馀疑。初<note place="inline">问。<persName>世尊</persName>说权说实。临莅十方。得大无 <lb ed="X" n="0524c17"/><lb ed="R093" n="0539a08"/>畏。何所據耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524c18"/><lb ed="R093" n="0539a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0524c1801">若人信归<persName>佛</persName><persName>如来</persName>不欺诳<note place="inline">至</note>而独无所畏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0524c19"/><lb ed="R093" n="0539a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0524c1901">信。谓心相肯信。归。谓身相归投。既心相肯信。身相 <lb ed="X" n="0524c20"/><lb ed="R093" n="0539a11"/>归投。<persName>佛</persName>即视彼如子。处<anchor xml:id="nkr_note_add_0524c2001" n="0524c2001"/><anchor xml:id="beg0524c2001" n="0524c2001"/>己<anchor xml:id="end0524c2001"/>若父。故不欺诳。亦无贪 <lb ed="X" n="0524c21"/><lb ed="R093" n="0539a12"/>嫉。不欺诳者。言初说三乘。皆以时未至故。機未熟 <lb ed="X" n="0524c22"/><lb ed="R093" n="0539a13"/>故。幷非欺彼无智。诳以权宗。无贪嫉者。言今说一 <lb ed="X" n="0524c23"/><lb ed="R093" n="0539a14"/>乘。亦以时<anchor xml:id="nkr_note_add_0524c2301" n="0524c2301"/><anchor xml:id="beg0524c2301" n="0524c2301"/>已<anchor xml:id="end0524c2301"/>至故。機<anchor xml:id="nkr_note_add_0524c2302" n="0524c2302"/><anchor xml:id="beg0524c2302" n="0524c2302"/>已<anchor xml:id="end0524c2302"/>熟故。岂复贪吝大乘。嫉人 <lb ed="X" n="0524c24"/><lb ed="R093" n="0539a15"/>同得。若略有欺诳。稍涉贪嫉。虽非世谛烦恼。亦属 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0525a" n="0525a"/> <lb ed="X" n="0525a01"/><lb ed="R093" n="0539a16"/>法中恶见。<persName>如来</persName>既不既无。故云断也。由断此故。所 <lb ed="X" n="0525a02"/><lb ed="R093" n="0539a17"/>以临莅十方。说法度生。独无所畏。言独无所畏者。 <lb ed="X" n="0525a03"/><lb ed="R093" n="0539a18"/>显欺诳未断者。则恐露<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a0301" n="0525a0301"/><anchor xml:id="beg0525a0301" n="0525a0301"/>己<anchor xml:id="end0525a0301"/>短。贪嫉未断者。则恐显 <lb ed="X" n="0525a04"/><lb ed="R093" n="0539b01"/>他长。临众说法。未免畏首畏尾。不能如是也。</p><p xml:id="pX33p0525a0418" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0525a05"/><lb ed="R093" n="0539b02"/>断序分馀疑<note place="inline">因序分文殊结答偈云。诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有 <lb ed="X" n="0525a06"/><lb ed="R093" n="0539b03"/>馀。據此则三乘馀疑。尙待<persName>如来</persName>为断。今<persName>如来</persName>自出定後。<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a0601" n="0525a0601"/><anchor xml:id="beg0525a0601" n="0525a0601"/>已<anchor xml:id="end0525a0601"/>经略明廣明。自他权实之旨。至此三乘馀疑。料 <lb ed="X" n="0525a07"/><lb ed="R093" n="0539b04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0525a0701" n="0525a0701"/><anchor xml:id="beg0525a0701" n="0525a0701"/>已<anchor xml:id="end0525a0701"/>殆尽。故自擧放光所为以断之云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525a08"/><lb ed="R093" n="0539b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0525a0801">我以相严身光明照世间无量众所尊为说实相印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525a09"/><lb ed="R093" n="0539b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0525a0901"><persName>佛</persName>身以相好为严。故云相严身。光明。即相严身中。 <lb ed="X" n="0525a10"/><lb ed="R093" n="0539b07"/>所放白毫相光。世间。即白毫相光。所照万八千土。 <lb ed="X" n="0525a11"/><lb ed="R093" n="0539b08"/>无量众所尊。即万八千土。所现万八千<persName>佛</persName>。末句乃 <lb ed="X" n="0525a12"/><lb ed="R093" n="0539b09"/>结断之词。言我以相严身中。放白毫光明。照万八 <lb ed="X" n="0525a13"/><lb ed="R093" n="0539b10"/>千土。及现万八千<persName>佛</persName>者。无别所为。乃为说实相印 <lb ed="X" n="0525a14"/><lb ed="R093" n="0539b11"/>耳。实相称印者。以<persName>佛</persName><persName>佛</persName>相授。代代相承。如传国之 <lb ed="X" n="0525a15"/><lb ed="R093" n="0539b12"/>玺。故名为印。又以一切诸法。皆依实相而出。如印 <lb ed="X" n="0525a16"/><lb ed="R093" n="0539b13"/>印像。故名为印。法句经云。森罗及万象。一法之所 <lb ed="X" n="0525a17"/><lb ed="R093" n="0539b14"/>印是也。颂略为分解竟。</p><p xml:id="pX33p0525a1710" cb:place="inline">△二颂擧浊防难<note place="inline">超颂</note>二。一 <lb ed="X" n="0525a18"/><lb ed="R093" n="0539b15"/>自庆愿满。二義颂长文。初<note place="inline">超颂中補颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525a19"/><lb ed="R093" n="0539b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0525a1901">舍利弗当知我本立誓愿<note place="inline">至</note>皆令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525a20"/><lb ed="R093" n="0539b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0525a2001">馀疑既断。信解斯生。欲示庆幸之意。故教以当知。 <lb ed="X" n="0525a21"/><lb ed="R093" n="0539b18"/>本立誓愿。或指宝藏<persName>佛</persName>时。愚谓不必拘泥。即大通 <lb ed="X" n="0525a22"/><lb ed="R093" n="0540a01"/>威音时。岂无愿乎。欲令一切。如我无异者。即众生 <lb ed="X" n="0525a23"/><lb ed="R093" n="0540a02"/>无边。誓愿普度之意。如我所愿。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a2301" n="0525a2301"/><anchor xml:id="beg0525a2301" n="0525a2301"/>已<anchor xml:id="end0525a2301"/>满足者。约一 <lb ed="X" n="0525a24"/><lb ed="R093" n="0540a03"/>期事毕而论。谓所应度者皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a2401" n="0525a2401"/><anchor xml:id="beg0525a2401" n="0525a2401"/>已<anchor xml:id="end0525a2401"/>度讫。未得度者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0525a2402" n="0525a2402"/><anchor xml:id="beg0525a2402" n="0525a2402"/>已<anchor xml:id="end0525a2402"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0525b" n="0525b"/> <lb ed="X" n="0525b01"/><lb ed="R093" n="0540a04"/>作得度缘故。化一切众。令入<persName>佛</persName>道者。约究竟圆满 <lb ed="X" n="0525b02"/><lb ed="R093" n="0540a05"/>而论。谓解行在躬。见闻为种。浅深虽异。究竟成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0525b03"/><lb ed="R093" n="0540a06"/>故。前云声闻若菩萨。闻我所说法。乃至于一偈。皆 <lb ed="X" n="0525b04"/><lb ed="R093" n="0540a07"/>成<persName>佛</persName>无疑是也。</p><p xml:id="pX33p0525b0407" cb:place="inline">△二義颂长文<note place="inline">属超颂中義颂</note>。分二。一颂 <lb ed="X" n="0525b05"/><lb ed="R093" n="0540a08"/><persName>佛</persName>出浊世。二颂顺时说三。初<note place="inline">防难之義。与长行不同。长行承总结道同 <lb ed="X" n="0525b06"/><lb ed="R093" n="0540a09"/>義来。此中承自庆愿满義来。难云。既欲令一切。与<persName>佛</persName>无异。理当凡遇众生。尽以<persName>佛</persName>道教之。初说三乘。何所 <lb ed="X" n="0525b07"/><lb ed="R093" n="0540a10"/>为耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525b08"/><lb ed="R093" n="0540a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0525b0801">若我遇众生尽教以<persName>佛</persName>道<note place="inline">至</note>如是人难度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0525b09"/><lb ed="R093" n="0540a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0525b0901">初颂劫浊。长行承结显道同義来。故曰诸<persName>佛</persName>出于 <lb ed="X" n="0525b10"/><lb ed="R093" n="0540a13"/>五浊恶世。此中承自庆愿满義来。故云若我遇众 <lb ed="X" n="0525b11"/><lb ed="R093" n="0540a14"/>生。尽教以<persName>佛</persName>道。众生即劫浊众生。以<persName>如来</persName>出世。当 <lb ed="X" n="0525b12"/><lb ed="R093" n="0540a15"/>劫浊最乱时也。乱时众生。尽以<persName>佛</persName>道教之。则左矣。 <lb ed="X" n="0525b13"/><lb ed="R093" n="0540a16"/>何故。言彼时众生。垢轻而有智者少。垢重而无智 <lb ed="X" n="0525b14"/><lb ed="R093" n="0540a17"/>者多。无智之人。一向错乱修习。邪正不分。乍闻<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0525b15"/><lb ed="R093" n="0540a18"/>道。将必迷而不知。惑而不信。自然不受教矣。</p><p xml:id="pX33p0525b1518" cb:place="inline">我知 <lb ed="X" n="0525b16"/><lb ed="R093" n="0540b01"/>下。颂烦恼浊。多劫廣积恶因。故曰未修善本。现在 <lb ed="X" n="0525b17"/><lb ed="R093" n="0540b02"/>随逐尘境。故曰坚著五欲。坚著即贪惑也。由贪惑 <lb ed="X" n="0525b18"/><lb ed="R093" n="0540b03"/>故。执迷不了。而痴爱继之。痴爱即痴惑也。由痴惑 <lb ed="X" n="0525b19"/><lb ed="R093" n="0540b04"/>故。是非竞起。而嗔恼生焉。生恼即嗔惑也。依此三 <lb ed="X" n="0525b20"/><lb ed="R093" n="0540b05"/>惑而为根本。百八烦恼。从此而生。非烦恼浊乎。</p><p xml:id="pX33p0525b2019" cb:place="inline">以 <lb ed="X" n="0525b21"/><lb ed="R093" n="0540b06"/>诸下。颂众生浊。以前诸欲而为因缘。起贪嗔痴。地 <lb ed="X" n="0525b22"/><lb ed="R093" n="0540b07"/>狱鬼畜之报。不旋踵而即至。故曰坠三恶道。纵恶 <lb ed="X" n="0525b23"/><lb ed="R093" n="0540b08"/>道罪毕。转生人天。失手错脚。复从沦溺。故曰轮迴 <lb ed="X" n="0525b24"/><lb ed="R093" n="0540b09"/>六趣。所谓处处受生是也。既处处受生。自然众苦 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0525c" n="0525c"/> <lb ed="X" n="0525c01"/><lb ed="R093" n="0540b10"/>备受。非众生浊乎。</p><p xml:id="pX33p0525c0108" cb:place="inline">受胎下。颂命浊。微形者。大成云。 <lb ed="X" n="0525c02"/><lb ed="R093" n="0540b11"/>非胎中微小之形。乃中阴隐微之形。所见最是。以 <lb ed="X" n="0525c03"/><lb ed="R093" n="0540b12"/>中阴若有若无。凡眼不见。故称微形。复置受胎言 <lb ed="X" n="0525c04"/><lb ed="R093" n="0540b13"/>者。以其体即是八识。投胎领命。全依乎此。规矩云。 <lb ed="X" n="0525c05"/><lb ed="R093" n="0540b14"/>去後来先作主公是也。世世常增长者。由此识心。 <lb ed="X" n="0525c06"/><lb ed="R093" n="0540b15"/>合暖息为命根。生生世世。增长色身。非命浊乎。</p><p xml:id="pX33p0525c0619" cb:place="inline">薄 <lb ed="X" n="0525c07"/><lb ed="R093" n="0540b16"/>德下。颂见浊。言既增长色身。难免品类不齐。其间 <lb ed="X" n="0525c08"/><lb ed="R093" n="0540b17"/>薄德少福者。既乏出世之德。又尟世间之福。故为 <lb ed="X" n="0525c09"/><lb ed="R093" n="0540b18"/>众苦逼迫。由逼迫故。希望出離。其奈不遇明师。以 <lb ed="X" n="0525c10"/><lb ed="R093" n="0541a01"/>致误入邪见。邪见众多。故曰稠林。若有若无等。正 <lb ed="X" n="0525c11"/><lb ed="R093" n="0541a02"/>明邪见众多義也。有即常见。无即断见。此二同为 <lb ed="X" n="0525c12"/><lb ed="R093" n="0541a03"/>边见。等该身邪见戒。依此诸见以为根本。辗转妄 <lb ed="X" n="0525c13"/><lb ed="R093" n="0541a04"/>计。具足六十二种。如计即色是我<note place="inline">一</note>。離色是我<note place="inline">二</note>。 <lb ed="X" n="0525c14"/><lb ed="R093" n="0541a05"/>色大我小。我在色中<note place="inline">三</note>。我大色小。色在我中<note place="inline">四</note>。色 <lb ed="X" n="0525c15"/><lb ed="R093" n="0541a06"/>阴既尔。四阴亦然。共为二十。三世成六。合根本断 <lb ed="X" n="0525c16"/><lb ed="R093" n="0541a07"/>常。则成六十二见。所谓稠林者此也。深著妄法者。 <lb ed="X" n="0525c17"/><lb ed="R093" n="0541a08"/>非果计果。终无实证。即摄见取。坚受不捨者。邪见 <lb ed="X" n="0525c18"/><lb ed="R093" n="0541a09"/>覆心。虽<persName>佛</persName>莫易。亦摄邪见。我慢者。执身有我。凌傲 <lb ed="X" n="0525c19"/><lb ed="R093" n="0541a10"/>他人。即摄身见。自矜者。非因计因。邪戒自憍。亦摄 <lb ed="X" n="0525c20"/><lb ed="R093" n="0541a11"/>戒见。此以上文等言含糊。褈申四见相也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c2001" n="0525c2001"/><anchor xml:id="beg0525c2001" n="0525c2001"/>谄<anchor xml:id="end0525c2001"/>曲者。 <lb ed="X" n="0525c21"/><lb ed="R093" n="0541a12"/>为求利养。<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c2101" n="0525c2101"/><anchor xml:id="beg0525c2101" n="0525c2101"/>谄<anchor xml:id="end0525c2101"/>媚豪势。曲奉尊富。虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0525c2102" n="0525c2102"/><anchor xml:id="beg0525c2102" n="0525c2102"/>谄<anchor xml:id="end0525c2102"/>媚曲奉。乃诈 <lb ed="X" n="0525c22"/><lb ed="R093" n="0541a13"/>于恭敬。故诛以其心不实。此语可<g ref="#CB00104">媲</g>宝镜。毕照邪 <lb ed="X" n="0525c23"/><lb ed="R093" n="0541a14"/>态。吾知外道闻之。必心胆俱裂矣。照妖集云。著邪 <lb ed="X" n="0525c24"/><lb ed="R093" n="0541a15"/>见者。心窍俱迷。生同醉梦。死从轮溺。故曰千万亿 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0526a" n="0526a"/> <lb ed="X" n="0526a01"/><lb ed="R093" n="0541a16"/>劫。不闻<persName>佛</persName>名。又曰尽未来际。诸<persName>佛</persName>亦无<g ref="#CB15081">策</g>以相救。 <lb ed="X" n="0526a02"/><lb ed="R093" n="0541a17"/>故曰亦不闻法。是人难度。又曰邪教害人。甚于虎 <lb ed="X" n="0526a03"/><lb ed="R093" n="0541a18"/>狼。故<persName>世尊</persName>独廣明之。颂<persName>佛</persName>出浊世竟。</p><p xml:id="pX33p0526a0315" cb:place="inline">△二颂顺时 <lb ed="X" n="0526a04"/><lb ed="R093" n="0541b01"/>说三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526a05"/><lb ed="R093" n="0541b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526a0501">是故舍利弗我为设方便<note place="inline">至</note>来世得作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526a06"/><lb ed="R093" n="0541b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526a0601">是故者。承上起下之辞。<persName>如来</persName>意谓。以是五浊辗转。 <lb ed="X" n="0526a07"/><lb ed="R093" n="0541b04"/>甚至流于邪见之故。舍利弗。当知<persName>如来</persName>施权。非得 <lb ed="X" n="0526a08"/><lb ed="R093" n="0541b05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0526a0801" n="0526a0801"/><anchor xml:id="beg0526a0801" n="0526a0801"/>已<anchor xml:id="end0526a0801"/>也。由彼千万亿劫。不得见<persName>佛</persName>闻法。欲令渐次熏 <lb ed="X" n="0526a09"/><lb ed="R093" n="0541b06"/>习。故曰为设方便。由彼众苦逼迫流入邪见。故说 <lb ed="X" n="0526a10"/><lb ed="R093" n="0541b07"/>尽苦之道。绝其源也。由彼深著妄法。坚受不捨。故 <lb ed="X" n="0526a11"/><lb ed="R093" n="0541b08"/>示涅槃之道。易其情也。然此涅槃。但灭见思烦恼。 <lb ed="X" n="0526a12"/><lb ed="R093" n="0541b09"/>分段生死。尙馀尘沙无明。变易生死。故云虽说涅 <lb ed="X" n="0526a13"/><lb ed="R093" n="0541b10"/>槃。亦非真灭。诸法即情与无情。染净差别等法。从 <lb ed="X" n="0526a14"/><lb ed="R093" n="0541b11"/>本来。常自寂灭者。以一心原有二门。一真如门。不 <lb ed="X" n="0526a15"/><lb ed="R093" n="0541b12"/>变義。二生灭门。随缘義。然真如即是生灭。故能随 <lb ed="X" n="0526a16"/><lb ed="R093" n="0541b13"/>缘变现诸法。生灭即是真如。故从本来常自寂灭。 <lb ed="X" n="0526a17"/><lb ed="R093" n="0541b14"/>了此本寂。乃真涅槃。若如前所说。不过離乱求寂。 <lb ed="X" n="0526a18"/><lb ed="R093" n="0541b15"/>对生言灭。岂真灭哉。<persName>佛</persName>子。即了此本寂之人。了此 <lb ed="X" n="0526a19"/><lb ed="R093" n="0541b16"/>本寂。与<persName>佛</persName>命脉相通。故称<persName>佛</persName>子。理虽顿悟。事必渐 <lb ed="X" n="0526a20"/><lb ed="R093" n="0541b17"/>修。故须行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0526a2001" n="0526a2001"/><anchor xml:id="beg0526a2001" n="0526a2001"/>已<anchor xml:id="end0526a2001"/>。来世作<persName>佛</persName>。據此则真灭尙不应住。 <lb ed="X" n="0526a21"/><lb ed="R093" n="0541b18"/>况权灭非真。岂得<anchor xml:id="nkr_note_add_0526a2101" n="0526a2101"/><anchor xml:id="beg0526a2101" n="0526a2101"/>已<anchor xml:id="end0526a2101"/>而说哉。颂擧浊防难竟。</p><p xml:id="pX33p0526a2118" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0526a22"/><lb ed="R093" n="0542a01"/>颂详为分解<note place="inline">追颂</note>三。一颂详解诸<persName>佛</persName>权实。二颂详解 <lb ed="X" n="0526a23"/><lb ed="R093" n="0542a02"/>自证权实。三颂总结以显道同。初<note place="inline">准长行分三。今阙总结本怀一 <lb ed="X" n="0526a24"/><lb ed="R093" n="0542a03"/>義</note>分二。一颂例上总标。二颂分文别列。初<note place="inline">義颂</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0526b" n="0526b"/> <lb ed="X" n="0526b01"/><lb ed="R093" n="0542a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526b0101">我有方便力开示三乘法<note place="inline">至</note>唯一无二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b02"/><lb ed="R093" n="0542a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526b0201">首二句。牒上为例。</p><p xml:id="pX33p0526b0208" cb:place="inline">次二句。正以例明。然开三既属 <lb ed="X" n="0526b03"/><lb ed="R093" n="0542a06"/>方便。正显唯为一乘。诸<persName>佛</persName>皆说一乘。正显三是方 <lb ed="X" n="0526b04"/><lb ed="R093" n="0542a07"/>便。能例所例。義互影也。</p><p xml:id="pX33p0526b0410" cb:place="inline">今此下。劝信标同。言既知 <lb ed="X" n="0526b05"/><lb ed="R093" n="0542a08"/>三是方便。不应固执。既知唯说一乘。宜当谛信。故 <lb ed="X" n="0526b06"/><lb ed="R093" n="0542a09"/>教以今此大众。皆应除疑。此劝信也。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0526b0601" n="0526b0601"/><anchor xml:id="beg0526b0601" n="0526b0601"/>已<anchor xml:id="end0526b0601"/>劝信。欲 <lb ed="X" n="0526b07"/><lb ed="R093" n="0542a10"/>更详解。故重示<persName>佛</persName>语无异。唯一无二。此标同也。</p><p xml:id="pX33p0526b0719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0526b08"/><lb ed="R093" n="0542a11"/>二颂分文别列三。一颂过去<persName>佛</persName>同。二颂未来<persName>佛</persName>同。 <lb ed="X" n="0526b09"/><lb ed="R093" n="0542a12"/>三颂现在<persName>佛</persName>同。初二。一正颂长行。二補颂馀義。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b10"/><lb ed="R093" n="0542a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526b1001">过去无数劫无量灭度<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>令入于<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b11"/><lb ed="R093" n="0542a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526b1101">初从实施权。</p><p xml:id="pX33p0526b1106" cb:place="inline">是诸下。会权归实。可知。</p><p xml:id="pX33p0526b1115" cb:place="inline">△二補颂馀 <lb ed="X" n="0526b12"/><lb ed="R093" n="0542a15"/>義分二。一总标异外权实。二逐类别为显示。初<note place="inline">正施 <lb ed="X" n="0526b13"/><lb ed="R093" n="0542a16"/>权乘之外。更有异外别施。正显真实之外。更有异外助显。至下逐类别示自见</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b14"/><lb ed="R093" n="0542a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526b1401">又诸大圣主知一切世间<note place="inline">至</note>助显第一義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526b15"/><lb ed="R093" n="0542a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526b1501">诸大圣主。即指过去诸<persName>佛</persName>。一切众生。若干种心。如 <lb ed="X" n="0526b16"/><lb ed="R093" n="0542b01"/>来悉知。故云知一切世间等也。异方便者。三乘機 <lb ed="X" n="0526b17"/><lb ed="R093" n="0542b02"/>外。更及人天。三乘教外。更开灭後。第一義者。即众 <lb ed="X" n="0526b18"/><lb ed="R093" n="0542b03"/>生本源真心。居有物之先。为众義之首。且得之便 <lb ed="X" n="0526b19"/><lb ed="R093" n="0542b04"/>能成<persName>佛</persName>。故称第一。以此乃一切众生。本具正因。虽 <lb ed="X" n="0526b20"/><lb ed="R093" n="0542b05"/>正因本具。要假缘因助显。故过去诸<persName>佛</persName>。更以异外 <lb ed="X" n="0526b21"/><lb ed="R093" n="0542b06"/>方便而助显之。言人天微因。灭後少善。积微至著。 <lb ed="X" n="0526b22"/><lb ed="R093" n="0542b07"/>聚少成多。时至機熟。皆当成<persName>佛</persName>。其意盖以三乘。及 <lb ed="X" n="0526b23"/><lb ed="R093" n="0542b08"/>现在近因。为正显。人天。及灭後远因。为助显也。</p><p xml:id="pX33p0526b2319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0526b24"/><lb ed="R093" n="0542b09"/>二逐类别为显示三。一<persName>佛</persName>在受法众。二<persName>佛</persName>灭依教 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0526c" n="0526c"/> <lb ed="X" n="0526c01"/><lb ed="R093" n="0542b10"/>众。三廣记悬记众。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c02"/><lb ed="R093" n="0542b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526c0201">若有众生类値诸过去<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0201" n="0526c0201"/><anchor xml:id="beg0526c0201" n="0526c0201"/>已<anchor xml:id="end0526c0201"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c03"/><lb ed="R093" n="0542b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526c0301">众生类。即上所谓天人群生类也。値<persName>佛</persName>显是在世。 <lb ed="X" n="0526c04"/><lb ed="R093" n="0542b13"/>闻法佈施等者。谓依教修习。若论六度。居三乘之 <lb ed="X" n="0526c05"/><lb ed="R093" n="0542b14"/>一。本非异外方便。但以機在人天。行属事相。所修 <lb ed="X" n="0526c06"/><lb ed="R093" n="0542b15"/>福慧。尽成有漏。故为异外方便。借此为缘。助显正 <lb ed="X" n="0526c07"/><lb ed="R093" n="0542b16"/>因。彼时虽属有漏。渐入无漏。至今皆得道果。故曰 <lb ed="X" n="0526c08"/><lb ed="R093" n="0542b17"/>如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c0801" n="0526c0801"/><anchor xml:id="beg0526c0801" n="0526c0801"/>已<anchor xml:id="end0526c0801"/>成<persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX33p0526c0811" cb:place="inline">△二<persName>佛</persName>灭依教众四。一 <lb ed="X" n="0526c09"/><lb ed="R093" n="0542b18"/>恋<persName>佛</persName>迴心众。二起塔造庙众。三建形画像众。四供 <lb ed="X" n="0526c10"/><lb ed="R093" n="0543a01"/>像称名众。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c11"/><lb ed="R093" n="0543a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526c1101">诸<persName>佛</persName>灭度後若人善软心如是诸众生皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c1101" n="0526c1101"/><anchor xml:id="beg0526c1101" n="0526c1101"/>已<anchor xml:id="end0526c1101"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c12"/><lb ed="R093" n="0543a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526c1201">法身真常。本来不灭。因众生见<persName>佛</persName>久住。憍恣厌怠。 <lb ed="X" n="0526c13"/><lb ed="R093" n="0543a04"/>方便越世。故云<persName>佛</persName>灭度後。因<persName>佛</persName>灭度。无所依怙。始 <lb ed="X" n="0526c14"/><lb ed="R093" n="0543a05"/>知捨恶修善。化刚为柔。故云善软心也。然此众虽 <lb ed="X" n="0526c15"/><lb ed="R093" n="0543a06"/>値<persName>佛</persName>不悟。灭後尙能迴心。要知一念善。便为菩提 <lb ed="X" n="0526c16"/><lb ed="R093" n="0543a07"/>之基。一念软。足开万行之门。故曰如是众生。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c1601" n="0526c1601"/><anchor xml:id="beg0526c1601" n="0526c1601"/>已<anchor xml:id="end0526c1601"/> <lb ed="X" n="0526c17"/><lb ed="R093" n="0543a08"/>成道。如灯明灭後。倍加精进。求无上道者是也。</p><p xml:id="pX33p0526c1719" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0526c18"/><lb ed="R093" n="0543a09"/>二起塔造庙众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c19"/><lb ed="R093" n="0543a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0526c1901">诸<persName>佛</persName>灭度<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c1901" n="0526c1901"/><anchor xml:id="beg0526c1901" n="0526c1901"/>已<anchor xml:id="end0526c1901"/>供养舍利者<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0526c1902" n="0526c1902"/><anchor xml:id="beg0526c1902" n="0526c1902"/>已<anchor xml:id="end0526c1902"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0526c20"/><lb ed="R093" n="0543a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0526c2001">供养舍利。应属人天之機。准今<persName>佛</persName>灭後。大迦葉言。 <lb ed="X" n="0526c21"/><lb ed="R093" n="0543a12"/><persName>如来</persName>舍利。非我等事。自有国王大臣。长者居士等。 <lb ed="X" n="0526c22"/><lb ed="R093" n="0543a13"/>乐福田者。此言可证。万亿种塔者。人力不齐。塔有 <lb ed="X" n="0526c23"/><lb ed="R093" n="0543a14"/>多种。金银乃至玛瑙。注见前文玫瑰。火齐珠也。徐 <lb ed="X" n="0526c24"/><lb ed="R093" n="0543a15"/>氏曰。火齐象珠。赤色。起之层层各异。一曰。如雲母 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0527a" n="0527a"/> <lb ed="X" n="0527a01"/><lb ed="R093" n="0543a16"/>褈叠而开也。琉璃与上玻璃。虽此方共有。然与西 <lb ed="X" n="0527a02"/><lb ed="R093" n="0543a17"/>域不同。彼乃自然之质。此以镕冶而成故。珠谓真 <lb ed="X" n="0527a03"/><lb ed="R093" n="0543a18"/>珠。非琉璃即珠也。如上众宝其体淸净。类有多种。 <lb ed="X" n="0527a04"/><lb ed="R093" n="0543b01"/>或莊严于外。或修饰于内。故曰淸净廣严饰。莊点 <lb ed="X" n="0527a05"/><lb ed="R093" n="0543b02"/>挍对。务使文质相当。窣堵凌雲。时见星罗棋布。故 <lb ed="X" n="0527a06"/><lb ed="R093" n="0543b03"/>云莊挍于诸塔。石庙者。以石为庙。栴檀下。以木等 <lb ed="X" n="0527a07"/><lb ed="R093" n="0543b04"/>为庙。檀沉二香。其质最坚。可为樑栋。有木名榓。可 <lb ed="X" n="0527a08"/><lb ed="R093" n="0543b05"/>施雕凿。用为节棁。馀材不等。为柱为椽。各随其宜 <lb ed="X" n="0527a09"/><lb ed="R093" n="0543b06"/>而用之。砖以为壁。瓦以覆顶。泥以和合结构。土以 <lb ed="X" n="0527a10"/><lb ed="R093" n="0543b07"/>积聚培持。此盖不能起塔。而起庙。不能用宝而用 <lb ed="X" n="0527a11"/><lb ed="R093" n="0543b08"/>土木瓦石者也。旷野者。无人之境。无人之境。而成 <lb ed="X" n="0527a12"/><lb ed="R093" n="0543b09"/><persName>佛</persName>庙者有二義。一为营造无地。二令苦途知归。积 <lb ed="X" n="0527a13"/><lb ed="R093" n="0543b10"/>土而成者。亦二義。一为物料维艰。二欲崇质反文。 <lb ed="X" n="0527a14"/><lb ed="R093" n="0543b11"/>情窦未开。天真未丧曰童。物欲无累。趣入自得曰 <lb ed="X" n="0527a15"/><lb ed="R093" n="0543b12"/>戏。聚沙为塔者有二義。一种发。二境感。种发者。由 <lb ed="X" n="0527a16"/><lb ed="R093" n="0543b13"/>往昔敬<persName>佛</persName>。种纳识田。当此物欲无累之时。发为现 <lb ed="X" n="0527a17"/><lb ed="R093" n="0543b14"/>行故。境感者。因见起塔。境会于心。当此趣入自得 <lb ed="X" n="0527a18"/><lb ed="R093" n="0543b15"/>之际。感为诚意故。然起塔造庙。本属福田。积土聚 <lb ed="X" n="0527a19"/><lb ed="R093" n="0543b16"/>沙。仍系偶尔。要知一篑之因。能成层崖之势。初步 <lb ed="X" n="0527a20"/><lb ed="R093" n="0543b17"/>为缘。足达千里之程。故曰如是诸人。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0527a2001" n="0527a2001"/><anchor xml:id="beg0527a2001" n="0527a2001"/>已<anchor xml:id="end0527a2001"/>成道。</p><p xml:id="pX33p0527a2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0527a21"/><lb ed="R093" n="0543b18"/>三建形画像众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527a22"/><lb ed="R093" n="0544a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0527a2201">若人为<persName>佛</persName>故建立诸形像<note place="inline">至</note>度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527a23"/><lb ed="R093" n="0544a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0527a2301">为供养<persName>佛</persName>。建立形像。或慈或威。或定或慧。随作者 <lb ed="X" n="0527a24"/><lb ed="R093" n="0544a03"/>心。故云诸也。檀等为质。刻雕成文。三十二相。相相 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0527b" n="0527b"/> <lb ed="X" n="0527b01"/><lb ed="R093" n="0544a04"/>具足。故云众也。然法身无相。借相表真。既信真而 <lb ed="X" n="0527b02"/><lb ed="R093" n="0544a05"/>造像。自成因而致果。故云皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0527b0201" n="0527b0201"/><anchor xml:id="beg0527b0201" n="0527b0201"/>已<anchor xml:id="end0527b0201"/>成道。七宝成者。金 <lb ed="X" n="0527b03"/><lb ed="R093" n="0544a06"/>银属乎镕铸。馀宝亦兼雕琢。鍮石黄铜似金。铜亦 <lb ed="X" n="0527b04"/><lb ed="R093" n="0544a07"/>金类。故铜字从金从同。色擧二种。故云赤白铜也。 <lb ed="X" n="0527b05"/><lb ed="R093" n="0544a08"/>白镴铅锡。靑金之属。最精者曰白镴。蜀生者曰铅。 <lb ed="X" n="0527b06"/><lb ed="R093" n="0544a09"/>桂杨生者曰锡。流行本多用蠟字。讹也。今正以镴 <lb ed="X" n="0527b07"/><lb ed="R093" n="0544a10"/>字。俗以锡镴合称者即此。铁有二种。一镕铸。二炼 <lb ed="X" n="0527b08"/><lb ed="R093" n="0544a11"/>锤。今以作像。应属镕铸。木及与泥者。木以为骨。泥 <lb ed="X" n="0527b09"/><lb ed="R093" n="0544a12"/>以为肉。增胎也。胶漆布三。和合成质。严饰莊修。绘 <lb ed="X" n="0527b10"/><lb ed="R093" n="0544a13"/>画为文。脱纱也。此等亦由人力不齐。像设各异。而 <lb ed="X" n="0527b11"/><lb ed="R093" n="0544a14"/>究其敬<persName>佛</persName>之心。同出一源。莫不纳种为因。故云皆 <lb ed="X" n="0527b12"/><lb ed="R093" n="0544a15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0527b1201" n="0527b1201"/><anchor xml:id="beg0527b1201" n="0527b1201"/>已<anchor xml:id="end0527b1201"/>成道。彩画作<persName>佛</persName>者。或纸或绢。或币或帛。施以五 <lb ed="X" n="0527b13"/><lb ed="R093" n="0544a16"/>彩。绘以成像也。相即三十二相。擧因显果。故云百 <lb ed="X" n="0527b14"/><lb ed="R093" n="0544a17"/>福莊严。以相相皆因修百福之所感故。自作使人 <lb ed="X" n="0527b15"/><lb ed="R093" n="0544a18"/>者。因有亲疏。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0527b1501" n="0527b1501"/><anchor xml:id="beg0527b1501" n="0527b1501"/>已<anchor xml:id="end0527b1501"/>成道者。果无同异。芛字多作笔 <lb ed="X" n="0527b16"/><lb ed="R093" n="0544b01"/>字。莲师云。讹也。笔从竹。音毕。芛从草。音委。芛者。草 <lb ed="X" n="0527b17"/><lb ed="R093" n="0544b02"/>木花始生也。约童戏本属无心。或草或木。及草木 <lb ed="X" n="0527b18"/><lb ed="R093" n="0544b03"/>始生。拈来便用。故云若草木及芛。爪甲可知。画作 <lb ed="X" n="0527b19"/><lb ed="R093" n="0544b04"/><persName>佛</persName>像者。或针于壁。或<anchor xml:id="nkr_note_add_0527b1901" n="0527b1901"/><anchor xml:id="beg0527b1901" n="0527b1901"/>刺<anchor xml:id="end0527b1901"/>于壤。无论肖与不肖。其本 <lb ed="X" n="0527b20"/><lb ed="R093" n="0544b05"/>心谓为是<persName>佛</persName>。即名<persName>佛</persName>像。由此<persName>佛</persName>种印于藏识。逢缘 <lb ed="X" n="0527b21"/><lb ed="R093" n="0544b06"/>渐增。积久成德。故云渐积功德。花严行愿品云。因 <lb ed="X" n="0527b22"/><lb ed="R093" n="0544b07"/>于众生。而起大悲。因于大悲。生菩提心。因菩提心。 <lb ed="X" n="0527b23"/><lb ed="R093" n="0544b08"/>成<persName>等正觉</persName>。故云具足大悲。皆成<persName>佛</persName>道。诸有所作。常 <lb ed="X" n="0527b24"/><lb ed="R093" n="0544b09"/>为一事。故云但化菩萨。循循善诱。教不躐等。故能 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0527c" n="0527c"/> <lb ed="X" n="0527c01"/><lb ed="R093" n="0544b10"/>度脱无量。由此观之。童戏本属无心。尙乃渐积功 <lb ed="X" n="0527c02"/><lb ed="R093" n="0544b11"/>德。具足悲心。以至成<persName>佛</persName>度生。与<persName>佛</persName>无异。况三乘人 <lb ed="X" n="0527c03"/><lb ed="R093" n="0544b12"/>等。若能捨权从实。渐积不住。岂童戏之不若乎。其 <lb ed="X" n="0527c04"/><lb ed="R093" n="0544b13"/>不自信者。乃自误以自弃耳。</p><p xml:id="pX33p0527c0412" cb:place="inline">△四供像称名众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527c05"/><lb ed="R093" n="0544b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0527c0501">若人于塔庙宝像及画像<note place="inline">至</note>皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0527c0501" n="0527c0501"/><anchor xml:id="beg0527c0501" n="0527c0501"/>已<anchor xml:id="end0527c0501"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0527c06"/><lb ed="R093" n="0544b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0527c0601">若人于塔庙等者。谓处无论塔之与庙。像无论宝 <lb ed="X" n="0527c07"/><lb ed="R093" n="0544b16"/>之与画。物无论香花之与幡盖。<anchor xml:id="nkr_note_add_0527c0701" n="0527c0701"/><anchor xml:id="beg0527c0701" n="0527c0701"/>但<anchor xml:id="end0527c0701"/>出敬心供养。便 <lb ed="X" n="0527c08"/><lb ed="R093" n="0544b17"/>成勝因。乐有五音十二律。更唱迭和。以为歌舞八 <lb ed="X" n="0527c09"/><lb ed="R093" n="0544b18"/>音之节。故使人作之。角贝。大螺也。鼓为众音之长。 <lb ed="X" n="0527c10"/><lb ed="R093" n="0545a01"/>螺率群声之先。故首明之。箫。虞舜所作。编小竹管 <lb ed="X" n="0527c11"/><lb ed="R093" n="0545a02"/>为之。参差不齐。象凤之翼。大者二十三管。长一尺 <lb ed="X" n="0527c12"/><lb ed="R093" n="0545a03"/>四寸。小者十六管。长一尺二寸。又有无底者名洞 <lb ed="X" n="0527c13"/><lb ed="R093" n="0545a04"/>箫。释義。则箫者肃也。谓其声肃肃然而淸也。笛。黄 <lb ed="X" n="0527c14"/><lb ed="R093" n="0545a05"/>帝使伶伦。伐昆溪之竹为之。凡七孔。又有三孔者。 <lb ed="X" n="0527c15"/><lb ed="R093" n="0545a06"/>名羌笛。武帝时丘仲所作。长一尺四寸。释義。则笛 <lb ed="X" n="0527c16"/><lb ed="R093" n="0545a07"/>者涤也。谓涤除邪秽。纳之雅正也。琴。神农所作。或 <lb ed="X" n="0527c17"/><lb ed="R093" n="0545a08"/>谓伏羲所作。长三尺六寸六分。象期之日。廣六寸。 <lb ed="X" n="0527c18"/><lb ed="R093" n="0545a09"/>象六合。五絃。象五行。腰廣四寸。象四时。前廣後狭。 <lb ed="X" n="0527c19"/><lb ed="R093" n="0545a10"/>象尊卑。上圆下方。象天地。十三辉。象十二月幷闰。 <lb ed="X" n="0527c20"/><lb ed="R093" n="0545a11"/>後文王加少宫少商二絃。或谓文武各加一絃。又 <lb ed="X" n="0527c21"/><lb ed="R093" n="0545a12"/>後汉蔡邕。复加二絃。合前以象九星。释義。则琴者 <lb ed="X" n="0527c22"/><lb ed="R093" n="0545a13"/>禁也。谓禁制邪婬。以正人心也。箜篌。纣令师延所 <lb ed="X" n="0527c23"/><lb ed="R093" n="0545a14"/>作。靡靡之乐也。盖空国之侯。所存。故以空侯从竹 <lb ed="X" n="0527c24"/><lb ed="R093" n="0545a15"/>为名。琵琶。未详制人。长三尺五寸。象三才五行。四 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0528a" n="0528a"/> <lb ed="X" n="0528a01"/><lb ed="R093" n="0545a16"/>絃。象四时。用手前推曰琵。将手後却曰琶。依鼓时 <lb ed="X" n="0528a02"/><lb ed="R093" n="0545a17"/>为名。铙钹可知。总结九种。节奏合宜。故曰如是妙 <lb ed="X" n="0528a03"/><lb ed="R093" n="0545a18"/>音。命彼执持。歌咏三宝。故曰尽持供养。寄韵写怀 <lb ed="X" n="0528a04"/><lb ed="R093" n="0545b01"/>曰歌。梵音淸澈曰呗。良以<persName>佛</persName>德殊勝。见者欢喜。欲 <lb ed="X" n="0528a05"/><lb ed="R093" n="0545b02"/>寄韵以写怀。故托淸澈梵音而歌颂之。乃至二句。 <lb ed="X" n="0528a06"/><lb ed="R093" n="0545b03"/>有况显之意。言一音而小。尙<anchor xml:id="nkr_note_add_0528a0601" n="0528a0601"/><anchor xml:id="beg0528a0601" n="0528a0601"/>已<anchor xml:id="end0528a0601"/>成<persName>佛</persName>。况彼众乐供 <lb ed="X" n="0528a07"/><lb ed="R093" n="0545b04"/>养。及夫长歌浩颂者哉。散心者。拣非敬意。一花者。 <lb ed="X" n="0528a08"/><lb ed="R093" n="0545b05"/>拣非多物。画像者。拣非宝像。以斯为缘。渐成勝因。 <lb ed="X" n="0528a09"/><lb ed="R093" n="0545b06"/>故能见无数<persName>佛</persName>。既能见无数<persName>佛</persName>。则因圆果满。明知 <lb ed="X" n="0528a10"/><lb ed="R093" n="0545b07"/>其<anchor xml:id="nkr_note_add_0528a1001" n="0528a1001"/><anchor xml:id="beg0528a1001" n="0528a1001"/>已<anchor xml:id="end0528a1001"/>成<persName>佛</persName>矣。礼拜者。无物可享。以身致敬。合掌者。 <lb ed="X" n="0528a11"/><lb ed="R093" n="0545b08"/>不暇作礼。擧手秉心。一手者。携东抱西。半掌表信。 <lb ed="X" n="0528a12"/><lb ed="R093" n="0545b09"/>低头者。御车乘马。点首代拜。然此虽礼有全缺。掌 <lb ed="X" n="0528a13"/><lb ed="R093" n="0545b10"/>分双隻。皆本于一心之诚。而<persName>佛</persName>亦唯纳受其心。故 <lb ed="X" n="0528a14"/><lb ed="R093" n="0545b11"/>曰以此供养像也。渐见二句。明积久成因。以因致 <lb ed="X" n="0528a15"/><lb ed="R093" n="0545b12"/>果之義。廣度下。明果後兴化。化毕潜辉之義。必兼 <lb ed="X" n="0528a16"/><lb ed="R093" n="0545b13"/>兴化及潜辉言者。有警<g ref="#CB15081">策</g>二乘意也。意谓彼等微 <lb ed="X" n="0528a17"/><lb ed="R093" n="0545b14"/>因小善。由不自居故。遂致渐见诸<persName>佛</persName>。成就勝因。即 <lb ed="X" n="0528a18"/><lb ed="R093" n="0545b15"/>今成<persName>佛</persName>度生<anchor xml:id="nkr_note_add_0528a1801" n="0528a1801"/><anchor xml:id="beg0528a1801" n="0528a1801"/>已<anchor xml:id="end0528a1801"/>毕。汝等声闻。尙淹滞于化城。良可 <lb ed="X" n="0528a19"/><lb ed="R093" n="0545b16"/>惜哉。散心入塔庙者。别缘偶至。非诚心也。一称南 <lb ed="X" n="0528a20"/><lb ed="R093" n="0545b17"/>无<persName>佛</persName>者。见相发心。非常念也。正量论引云。昔有採 <lb ed="X" n="0528a21"/><lb ed="R093" n="0545b18"/>樵者。为虎所逐。援树而上。恐不及。念仁耳<persName>佛</persName>一声。 <lb ed="X" n="0528a22"/><lb ed="R093" n="0546a01"/>纳种为因。今植<persName>世尊</persName>成道。據此则散心念<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0528a2201" n="0528a2201"/><anchor xml:id="beg0528a2201" n="0528a2201"/>已<anchor xml:id="end0528a2201"/>得 <lb ed="X" n="0528a23"/><lb ed="R093" n="0546a02"/>成道之语非妄矣<note place="inline">问。此中散心称名。幷前草爪画像。聚沙为塔等。不过偶尔一念。 <lb ed="X" n="0528a24"/><lb ed="R093" n="0546a03"/>童戏无心。岂知有教可依。<persName>佛</persName>灭依教之众。何以收此。答。起塔画像。念<persName>佛</persName>称名。<persName>如来</persName>教有明训。彼虽偶尔一 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0528b" n="0528b"/> <lb ed="X" n="0528b01"/><lb ed="R093" n="0546a04"/>念。童戏无心。亦因<persName>如来</persName>遗教辗转蔓及。如从未历目幷未经耳之事。则聚沙何必为塔。草爪何必画像。散 <lb ed="X" n="0528b02"/><lb ed="R093" n="0546a05"/>心何必称名。故虽童戏无心。偶尔一念。不知有教可依。乃自然而依之。亦<persName>佛</persName>教不思议力。有以致之也</note>。 <lb ed="X" n="0528b03"/><lb ed="R093" n="0546a06"/><persName>佛</persName>灭依教众竟。</p><p xml:id="pX33p0528b0307" cb:place="inline">△三廣记悬记众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b04"/><lb ed="R093" n="0546a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528b0401">于诸过去<persName>佛</persName>在世或灭後若有闻是法皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0528b0401" n="0528b0401"/><anchor xml:id="beg0528b0401" n="0528b0401"/>已<anchor xml:id="end0528b0401"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b05"/><lb ed="R093" n="0546a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528b0501">诸<persName>佛</persName>在世。有闻是法。指彼法花廣记之众。诸<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0528b06"/><lb ed="R093" n="0546a09"/>後。有闻是法。指彼法花悬记之众。本经法师品初。 <lb ed="X" n="0528b07"/><lb ed="R093" n="0546a10"/>廣记现在文云。如是等类。咸于<persName>佛</persName>前。闻妙法花经 <lb ed="X" n="0528b08"/><lb ed="R093" n="0546a11"/>一偈一句。一念随喜者。我皆与授记。当得阿耨多 <lb ed="X" n="0528b09"/><lb ed="R093" n="0546a12"/>罗三藐三菩提。又悬记未来文云。<persName>如来</persName>灭度之後。 <lb ed="X" n="0528b10"/><lb ed="R093" n="0546a13"/>若有人闻妙法花经。乃至一偈一句。一念随喜者。 <lb ed="X" n="0528b11"/><lb ed="R093" n="0546a14"/>我亦与授阿耨多罗三藐三菩提记。此中云皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0528b1101" n="0528b1101"/><anchor xml:id="beg0528b1101" n="0528b1101"/>已<anchor xml:id="end0528b1101"/> <lb ed="X" n="0528b12"/><lb ed="R093" n="0546a15"/>成道。亦诸<persName>佛</persName>廣记悬记。摄持之力然也<note place="inline">问。异外权实。独见过 <lb ed="X" n="0528b13"/><lb ed="R093" n="0546a16"/>去<persName>佛</persName>章。现未诸<persName>佛</persName>。岂无此耶。答。过去易信。故独擧之。要知<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同。擧一隅可以三隅反也</note>。颂 <lb ed="X" n="0528b14"/><lb ed="R093" n="0546a17"/>过去<persName>佛</persName>同竟。</p><p xml:id="pX33p0528b1406" cb:place="inline">△二颂未来<persName>佛</persName>同二。一正颂长行。二 <lb ed="X" n="0528b15"/><lb ed="R093" n="0546a18"/>補颂防难。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b16"/><lb ed="R093" n="0546b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528b1601">未来诸<persName>世尊</persName>其数无有量<note place="inline">至</note>无一不成<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b17"/><lb ed="R093" n="0546b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528b1701">初从实施权。</p><p xml:id="pX33p0528b1706" cb:place="inline">一切下。会权归实。与长行文虽稍异。 <lb ed="X" n="0528b18"/><lb ed="R093" n="0546b03"/>義实全同。</p><p xml:id="pX33p0528b1805" cb:place="inline">△二補颂防难四。一防何得无一不成 <lb ed="X" n="0528b19"/><lb ed="R093" n="0546b04"/>难。二防不合廣说诸法难。三防何必唯为一乘难。 <lb ed="X" n="0528b20"/><lb ed="R093" n="0546b05"/>四防唯一宜应速说难。初<note place="inline">难云。法虽同源。機有千差。若云一闻。异解。有成 <lb ed="X" n="0528b21"/><lb ed="R093" n="0546b06"/>不成。可矣。何得云但有闻法。无不成<persName>佛</persName>耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b22"/><lb ed="R093" n="0546b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528b2201">诸<persName>佛</persName>本誓愿我所行<persName>佛</persName>道普欲令众生亦同得此道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528b23"/><lb ed="R093" n="0546b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528b2301">言诸<persName>佛</persName>本誓。以自所修诸行。回施众生。普令同得 <lb ed="X" n="0528b24"/><lb ed="R093" n="0546b09"/>此道。是故但有闻法。俱入<persName>如来</persName>大愿筏中。或远或 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0528c" n="0528c"/> <lb ed="X" n="0528c01"/><lb ed="R093" n="0546b10"/>近。皆得成<persName>佛</persName>。亦如富贵贫贱等。多人共登一舟。乘 <lb ed="X" n="0528c02"/><lb ed="R093" n="0546b11"/>舟力故。莫不皆到彼岸。</p><p xml:id="pX33p0528c0210" cb:place="inline">△二防不合廣说诸法难 <lb ed="X" n="0528c03"/><lb ed="R093" n="0546b12"/><note place="inline">难云。既愿同得此道。不合廣说诸法。必说无数法门。何所为耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c04"/><lb ed="R093" n="0546b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528c0401">未来世诸<persName>佛</persName>虽说百千亿无数诸法门其实为一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c05"/><lb ed="R093" n="0546b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528c0501">言未来诸<persName>佛</persName>。虽说无数法门。原其本意。唯为一乘。 <lb ed="X" n="0528c06"/><lb ed="R093" n="0546b15"/>仍与本愿不相违也。</p><p xml:id="pX33p0528c0609" cb:place="inline">△三防何必唯为一乘难<note place="inline">难云。 <lb ed="X" n="0528c07"/><lb ed="R093" n="0546b16"/>建化门头。一法不少。廣说既成权益。何必唯为一乘。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c08"/><lb ed="R093" n="0546b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528c0801">诸<persName>佛</persName>两足尊知法常无性<persName>佛</persName>种从缘起是故说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c09"/><lb ed="R093" n="0546b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528c0901">言诸<persName>佛</persName>两足之尊。了知诸法。本无自性。即言<persName>佛</persName>种。 <lb ed="X" n="0528c10"/><lb ed="R093" n="0547a01"/>亦从缘起。缘起非真。亦无性義也。既皆无性。唯此 <lb ed="X" n="0528c11"/><lb ed="R093" n="0547a02"/>一事为实。是故唯说一乘。正为实际理地。一法不 <lb ed="X" n="0528c12"/><lb ed="R093" n="0547a03"/>立。捨此无可说故。然此一颂。古德註多深奥。令学 <lb ed="X" n="0528c13"/><lb ed="R093" n="0547a04"/>者难于理会。今再释之。知谓了知。法该情与无情。 <lb ed="X" n="0528c14"/><lb ed="R093" n="0547a05"/>情与无情。皆真如随染缘而起。本属依他妄现。故 <lb ed="X" n="0528c15"/><lb ed="R093" n="0547a06"/>云无性。<persName>佛</persName>种谓诸<persName>佛</persName>种姓。诸<persName>佛</persName>种姓。虽真如随净 <lb ed="X" n="0528c16"/><lb ed="R093" n="0547a07"/>缘而起。亦属依他妄现。故云从缘。一切众生。不知 <lb ed="X" n="0528c17"/><lb ed="R093" n="0547a08"/>此義。妄谓<persName>佛</persName>及诸法。以为实有。是于依他法中。更 <lb ed="X" n="0528c18"/><lb ed="R093" n="0547a09"/>起遍计。唯诸<persName>佛</persName>離遍计执。及依他起。故云知也。既 <lb ed="X" n="0528c19"/><lb ed="R093" n="0547a10"/>知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0528c1901" n="0528c1901"/><anchor xml:id="beg0528c1901" n="0528c1901"/>已<anchor xml:id="end0528c1901"/>。唯馀圆成为一乘实体。是故唯说一乘。前 <lb ed="X" n="0528c20"/><lb ed="R093" n="0547a11"/>文所谓唯此一事实。馀二则非真者。益见之矣。</p><p xml:id="pX33p0528c2019" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0528c21"/><lb ed="R093" n="0547a12"/>四防唯一宜应速说难<note place="inline">难云。既唯为一乘。宜应速说。诸<persName>佛</persName>皆久默斯要。抑又 <lb ed="X" n="0528c22"/><lb ed="R093" n="0547a13"/>何也。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c23"/><lb ed="R093" n="0547a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0528c2301">是法住法位世间相常住于道场知<anchor xml:id="nkr_note_add_0528c2301" n="0528c2301"/><anchor xml:id="beg0528c2301" n="0528c2301"/>已<anchor xml:id="end0528c2301"/>导师方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0528c24"/><lb ed="R093" n="0547a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0528c2401">言是一乘之法。即住诸法位中。既住诸法位中。则 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0529a" n="0529a"/> <lb ed="X" n="0529a01"/><lb ed="R093" n="0547a16"/>世间相无非真实。故云常住。世间相尙即常住。何 <lb ed="X" n="0529a02"/><lb ed="R093" n="0547a17"/>况<persName>如来</persName>随宜所说。岂不即是真实。是知诸<persName>佛</persName>。非真 <lb ed="X" n="0529a03"/><lb ed="R093" n="0547a18"/>久默斯要。盖以道场知<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a0301" n="0529a0301"/><anchor xml:id="beg0529a0301" n="0529a0301"/>已<anchor xml:id="end0529a0301"/>。为导师故。引导众生。方 <lb ed="X" n="0529a04"/><lb ed="R093" n="0547b01"/>便说一乘耳。若仍有未明。试更释之。是法即一乘 <lb ed="X" n="0529a05"/><lb ed="R093" n="0547b02"/>实相。住犹在也。法位即诸法自体。诸法自体。彼此 <lb ed="X" n="0529a06"/><lb ed="R093" n="0547b03"/>各不相到。故名为位。世间相。仍指诸法自体。为世 <lb ed="X" n="0529a07"/><lb ed="R093" n="0547b04"/>间安立之相故。常住。仍指一乘实相。一乘实相。求 <lb ed="X" n="0529a08"/><lb ed="R093" n="0547b05"/>于去来生死。了不可得故。此中首句。明实法即在 <lb ed="X" n="0529a09"/><lb ed="R093" n="0547b06"/>诸法。理即事也。次句谓诸法当体实法。事即理也。 <lb ed="X" n="0529a10"/><lb ed="R093" n="0547b07"/>了此者。自不以久默斯要为难焉。于道下。其義易 <lb ed="X" n="0529a11"/><lb ed="R093" n="0547b08"/>明。颂未来<persName>佛</persName>同竟。</p><p xml:id="pX33p0529a1108" cb:place="inline">△三颂现在<persName>佛</persName>同二。一正颂长 <lb ed="X" n="0529a12"/><lb ed="R093" n="0547b09"/>行。二補颂防问。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a13"/><lb ed="R093" n="0547b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0529a1301">天人所供养现在十方<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>其实为<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a14"/><lb ed="R093" n="0547b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0529a1401">初颂总标。<persName>如来</persName>智断具足。堪为人天福田。故曰天 <lb ed="X" n="0529a15"/><lb ed="R093" n="0547b12"/>人供养。初说三乘。令息化城。後说一乘。令入宝所。 <lb ed="X" n="0529a16"/><lb ed="R093" n="0547b13"/>故曰安稳众生。亦说是法。长行所谓多所饶益。安 <lb ed="X" n="0529a17"/><lb ed="R093" n="0547b14"/>乐众生是也。</p><p xml:id="pX33p0529a1706" cb:place="inline">知第下。颂别明。第一義谛。不可言宣。 <lb ed="X" n="0529a18"/><lb ed="R093" n="0547b15"/>故云寂灭。<persName>佛</persName>知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0529a1801" n="0529a1801"/><anchor xml:id="beg0529a1801" n="0529a1801"/>已<anchor xml:id="end0529a1801"/>。随众生说。故云以方便力。此 <lb ed="X" n="0529a19"/><lb ed="R093" n="0547b16"/>从实施权也。後二句。会权归实。可知。</p><p xml:id="pX33p0529a1915" cb:place="inline">△二補颂防 <lb ed="X" n="0529a20"/><lb ed="R093" n="0547b17"/>问<note place="inline">恐有问云。後说一乘。令得无上菩提。诚为安稳。至若人天分段未脱。三乘变易方炽。何得俱以 <lb ed="X" n="0529a21"/><lb ed="R093" n="0547b18"/>安稳称之。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a22"/><lb ed="R093" n="0548a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0529a2201">知众生诸行深心之所念<note place="inline">至</note>随应方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529a23"/><lb ed="R093" n="0548a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0529a2301">言<persName>如来</persName>知機差别。及根利钝。随其所应。方便演说。 <lb ed="X" n="0529a24"/><lb ed="R093" n="0548a03"/>令人天不坠恶趣。三乘暂入化城。正随分以安稳 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0529b" n="0529b"/> <lb ed="X" n="0529b01"/><lb ed="R093" n="0548a04"/>也。若释其義者。知之一字。总通下文。行即三乘所 <lb ed="X" n="0529b02"/><lb ed="R093" n="0548a05"/>修诸行。既修此行。必念兹在兹。铭心不忘。故云深 <lb ed="X" n="0529b03"/><lb ed="R093" n="0548a06"/>心所念。此约三乘機性言之。前云众生心所念。种 <lb ed="X" n="0529b04"/><lb ed="R093" n="0548a07"/>种所行道是也。过去习业不同。现在欲性各异。进 <lb ed="X" n="0529b05"/><lb ed="R093" n="0548a08"/>力勝者。求生天道。进力劣者。乐著人间。此约人天 <lb ed="X" n="0529b06"/><lb ed="R093" n="0548a09"/>機性言之。前云若干诸欲性。先世善恶业是也。诸 <lb ed="X" n="0529b07"/><lb ed="R093" n="0548a10"/>根利钝者。三乘人天。次第较之。前利後钝。可知。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0529b08"/><lb ed="R093" n="0548a11"/>知此<anchor xml:id="nkr_note_add_0529b0801" n="0529b0801"/><anchor xml:id="beg0529b0801" n="0529b0801"/>已<anchor xml:id="end0529b0801"/>。为欲各得安稳。故以种种因缘等方便演 <lb ed="X" n="0529b09"/><lb ed="R093" n="0548a12"/>说。若不然者。则人天终沦恶趣。三乘不保权果。岂 <lb ed="X" n="0529b10"/><lb ed="R093" n="0548a13"/>安稳哉。颂详解诸<persName>佛</persName>权实竟。</p><p xml:id="pX33p0529b1012" cb:place="inline">△二颂详解自证权 <lb ed="X" n="0529b11"/><lb ed="R093" n="0548a14"/>实分二。一正颂长行。二補颂廣演。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b12"/><lb ed="R093" n="0548a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0529b1201">今我亦如是安稳众生故<note place="inline">至</note>皆令得欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b13"/><lb ed="R093" n="0548a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0529b1301">初超颂会权归实。</p><p xml:id="pX33p0529b1308" cb:place="inline">我以下。追颂从实施权。可知。</p><p xml:id="pX33p0529b1319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0529b14"/><lb ed="R093" n="0548a17"/>二補颂廣演二。一众生機感。二<persName>如来</persName>化应。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b15"/><lb ed="R093" n="0548a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0529b1501">舍利弗当知我以<persName>佛</persName>眼观<note place="inline">至</note>而起大悲心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0529b16"/><lb ed="R093" n="0548b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0529b1601">初明所感之<persName>佛</persName>。欲详出世因缘。故重呼身子。教以 <lb ed="X" n="0529b17"/><lb ed="R093" n="0548b02"/>当知。我拣馀<persName>佛</persName>。亦顺世假立。非执有也。<persName>佛</persName>眼观者。 <lb ed="X" n="0529b18"/><lb ed="R093" n="0548b03"/>大成云。分别根機。应用法眼。以<persName>佛</persName>眼圆通。擧勝该 <lb ed="X" n="0529b19"/><lb ed="R093" n="0548b04"/>劣故。又四眼入<persName>佛</persName>。皆名<persName>佛</persName>眼故。</p><p xml:id="pX33p0529b1913" cb:place="inline">见六下。明能感之 <lb ed="X" n="0529b20"/><lb ed="R093" n="0548b05"/>众。六道众生。不修勝因。既乏功德莊严。故贫而无 <lb ed="X" n="0529b21"/><lb ed="R093" n="0548b06"/>福。又缺<persName>佛</persName>法资助。故穷而无慧。无福无慧。轮迴莫 <lb ed="X" n="0529b22"/><lb ed="R093" n="0548b07"/>出。故趣入生死。生死称险道者。正量论云。以功名 <lb ed="X" n="0529b23"/><lb ed="R093" n="0548b08"/>观之。朝事庙堂。暮谪海岭。以身命观之。昨处华堂。 <lb ed="X" n="0529b24"/><lb ed="R093" n="0548b09"/>今归黄壤。以陞沉观之。正生人天。复坠恶道。岂非 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0529c" n="0529c"/> <lb ed="X" n="0529c01"/><lb ed="R093" n="0548b10"/>险乎。相续者。既入生死。则轮转不息。楞严云。生死 <lb ed="X" n="0529c02"/><lb ed="R093" n="0548b11"/>死生。生生死死。如旋火轮。未有休息是也。由生死 <lb ed="X" n="0529c03"/><lb ed="R093" n="0548b12"/>无休息故。老病逼迫。爱怨别会等。无由解脱。故云 <lb ed="X" n="0529c04"/><lb ed="R093" n="0548b13"/>苦不断也。深著五欲等。正明苦不断義。言六道众 <lb ed="X" n="0529c05"/><lb ed="R093" n="0548b14"/>生。所以苦不断者。盖以深著五欲以为其本耳。如 <lb ed="X" n="0529c06"/><lb ed="R093" n="0548b15"/><g ref="#CB01738">牦</g>牛者。极显著欲之害。此牛乃西南夷兽名。性爱 <lb ed="X" n="0529c07"/><lb ed="R093" n="0548b16"/>其尾。卧则以首就尾。由以首就尾。而目为尾障。故 <lb ed="X" n="0529c08"/><lb ed="R093" n="0548b17"/>云贪爱自蔽。由自蔽故。而如盲如瞑<note place="inline">目无瞳人曰盲。目无光明 <lb ed="X" n="0529c09"/><lb ed="R093" n="0548b18"/>曰瞑</note>。虽伺而杀之。亦无所见也。取此为喩者。言著欲 <lb ed="X" n="0529c10"/><lb ed="R093" n="0549a01"/>众生。以心就欲。智为欲蔽。故如醉如痴。伤法身。害 <lb ed="X" n="0529c11"/><lb ed="R093" n="0549a02"/>慧命。亦所不觉。如彼<g ref="#CB01738">牦</g>牛无以异故。<persName>佛</persName>如导师。能 <lb ed="X" n="0529c12"/><lb ed="R093" n="0549a03"/>引迷途。故称大势。法如正路。能離险道。故称断苦。 <lb ed="X" n="0529c13"/><lb ed="R093" n="0549a04"/>众生著欲自蔽。故不求也。不求<persName>佛</persName>。则易惑邪师。不 <lb ed="X" n="0529c14"/><lb ed="R093" n="0549a05"/>求法。则易陷邪道。由此堕于邪见稠林。坚受不捨。 <lb ed="X" n="0529c15"/><lb ed="R093" n="0549a06"/>大势难拔。故云深入。由深入邪见故。或拔发熏鼻。 <lb ed="X" n="0529c16"/><lb ed="R093" n="0549a07"/>或涂<g ref="#CB01926">灰</g>裸形等。妄修无益苦行。欲脱众苦。是为以 <lb ed="X" n="0529c17"/><lb ed="R093" n="0549a08"/>苦捨苦。由此所以苦不断也。准古德于此。以五浊 <lb ed="X" n="0529c18"/><lb ed="R093" n="0549a09"/>配释。今虽窃比。而大同小异。如六道众生。即众生 <lb ed="X" n="0529c19"/><lb ed="R093" n="0549a10"/>浊。生死相续。即命浊。前云世世常增长是也。深著 <lb ed="X" n="0529c20"/><lb ed="R093" n="0549a11"/>五欲。即烦恼浊。以贪欲为烦恼之本故。深入邪见。 <lb ed="X" n="0529c21"/><lb ed="R093" n="0549a12"/>即见浊。总论四浊积聚。即劫浊。与前次第不同者。 <lb ed="X" n="0529c22"/><lb ed="R093" n="0549a13"/>以五浊生起。势如钩锁。互相为因。前後无定相故。</p> <lb ed="X" n="0529c23"/><lb ed="R093" n="0549a14"/><p xml:id="pX33p0529c2301">末二句。结成感義。正以众生五浊辗转。轮迴不息。 <lb ed="X" n="0529c24"/><lb ed="R093" n="0549a15"/>由此<persName>如来</persName>出真兆圣。涉俗益物。故曰为是众生。起 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0530a" n="0530a"/> <lb ed="X" n="0530a01"/><lb ed="R093" n="0549a16"/>大悲心。众生機感竟。</p><p xml:id="pX33p0530a0109" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName>化应二。一从实施 <lb ed="X" n="0530a02"/><lb ed="R093" n="0549a17"/>权。二会权归实。初二。一从实不得。二隐实施权。初 <lb ed="X" n="0530a03"/><lb ed="R093" n="0549a18"/>三。一三七思惟。二诸天请法。三作念无计。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a04"/><lb ed="R093" n="0549b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530a0401">我始坐道场观树亦经行<note place="inline">至</note>云何而可度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a05"/><lb ed="R093" n="0549b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530a0501">初总标思惟。约此番为化之初。说名为始。坐通能 <lb ed="X" n="0530a06"/><lb ed="R093" n="0549b03"/>所。能坐即<persName>佛</persName>。所坐即道场也。场谓界地。此地在摩 <lb ed="X" n="0530a07"/><lb ed="R093" n="0549b04"/>竭陀国。去泥连河不远。以<persName>如来</persName>坐此成道。故名道 <lb ed="X" n="0530a08"/><lb ed="R093" n="0549b05"/>场。观树者。仰面寻思。经行者。俯首循环。此思惟之 <lb ed="X" n="0530a09"/><lb ed="R093" n="0549b06"/>相也。三七日中。思惟是事者。准因果经云。初七思 <lb ed="X" n="0530a10"/><lb ed="R093" n="0549b07"/>唯。我法妙无能受者。二七思惟。上中下根。三七思 <lb ed="X" n="0530a11"/><lb ed="R093" n="0549b08"/>唯。谁应先闻法。今且寄言总标。故云如是。</p><p xml:id="pX33p0530a1117" cb:place="inline">我所下。 <lb ed="X" n="0530a12"/><lb ed="R093" n="0549b09"/>别明其事。所得智慧。且就实智而言。甚深无量。二 <lb ed="X" n="0530a13"/><lb ed="R093" n="0549b10"/>乘莫及。故云微妙第一。诸根即信等五根。信等劣 <lb ed="X" n="0530a14"/><lb ed="R093" n="0549b11"/>弱。遇大便乖。故云钝也。著乐者。贪著世乐。贪著世 <lb ed="X" n="0530a15"/><lb ed="R093" n="0549b12"/>乐。为痴爱盲其慧眼。由此上中二根。俱叵得矣。上 <lb ed="X" n="0530a16"/><lb ed="R093" n="0549b13"/>中叵得。唯馀下流。故曰如斯等类。云何可度。若以 <lb ed="X" n="0530a17"/><lb ed="R093" n="0549b14"/>此文。别配三七者。首二句。義当初七思惟。我法妙 <lb ed="X" n="0530a18"/><lb ed="R093" n="0549b15"/>无能受者。次二句。義当二七思惟。上中下根。末二 <lb ed="X" n="0530a19"/><lb ed="R093" n="0549b16"/>句。義当三七思惟。谁应先闻法。言云何可度者。正 <lb ed="X" n="0530a20"/><lb ed="R093" n="0549b17"/>思惟先度人也<note place="inline">问。三七日中。義当花严之时。今但云思惟。岂未说花严教耶。答。正思 <lb ed="X" n="0530a21"/><lb ed="R093" n="0549b18"/>唯时。即正说花严时。天台所谓双垂两相。二始同时者。以此</note>。</p><p xml:id="pX33p0530a2124" cb:place="inline">△二诸天请法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a22"/><lb ed="R093" n="0550a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530a2201">尔时诸梵王及诸天帝释<note place="inline">至</note>请我转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530a23"/><lb ed="R093" n="0550a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530a2301">初标例诸天。</p><p xml:id="pX33p0530a2306" cb:place="inline">恭敬下。具仪启请。此与大通成<persName>佛</persName>时。 <lb ed="X" n="0530a24"/><lb ed="R093" n="0550a03"/>诸天请法事同。但此处众多欲天。彼中仪多供养。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0530b" n="0530b"/> <lb ed="X" n="0530b01"/><lb ed="R093" n="0550a04"/>其实彼此皆具。出没各不同也。</p><p xml:id="pX33p0530b0113" cb:place="inline">△三作念无计。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b02"/><lb ed="R093" n="0550a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530b0201">我即自思惟若<anchor xml:id="nkr_note_add_0530b0201" n="0530b0201"/><anchor xml:id="beg0530b0201" n="0530b0201"/>但<anchor xml:id="end0530b0201"/>赞<persName>佛</persName>乘<note place="inline">至</note>疾入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b03"/><lb ed="R093" n="0550a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530b0301">自思惟者。欲酬诸天之请。转思度生之事也。準前 <lb ed="X" n="0530b04"/><lb ed="R093" n="0550a07"/>三七日中。唯是思惟。今云若但赞<persName>佛</persName>乘。似乎从前 <lb ed="X" n="0530b05"/><lb ed="R093" n="0550a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0530b0501" n="0530b0501"/><anchor xml:id="beg0530b0501" n="0530b0501"/>已<anchor xml:id="end0530b0501"/>赞。益信正思惟时。即正说花严时耳。众生没在 <lb ed="X" n="0530b06"/><lb ed="R093" n="0550a09"/>苦者。五浊八苦。如海无涯。没溺其中。不能自出故。 <lb ed="X" n="0530b07"/><lb ed="R093" n="0550a10"/>出苦尙不可得。岂信成<persName>佛</persName>。故云不信是法。不信是 <lb ed="X" n="0530b08"/><lb ed="R093" n="0550a11"/>法故。反谤<persName>佛</persName>说。是为破法。破法因缘。必堕三涂。是 <lb ed="X" n="0530b09"/><lb ed="R093" n="0550a12"/>以不信之故。坠于三恶道也。如是则说法有损。不 <lb ed="X" n="0530b10"/><lb ed="R093" n="0550a13"/>如不说。住世无益。不如不住。故云寧不说法。疾入 <lb ed="X" n="0530b11"/><lb ed="R093" n="0550a14"/>涅槃。此亦<persName>如来</persName>假言伤感。如仲尼浮海之歎无异。 <lb ed="X" n="0530b12"/><lb ed="R093" n="0550a15"/>从实不得竟。</p><p xml:id="pX33p0530b1206" cb:place="inline">△二隐实施权三。一寻念方便。二诸 <lb ed="X" n="0530b13"/><lb ed="R093" n="0550a16"/><persName>佛</persName>慰谕。三正施权乘。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b14"/><lb ed="R093" n="0550a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530b1401">寻念过去<persName>佛</persName>所行方便力我今所得道亦应说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b15"/><lb ed="R093" n="0550a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530b1501">出世本为度生。无機寧忍遽弃。欲效先<persName>佛</persName>循序方 <lb ed="X" n="0530b16"/><lb ed="R093" n="0550b01"/>便。故寻念也。既寻念<anchor xml:id="nkr_note_add_0530b1601" n="0530b1601"/><anchor xml:id="beg0530b1601" n="0530b1601"/>已<anchor xml:id="end0530b1601"/>。理应宪章。故云我今所得。 <lb ed="X" n="0530b17"/><lb ed="R093" n="0550b02"/>亦应说三。</p><p xml:id="pX33p0530b1705" cb:place="inline">△二诸<persName>佛</persName>慰谕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b18"/><lb ed="R093" n="0550b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530b1801">作是思惟时十方<persName>佛</persName>皆现<note place="inline">至</note>但为教菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530b19"/><lb ed="R093" n="0550b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530b1901">初称赞慰谕。思惟即寻念也。寻念过去。而十方<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0530b20"/><lb ed="R093" n="0550b05"/>现者。显<persName>佛</persName><persName>佛</persName>道同故。慰安慰。喩顺喩。谓诸<persName>佛</persName>恐其 <lb ed="X" n="0530b21"/><lb ed="R093" n="0550b06"/>捨权。以梵音声。安慰而顺喩之。此系<persName>如来</persName>自述。故 <lb ed="X" n="0530b22"/><lb ed="R093" n="0550b07"/>云我也。<persName>如来</persName>能法先觉。能顺機宜。故诸<persName>佛</persName>称以善 <lb ed="X" n="0530b23"/><lb ed="R093" n="0550b08"/>哉。释迦文者。按谥法。道德博闻曰文。慈惠爱民曰 <lb ed="X" n="0530b24"/><lb ed="R093" n="0550b09"/>文。释迦有自利利他之德。可当此称。又称以第一 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0530c" n="0530c"/> <lb ed="X" n="0530c01"/><lb ed="R093" n="0550b10"/>导师者。以<persName>如来</persName>自证无上。善接群機。于诸导师之 <lb ed="X" n="0530c02"/><lb ed="R093" n="0550b11"/>中。最为第一故。得是无上等。正明<persName>如来</persName>自证无上。 <lb ed="X" n="0530c03"/><lb ed="R093" n="0550b12"/>善按群機。释上第一导师義也。</p><p xml:id="pX33p0530c0313" cb:place="inline">我等下。作证慰谕。 <lb ed="X" n="0530c04"/><lb ed="R093" n="0550b13"/>言不唯汝得无上。我亦皆得最妙第一之法。不唯 <lb ed="X" n="0530c05"/><lb ed="R093" n="0550b14"/>汝用方便。我亦为诸众类。分别演说三乘。但我说 <lb ed="X" n="0530c06"/><lb ed="R093" n="0550b15"/>三乘。原为少智乐小。不信作<persName>佛</persName>。故以方便分别。说 <lb ed="X" n="0530c07"/><lb ed="R093" n="0550b16"/>诸权果。要知虽复说三。<anchor xml:id="nkr_note_add_0530c0701" n="0530c0701"/><anchor xml:id="beg0530c0701" n="0530c0701"/>但<anchor xml:id="end0530c0701"/>教菩萨。汝後若能如我 <lb ed="X" n="0530c08"/><lb ed="R093" n="0550b17"/>所行者。则方便亦何伤于真实。且莫作寧不说法。 <lb ed="X" n="0530c09"/><lb ed="R093" n="0550b18"/>疾入涅槃想也。</p><p xml:id="pX33p0530c0907" cb:place="inline">△三正施权乘三。一伸屈转念。二 <lb ed="X" n="0530c10"/><lb ed="R093" n="0551a01"/>先度五人。三总结防问。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c11"/><lb ed="R093" n="0551a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530c1101">舍利弗当知我闻圣狮子<note place="inline">至</note>我亦随顺行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c12"/><lb ed="R093" n="0551a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530c1201">欲叙昔态。故重呼其名。教以当知。圣狮子。即指十 <lb ed="X" n="0530c13"/><lb ed="R093" n="0551a04"/>方诸<persName>佛</persName>。音即诸<persName>佛</persName>慰谕之音。迦陵仙梵。超出一切。 <lb ed="X" n="0530c14"/><lb ed="R093" n="0551a05"/>故称深净微妙。南无诸<persName>佛</persName>。宜作慨声读之。意谓。若 <lb ed="X" n="0530c15"/><lb ed="R093" n="0551a06"/>不施权。则违诸<persName>佛</persName>慰谕。若施权乘。又违出世本怀。 <lb ed="X" n="0530c16"/><lb ed="R093" n="0551a07"/>当此无可奈何之际。故称南无诸<persName>佛</persName>。略以申其委 <lb ed="X" n="0530c17"/><lb ed="R093" n="0551a08"/>曲难言之意。既伸屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0530c1701" n="0530c1701"/><anchor xml:id="beg0530c1701" n="0530c1701"/>己<anchor xml:id="end0530c1701"/>。转念随顺诸<persName>佛</persName>。故云复作 <lb ed="X" n="0530c18"/><lb ed="R093" n="0551a09"/>是念。言我出浊世者。自知时不可谬。且有诸<persName>佛</persName>慰 <lb ed="X" n="0530c19"/><lb ed="R093" n="0551a10"/>喩。所说谆谆。情难违拒。理宜遵从。故云如诸<persName>佛</persName>说。 <lb ed="X" n="0530c20"/><lb ed="R093" n="0551a11"/>我亦随行。总显从实施权。非得<anchor xml:id="nkr_note_add_0530c2001" n="0530c2001"/><anchor xml:id="beg0530c2001" n="0530c2001"/>已<anchor xml:id="end0530c2001"/>也。</p><p xml:id="pX33p0530c2015" cb:place="inline">△二先度五 <lb ed="X" n="0530c21"/><lb ed="R093" n="0551a12"/>人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c22"/><lb ed="R093" n="0551a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0530c2201">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0530c2201" n="0530c2201"/><anchor xml:id="beg0530c2201" n="0530c2201"/>已<anchor xml:id="end0530c2201"/>即趣波罗奈<note place="inline">至</note>为五比丘说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0530c23"/><lb ed="R093" n="0551a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0530c2301">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0530c2301" n="0530c2301"/><anchor xml:id="beg0530c2301" n="0530c2301"/>已<anchor xml:id="end0530c2301"/>者。施权意决。即趣波罗奈者。屈身就 <lb ed="X" n="0530c24"/><lb ed="R093" n="0551a15"/>機。以有五比丘等。在彼属境。<name role="" type="person">鹿野苑</name>中故。波罗奈。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0531a" n="0531a"/> <lb ed="X" n="0531a01"/><lb ed="R093" n="0551a16"/>在中印土境。義翻江绕城。婆沙云。中印土境。有河 <lb ed="X" n="0531a02"/><lb ed="R093" n="0551a17"/>名波罗奈。去其不远。造立王城。即依河为名也。诸 <lb ed="X" n="0531a03"/><lb ed="R093" n="0551a18"/>法寂灭。不可言宣者。言<persName>如来</persName>趣波罗奈。本为说法。 <lb ed="X" n="0531a04"/><lb ed="R093" n="0551b01"/>其奈诸法本自寂灭。離于言说等相。不可以言语 <lb ed="X" n="0531a05"/><lb ed="R093" n="0551b02"/>而宣说之。设于此不有方便。必将同如匏瓜。繫而 <lb ed="X" n="0531a06"/><lb ed="R093" n="0551b03"/>不食矣。<persName>佛</persName>不如是。故能以方便力。为五比丘说也。 <lb ed="X" n="0531a07"/><lb ed="R093" n="0551b04"/>五比丘者。一陈如。二十力迦葉。为母族二人。三阿 <lb ed="X" n="0531a08"/><lb ed="R093" n="0551b05"/>湿波。四波提。五<name role="" type="person">摩诃男</name>俱利。为父族三人。<persName>佛</persName>初入 <lb ed="X" n="0531a09"/><lb ed="R093" n="0551b06"/>山时。父王敕彼伴修。後不耐苦行。自奔鹿苑。各修 <lb ed="X" n="0531a10"/><lb ed="R093" n="0551b07"/>异道。<persName>佛</persName>于成道三七日後。欲度阿蓝迦蓝。<g ref="#CB15106">鬱</g>头蓝 <lb ed="X" n="0531a11"/><lb ed="R093" n="0551b08"/>弗不得。因念五人。宜先得度。故往度之。所谓悲二 <lb ed="X" n="0531a12"/><lb ed="R093" n="0551b09"/>仙而不遇雷音。喜五人而堪从法化是也。</p><p xml:id="pX33p0531a1217" cb:place="inline">△三总 <lb ed="X" n="0531a13"/><lb ed="R093" n="0551b10"/>结防问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531a14"/><lb ed="R093" n="0551b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0531a1401">是名转法轮便有涅槃音<note place="inline">至</note>我常如是说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531a15"/><lb ed="R093" n="0551b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0531a1501">初总结機教。法指四谛。以能摧灭见思。运至涅槃。 <lb ed="X" n="0531a16"/><lb ed="R093" n="0551b13"/>故名为轮。<persName>佛</persName>以此法。转入機心。故名转也。是名者 <lb ed="X" n="0531a17"/><lb ed="R093" n="0551b14"/>谓实际理地。本无法轮可转。言转轮者。亦唯是其 <lb ed="X" n="0531a18"/><lb ed="R093" n="0551b15"/>名耳。涅槃音。能被教也。阿罗汉。所被機也。便有者。 <lb ed="X" n="0531a19"/><lb ed="R093" n="0551b16"/>涅槃非真。罗汉假名。言罗汉。言涅槃者。亦唯方便 <lb ed="X" n="0531a20"/><lb ed="R093" n="0551b17"/>有耳。又是名便有。皆承上结归之词。谓<persName>如来</persName>自鹿 <lb ed="X" n="0531a21"/><lb ed="R093" n="0551b18"/>苑一唱。是即名为转轮。从此便有涅槃之教。及罗 <lb ed="X" n="0531a22"/><lb ed="R093" n="0552a01"/>汉之機也。既有涅槃之教。及罗汉之機。是于<persName>佛</persName>宝 <lb ed="X" n="0531a23"/><lb ed="R093" n="0552a02"/>之外。更添法宝僧宝。差别名目。此三宝之所由始 <lb ed="X" n="0531a24"/><lb ed="R093" n="0552a03"/>也。</p><p xml:id="pX33p0531a2402" cb:place="inline">从久下。预防问难<note place="inline">恐有难云。方便之法。亦有渐次。何故初转法轮。便有涅槃 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0531b" n="0531b"/> <lb ed="X" n="0531b01"/><lb ed="R093" n="0552a04"/>音耶。故以上二句防之</note>。言<persName>佛</persName>从久远劫来。即为彼等。赞示涅 <lb ed="X" n="0531b02"/><lb ed="R093" n="0552a05"/>槃之法。权因久成。故今初转法轮。即为演说涅槃 <lb ed="X" n="0531b03"/><lb ed="R093" n="0552a06"/>音也<note place="inline">恐又难云。无学之位。亦非骤及。何故初转法轮。便有罗汉名耶。故以下二句防之</note>。言 <lb ed="X" n="0531b04"/><lb ed="R093" n="0552a07"/>彼等于分段生死之苦。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0401" n="0531b0401"/><anchor xml:id="beg0531b0401" n="0531b0401"/>已<anchor xml:id="end0531b0401"/>永尽。我于多劫<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b0402" n="0531b0402"/><anchor xml:id="beg0531b0402" n="0531b0402"/>已<anchor xml:id="end0531b0402"/>来。 <lb ed="X" n="0531b05"/><lb ed="R093" n="0552a08"/>常以如是之言。称说于彼。故今初转法轮。即许成 <lb ed="X" n="0531b06"/><lb ed="R093" n="0552a09"/>就罗汉名也<note place="inline">问。转照三会。此科義当初转。中转後转。何不具耶。答。文虽不具。義必有之。 <lb ed="X" n="0531b07"/><lb ed="R093" n="0552a10"/>准下文既称<persName>佛</persName>子。则中经方等般若可知</note>。从实施权竟。</p><p xml:id="pX33p0531b0722" cb:place="inline">△二会权归实 <lb ed="X" n="0531b08"/><lb ed="R093" n="0552a11"/>三。一機熟时至。二等赐一乘。三闻法获益。初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b09"/><lb ed="R093" n="0552a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0531b0901">舍利弗当知我见<persName>佛</persName>子等<note place="inline">至</note>今正是其时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531b10"/><lb ed="R093" n="0552a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0531b1001">初根機<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b1001" n="0531b1001"/><anchor xml:id="beg0531b1001" n="0531b1001"/>已<anchor xml:id="end0531b1001"/>熟。权不终权。恐身子未契此旨。故敕以 <lb ed="X" n="0531b11"/><lb ed="R093" n="0552a14"/>当知。既经方等般若。根機<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b1101" n="0531b1101"/><anchor xml:id="beg0531b1101" n="0531b1101"/>已<anchor xml:id="end0531b1101"/>熟。故以<persName>佛</persName>子称之。将 <lb ed="X" n="0531b12"/><lb ed="R093" n="0552a15"/>以大法饶益。故云见也。志求<persName>佛</persName>道句。即成就大志。 <lb ed="X" n="0531b13"/><lb ed="R093" n="0552a16"/>自鄙先心之義。无量句。通指三根。如前云求<persName>佛</persName>诸 <lb ed="X" n="0531b14"/><lb ed="R093" n="0552a17"/>菩萨。大数有八万。乃至云我等千二百。及馀求<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0531b15"/><lb ed="R093" n="0552a18"/>者是也。咸以二句。正明志求。如前云<persName>佛</persName>口所生子。 <lb ed="X" n="0531b16"/><lb ed="R093" n="0552b01"/>合掌瞻仰待。乃至云皆一心合掌。欲听受<persName>佛</persName>语是 <lb ed="X" n="0531b17"/><lb ed="R093" n="0552b02"/>也。曾从二句。极显根熟。如前云曾见诸<persName>佛</persName>。诸根猛 <lb ed="X" n="0531b18"/><lb ed="R093" n="0552b03"/>利。乃至云<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0531b1801" n="0531b1801"/><anchor xml:id="beg0531b1801" n="0531b1801"/>已<anchor xml:id="end0531b1801"/>曾世世。教化如是等是也。又上云 <lb ed="X" n="0531b19"/><lb ed="R093" n="0552b04"/>从久远劫来。赞示涅槃法。则诸<persName>佛</persName>即是释迦。但约 <lb ed="X" n="0531b20"/><lb ed="R093" n="0552b05"/>多劫以至今生。故名为诸。言<persName>佛</persName>自多劫以至今生。 <lb ed="X" n="0531b21"/><lb ed="R093" n="0552b06"/>怜其退大向小。常以权宗接引。故云闻方便说。</p><p xml:id="pX33p0531b2119" cb:place="inline">我 <lb ed="X" n="0531b22"/><lb ed="R093" n="0552b07"/>即下。时节<anchor xml:id="nkr_note_add_0531b2201" n="0531b2201"/><anchor xml:id="beg0531b2201" n="0531b2201"/>已<anchor xml:id="end0531b2201"/>至。即作是念者。既令保证权果。还忆 <lb ed="X" n="0531b23"/><lb ed="R093" n="0552b08"/>出世本怀也。出世本怀。唯为一事。故曰<persName>如来</persName>所以 <lb ed="X" n="0531b24"/><lb ed="R093" n="0552b09"/>出。为说<persName>佛</persName>慧故。是时者。对非时言。如阿含得少为 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0531c" n="0531c"/> <lb ed="X" n="0531c01"/><lb ed="R093" n="0552b10"/>足。非时也。方等犹在门外。非时也。般若无希一餐。 <lb ed="X" n="0531c02"/><lb ed="R093" n="0552b11"/>非时也。今乃复经少时。渐以通泰。故云是时。機熟 <lb ed="X" n="0531c03"/><lb ed="R093" n="0552b12"/>时至竟。</p><p xml:id="pX33p0531c0304" cb:place="inline">△二等赐一乘二。一预防问难。二正明等 <lb ed="X" n="0531c04"/><lb ed="R093" n="0552b13"/>赐。初<note place="inline">难云。既是其时。即当速说。必待三请後说。复何意耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c05"/><lb ed="R093" n="0552b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0531c0501">舍利弗当知钝根小智人著相憍慢者不能信是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c06"/><lb ed="R093" n="0552b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0531c0601">教以当知者。恐其有疑故。钝根小智。指实行声闻。 <lb ed="X" n="0531c07"/><lb ed="R093" n="0552b16"/>著相。指下劣凡夫。憍慢。指实行上慢。然钝根则固 <lb ed="X" n="0531c08"/><lb ed="R093" n="0552b17"/>蔽权宗。小智则不乐大法。著相则滞窒有漏。憍慢 <lb ed="X" n="0531c09"/><lb ed="R093" n="0552b18"/>则妨碍进闻。故于是法。皆不能信。所以必待三请 <lb ed="X" n="0531c10"/><lb ed="R093" n="0553a01"/>而後说也。</p><p xml:id="pX33p0531c1005" cb:place="inline">△三正明等赐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c11"/><lb ed="R093" n="0553a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0531c1101">今我喜无畏于诸菩萨中正直捨方便但说无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c12"/><lb ed="R093" n="0553a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0531c1201">自五千退席。斥过结劝以来。去者去。悔者悔。幷无 <lb ed="X" n="0531c13"/><lb ed="R093" n="0553a04"/>如向所说。钝根小智等流。故云喜无畏也。菩萨者。 <lb ed="X" n="0531c14"/><lb ed="R093" n="0553a05"/>根利智大。解脱虚心。于是众中。不须偏用权巧。不 <lb ed="X" n="0531c15"/><lb ed="R093" n="0553a06"/>用曲顺機宜。故云正直捨方便。但说无上道也。等 <lb ed="X" n="0531c16"/><lb ed="R093" n="0553a07"/>赐一乘竟。</p><p xml:id="pX33p0531c1605" cb:place="inline">△三闻法获益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c17"/><lb ed="R093" n="0553a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0531c1701">菩萨闻是法疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0531c1701" n="0531c1701"/><anchor xml:id="beg0531c1701" n="0531c1701"/>已<anchor xml:id="end0531c1701"/>除<note place="inline">至</note>悉亦当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0531c18"/><lb ed="R093" n="0553a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0531c1801">初二句。正许上根断疑。菩萨。暗指身子等一类上 <lb ed="X" n="0531c19"/><lb ed="R093" n="0553a10"/>根之機。疑有二种。一近疑。谓初闻歎智不知何因 <lb ed="X" n="0531c20"/><lb ed="R093" n="0553a11"/>何缘。二远疑。谓昔见授记。不知为失不失。二疑交 <lb ed="X" n="0531c21"/><lb ed="R093" n="0553a12"/>攻。不能自释。故云疑网。今闻是法。远近俱断。故云 <lb ed="X" n="0531c22"/><lb ed="R093" n="0553a13"/>皆除。</p><p xml:id="pX33p0531c2203" cb:place="inline">下二句。悬示中下成<persName>佛</persName>。罗汉。总指中下之機。 <lb ed="X" n="0531c23"/><lb ed="R093" n="0553a14"/>言菩萨疑网<anchor xml:id="nkr_note_add_0531c2301" n="0531c2301"/><anchor xml:id="beg0531c2301" n="0531c2301"/>已<anchor xml:id="end0531c2301"/>除。自当成<persName>佛</persName>。若中下之機。如千二 <lb ed="X" n="0531c24"/><lb ed="R093" n="0553a15"/>百罗汉之流。虽未即得除疑。<persName>佛</persName>有方便。究竟与记。 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0532a" n="0532a"/> <lb ed="X" n="0532a01"/><lb ed="R093" n="0553a16"/>悉亦当作<persName>佛</persName>也。颂详解自证权实竟。</p><p xml:id="pX33p0532a0115" cb:place="inline">△三颂总结 <lb ed="X" n="0532a02"/><lb ed="R093" n="0553a17"/>以显道同<note place="inline">義颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a03"/><lb ed="R093" n="0553a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532a0301">如三世诸<persName>佛</persName>说法之仪式<note place="inline">至</note>说无分别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a04"/><lb ed="R093" n="0553b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532a0401">上二句。结诸<persName>佛</persName>权实。仪式犹轨则也。言从实施权。 <lb ed="X" n="0532a05"/><lb ed="R093" n="0553b02"/>会权归实。为三世不易之轨则故。</p><p xml:id="pX33p0532a0514" cb:place="inline">下二句。结自证 <lb ed="X" n="0532a06"/><lb ed="R093" n="0553b03"/>权实。亦如是者。谓仿彼诸<persName>佛</persName>仪式也。既仿彼诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0532a07"/><lb ed="R093" n="0553b04"/>仪式。则虽说权乘。会归唯为一事。故云无分别法 <lb ed="X" n="0532a08"/><lb ed="R093" n="0553b05"/>也。颂正为分解竟。</p><p xml:id="pX33p0532a0808" cb:place="inline">△三颂赞法劝信<note place="inline">追颂</note>二。一正颂 <lb ed="X" n="0532a09"/><lb ed="R093" n="0553b06"/>长行。二補颂防难。初二。一颂赞法擧喩。二颂劝信 <lb ed="X" n="0532a10"/><lb ed="R093" n="0553b07"/>无虚。初<note place="inline">追颂中廣颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a11"/><lb ed="R093" n="0553b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532a1101">诸<persName>佛</persName>兴出世悬远値遇难<note place="inline">至</note>时时乃一出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a12"/><lb ed="R093" n="0553b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532a1201">准化城品云。一百八十劫。空过无有<persName>佛</persName>。又云。于昔 <lb ed="X" n="0532a13"/><lb ed="R093" n="0553b10"/>无量劫。空过无有<persName>佛</persName>等。足证悬远義也。妙严品云。 <lb ed="X" n="0532a14"/><lb ed="R093" n="0553b11"/><persName>佛</persName>难得値。如优昙花。又如一眼之龟。値浮木孔。又 <lb ed="X" n="0532a15"/><lb ed="R093" n="0553b12"/>古偈云。<persName>佛</persName>在世时我沉沦。我得人身<persName>佛</persName>灭度等。足 <lb ed="X" n="0532a16"/><lb ed="R093" n="0553b13"/>证値难義也。正使犹纵令也。纵令有<persName>佛</persName>出世。而又 <lb ed="X" n="0532a17"/><lb ed="R093" n="0553b14"/>久默斯要。不务速说。故云说是复难。闻谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a1701" n="0532a1701"/><anchor xml:id="beg0532a1701" n="0532a1701"/>但<anchor xml:id="end0532a1701"/>领其 <lb ed="X" n="0532a18"/><lb ed="R093" n="0553b15"/>文。无量无数劫犹难者。如此方。自迦葉至释迦。相 <lb ed="X" n="0532a19"/><lb ed="R093" n="0553b16"/>去非少时矣。及开演此经。尙有五千退席等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0532a1901" n="0532a1901"/><anchor xml:id="beg0532a1901" n="0532a1901"/>已<anchor xml:id="end0532a1901"/>可 <lb ed="X" n="0532a20"/><lb ed="R093" n="0553b17"/>见也。听与闻同。能字有拣别義。盖必兼解其義。乃 <lb ed="X" n="0532a21"/><lb ed="R093" n="0553b18"/>为能听也。斯人亦复难者。如舍利智称第一。<persName>佛</persName>尙 <lb ed="X" n="0532a22"/><lb ed="R093" n="0554a01"/>谓其以信得入。未便深许。馀可知矣。譬如优昙者。 <lb ed="X" n="0532a23"/><lb ed="R093" n="0554a02"/>藉喩显人。一切爱乐者。喩斯人众所敬仰。天人希 <lb ed="X" n="0532a24"/><lb ed="R093" n="0554a03"/>有者。喩斯人世不多得。时时一出者。喩斯人时不 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0532b" n="0532b"/> <lb ed="X" n="0532b01"/><lb ed="R093" n="0554a04"/>多见。又此虽藉喩显人。实即因人显法。与长行法 <lb ed="X" n="0532b02"/><lb ed="R093" n="0554a05"/>如优昙。似异实同。</p><p xml:id="pX33p0532b0208" cb:place="inline">△二颂劝信无虚<note place="inline">義颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532b03"/><lb ed="R093" n="0554a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532b0301">闻法欢喜赞乃至发一言<note place="inline">至</note>诸<persName>佛</persName>之秘要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532b04"/><lb ed="R093" n="0554a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532b0401">初极显信难。闻法欢喜者。自信作<persName>佛</persName>故。喜而复赞 <lb ed="X" n="0532b05"/><lb ed="R093" n="0554a08"/>者。冀他听闻故。乃至一言赞歎。便为供养三世<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0532b06"/><lb ed="R093" n="0554a09"/>者。以辗转传闻。能令诸<persName>佛</persName>法身不断。慧命常存故。 <lb ed="X" n="0532b07"/><lb ed="R093" n="0554a10"/>是人甚稀有者。以此法人多怨嫉。欢喜者希。且又 <lb ed="X" n="0532b08"/><lb ed="R093" n="0554a11"/>发言称赞。故云甚也。过于优昙者。言上来闻听但 <lb ed="X" n="0532b09"/><lb ed="R093" n="0554a12"/>属自利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0532b0901" n="0532b0901"/><anchor xml:id="beg0532b0901" n="0532b0901"/>已<anchor xml:id="end0532b0901"/>如优昙。此称赞更兼利他。故云过也。又 <lb ed="X" n="0532b10"/><lb ed="R093" n="0554a13"/>过于优昙。虽显能赞人难。而彼人之所以发言称 <lb ed="X" n="0532b11"/><lb ed="R093" n="0554a14"/>赞者。由于欢喜自信。正极显自信之为难耳。</p><p xml:id="pX33p0532b1118" cb:place="inline">汝等 <lb ed="X" n="0532b12"/><lb ed="R093" n="0554a15"/>句。直言劝信。由自信者难。故直以勿疑劝之。</p><p xml:id="pX33p0532b1218" cb:place="inline">我为 <lb ed="X" n="0532b13"/><lb ed="R093" n="0554a16"/>下。曲显不虚。我为法王者。显能说不虚。以若有虚 <lb ed="X" n="0532b14"/><lb ed="R093" n="0554a17"/>妄。则愧称法王矣。普告大众者。显所说不虚。以若 <lb ed="X" n="0532b15"/><lb ed="R093" n="0554a18"/>有虚妄。则难以普告矣。但以一乘等者。正明所说 <lb ed="X" n="0532b16"/><lb ed="R093" n="0554b01"/>之事。此约自所说。以曲显不虚義也。汝等舍利弗。 <lb ed="X" n="0532b17"/><lb ed="R093" n="0554b02"/>呼大众。及当機也。声闻及菩萨。教中下。幷上根也。 <lb ed="X" n="0532b18"/><lb ed="R093" n="0554b03"/>恐其不能谛信。故敕以当知。是妙法。即指今之所 <lb ed="X" n="0532b19"/><lb ed="R093" n="0554b04"/>说。非同权言易出。故云诸<persName>佛</persName>秘要。既诸<persName>佛</persName>秘为心 <lb ed="X" n="0532b20"/><lb ed="R093" n="0554b05"/>要。自非妄言。此约诸<persName>佛</persName>所秘。以曲显不虚義也。由 <lb ed="X" n="0532b21"/><lb ed="R093" n="0554b06"/>此观之。则所说皆无虚妄。有言尽是真实。此而不 <lb ed="X" n="0532b22"/><lb ed="R093" n="0554b07"/>信。则无法可信耳。正颂长行竟。</p><p xml:id="pX33p0532b2213" cb:place="inline">△二補颂防难二。 <lb ed="X" n="0532b23"/><lb ed="R093" n="0554b08"/>一防诸<persName>佛</persName>何故同秘难。二防<persName>如来</persName>何故普告难。初 <lb ed="X" n="0532b24"/><lb ed="R093" n="0554b09"/><note place="inline">难云。今<persName>佛</persName>普告。应是大公无私之理。诸<persName>佛</persName>秘为心要。何所为耶。故此防云</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0532c" n="0532c"/> <lb ed="X" n="0532c01"/><lb ed="R093" n="0554b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532c0101">以五浊恶世但乐著诸欲<note place="inline">至</note>破法堕恶道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c02"/><lb ed="R093" n="0554b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532c0201">言过现诸<persName>佛</persName>。因出浊世。当来诸<persName>佛</persName>。或値恶人。秘是 <lb ed="X" n="0532c03"/><lb ed="R093" n="0554b12"/>法为心要。非得<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c0301" n="0532c0301"/><anchor xml:id="beg0532c0301" n="0532c0301"/>已<anchor xml:id="end0532c0301"/>也。若详释者。五浊众生。五根粘 <lb ed="X" n="0532c04"/><lb ed="R093" n="0554b13"/>滞五尘。如蝇就秽。故云但著诸欲。如是众生。唯知 <lb ed="X" n="0532c05"/><lb ed="R093" n="0554b14"/>有漏因果。无出世心。故云不求<persName>佛</persName>道。当来指未来 <lb ed="X" n="0532c06"/><lb ed="R093" n="0554b15"/><persName>佛</persName>时。未来众生。刚强难化。故称恶人。既称恶人。岂 <lb ed="X" n="0532c07"/><lb ed="R093" n="0554b16"/>能信受大法。故虽闻说一乘。亦迷惑不信受也。以 <lb ed="X" n="0532c08"/><lb ed="R093" n="0554b17"/>不信受故。当起破法罪业因缘。必堕恶道无疑。由 <lb ed="X" n="0532c09"/><lb ed="R093" n="0554b18"/>此观之。则诸<persName>佛</persName>秘为心要者。亦缘不得其人。若果 <lb ed="X" n="0532c10"/><lb ed="R093" n="0555a01"/>是其人。则密在汝边。诸<persName>佛</persName>岂私<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c1001" n="0532c1001"/><anchor xml:id="beg0532c1001" n="0532c1001"/>己<anchor xml:id="end0532c1001"/>哉。</p><p xml:id="pX33p0532c1015" cb:place="inline">△二防<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0532c11"/><lb ed="R093" n="0555a02"/>何故普告难<note place="inline">难云。诸<persName>佛</persName>同秘。应是教外别传之宗。今日普告大众。又何所为耶。故此防 <lb ed="X" n="0532c12"/><lb ed="R093" n="0555a03"/>云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c13"/><lb ed="R093" n="0555a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532c1301">有惭愧淸净志求<persName>佛</persName>道者当为如是等廣赞一乘道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c14"/><lb ed="R093" n="0555a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532c1401">言今日<persName>如来</persName>普告大众者。皆以时至機熟。有诸知 <lb ed="X" n="0532c15"/><lb ed="R093" n="0555a06"/>惭识愧。淸净求道之人。理当为彼廣赞一乘。若不 <lb ed="X" n="0532c16"/><lb ed="R093" n="0555a07"/>然者。诸<persName>佛</persName>岂妄授哉。若详释者。惭谓自惭。谓自惭 <lb ed="X" n="0532c17"/><lb ed="R093" n="0555a08"/>同入法性。独滞小乘故。愧谓愧人。谓愧人议为焦 <lb ed="X" n="0532c18"/><lb ed="R093" n="0555a09"/>芽。诃为败种故。淸净者。诸念不杂。求道者。一心向 <lb ed="X" n="0532c19"/><lb ed="R093" n="0555a10"/>上。如是等人。真为道器。故当为彼廣赞一乘。所谓 <lb ed="X" n="0532c20"/><lb ed="R093" n="0555a11"/>機感盈前。不得不说是也。颂赞法劝信竟。</p><p xml:id="pX33p0532c2017" cb:place="inline">△四颂 <lb ed="X" n="0532c21"/><lb ed="R093" n="0555a12"/>斥过结劝<note place="inline">约義略颂</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c22"/><lb ed="R093" n="0555a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0532c2201">舍利弗当知诸<persName>佛</persName>法如是<note place="inline">至</note>自知当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c23"/><lb ed="R093" n="0555a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0532c2301">初合颂两番斥过。欲斥有过之重。故重呼当機以 <lb ed="X" n="0532c24"/><lb ed="R093" n="0555a15"/>告之。唯为一乘。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c2401" n="0532c2401"/><anchor xml:id="beg0532c2401" n="0532c2401"/>已<anchor xml:id="end0532c2401"/>备闻。故直教以当知。诸<persName>佛</persName>法 <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0533a" n="0533a"/> <lb ed="X" n="0533a01"/><lb ed="R093" n="0555a16"/>如是也。法既如是。则从前所用万亿方便。皆随顺 <lb ed="X" n="0533a02"/><lb ed="R093" n="0555a17"/>機宜而说。非究竟矣。不习学者。谓不曾习学方便 <lb ed="X" n="0533a03"/><lb ed="R093" n="0555a18"/>之法。如长行所谓非<persName>佛</persName>弟子。乃至是增上慢人等。 <lb ed="X" n="0533a04"/><lb ed="R093" n="0555b01"/>言此众既不曾习学。又焉能晓了。是诸<persName>佛</persName>随宜说 <lb ed="X" n="0533a05"/><lb ed="R093" n="0555b02"/>乎。故直斥以不能晓了此也。准长行乃。指过斥人。 <lb ed="X" n="0533a06"/><lb ed="R093" n="0555b03"/>故以不闻不知。不复志求者。为非<persName>佛</persName>弟子。非阿罗 <lb ed="X" n="0533a07"/><lb ed="R093" n="0555b04"/>汉。非辟支<persName>佛</persName>。是增上慢。而此中乃指人斥过。故以 <lb ed="X" n="0533a08"/><lb ed="R093" n="0555b05"/>不习学者。为不能晓了。是<persName>佛</persName>随宜所说。特文偈变 <lb ed="X" n="0533a09"/><lb ed="R093" n="0555b06"/>换之异。而義无殊也。</p><p xml:id="pX33p0533a0909" cb:place="inline">汝等下。義颂结劝信受。言上 <lb ed="X" n="0533a10"/><lb ed="R093" n="0555b07"/>来不能晓了者。固不必论矣。今汝等既<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1001" n="0533a1001"/><anchor xml:id="beg0533a1001" n="0533a1001"/>已<anchor xml:id="end0533a1001"/>了知。诸 <lb ed="X" n="0533a11"/><lb ed="R093" n="0555b08"/><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>为世间之师。随宜所说皆方便之事。相应 <lb ed="X" n="0533a12"/><lb ed="R093" n="0555b09"/>于此一乘深法。无复诸疑惑矣。无复者。犹言无得 <lb ed="X" n="0533a13"/><lb ed="R093" n="0555b10"/>更犯之義。心生大欢喜。自知当作<persName>佛</persName>者。既诫以勿 <lb ed="X" n="0533a14"/><lb ed="R093" n="0555b11"/>疑。又劝以欢喜自信。所以然者。以诸<persName>佛</persName>出世。悬远 <lb ed="X" n="0533a15"/><lb ed="R093" n="0555b12"/>値难。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1501" n="0533a1501"/><anchor xml:id="beg0533a1501" n="0533a1501"/>已<anchor xml:id="end0533a1501"/>値矣。正使出世。说是法难。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1502" n="0533a1502"/><anchor xml:id="beg0533a1502" n="0533a1502"/>已<anchor xml:id="end0533a1502"/>说矣。无 <lb ed="X" n="0533a16"/><lb ed="R093" n="0555b13"/>量数劫。闻是法难。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1601" n="0533a1601"/><anchor xml:id="beg0533a1601" n="0533a1601"/>已<anchor xml:id="end0533a1601"/>闻矣。闻而能听。斯人复难。 <lb ed="X" n="0533a17"/><lb ed="R093" n="0555b14"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1701" n="0533a1701"/><anchor xml:id="beg0533a1701" n="0533a1701"/>已<anchor xml:id="end0533a1701"/>能矣。唯少直下承当。欢喜自信。故作如是结 <lb ed="X" n="0533a18"/><lb ed="R093" n="0555b15"/>劝。准後身子领解文云。我心大欢喜。疑悔永<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a1801" n="0533a1801"/><anchor xml:id="beg0533a1801" n="0533a1801"/>已<anchor xml:id="end0533a1801"/>尽。 <lb ed="X" n="0533a19"/><lb ed="R093" n="0555b16"/>安住实智中。我定当作<persName>佛</persName>。正应乎此<note place="inline">问。自许说诫听以来。数数 <lb ed="X" n="0533a20"/><lb ed="R093" n="0555b17"/>劝信。即属<persName>佛</persName>意。亦觉褈叠。而疏中处处设难。既出私测。寧逃穿凿。或亦别有所说。以解褈叠及穿凿之议 <lb ed="X" n="0533a21"/><lb ed="R093" n="0555b18"/>乎。答。权执难破。真信难生。真信难生故。旋信旋疑。故致<persName>如来</persName>数数劝信。权执难破故。旋破旋起。故致<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0533a22"/><lb ed="R093" n="0556a01"/>处处防难。然则数数劝信者。固<persName>如来</persName>之婆心。处处设难者。亦註家之点眼。语切不厌褈叠。義正岂是穿凿 <lb ed="X" n="0533a23"/><lb ed="R093" n="0556a02"/>哉</note>。<persName>如来</persName>说法竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a24"/><lb ed="R093" n="0556a03"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0631.0533b" n="0533b"/> <lb ed="X" n="0533b01"/><lb ed="R093" n="0556a04"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>法花指掌疏卷一之下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0533b02"/><lb ed="R093" n="0556a05"/> <lb ed="X" n="0533b03"/><lb ed="R093" n="0556a06"/><cb:div type="w"><head>音释</head> <lb ed="X" n="0533b04"/><lb ed="R093" n="0556a07"/><cb:div type="note"><entry><form>诿</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0402" cb:place="inline"><note place="inline">女恚切音<g ref="#CB18000">󴙐</g>累及也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>毙</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0411" cb:place="inline"><note place="inline">毘祭切音敝<g ref="#CB18004">𮛾</g>也前覆也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>擎</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0422" cb:place="inline"><note place="inline">渠京切音檠架也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>萨婆若</form> <lb ed="X" n="0533b05"/><lb ed="R093" n="0556a08"/><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0501"><note place="inline">此云一切智是诸<persName>佛</persName>一心三智究竟极果之总名</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>画一</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0522" cb:place="inline"><note place="inline">伏<g ref="#CB05430">羲</g>画一阳奇之数无二无别也</note>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0533b06"/><lb ed="R093" n="0556a09"/><entry><form>蜗牛</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0603" cb:place="inline"><note place="inline">陵螺也上古华切音瓜</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>骛</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0613" cb:place="inline"><note place="inline">亡遇切音务驰骛也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>靳</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0622" cb:place="inline"><note place="inline">居<g ref="#CB04562">㨷</g>切音近靳制其行也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>綦</form> <lb ed="X" n="0533b07"/><lb ed="R093" n="0556a10"/><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0701"><note place="inline">渠之切音其绮綵也极也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蔡邕</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0713" cb:place="inline"><note place="inline">人名下于容切音雍</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>骤</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0722" cb:place="inline"><note place="inline">锄救切音绉速疾也</note>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>窒</form><cb:def><p xml:id="pX33p0533b0731" cb:place="inline"><note place="inline">陟栗切音 <lb ed="X" n="0533b08"/><lb ed="R093" n="0556a11"/>挃塞也</note>。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0486a1001" to="#end0486a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486b0301" to="#end0486b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486b1301" to="#end0486b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486b1701" to="#end0486b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486b2101" to="#end0486b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486c0601" to="#end0486c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0486c0602" to="#end0486c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0488b2101" to="#end0488b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0488b2201" to="#end0488b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0488b2301" to="#end0488b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0488c2101" to="#end0488c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489a0101" to="#end0489a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489a0301" to="#end0489a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489a0901" to="#end0489a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489a1201" to="#end0489a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0489a1501" to="#end0489a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0489a1502" to="#end0489a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0489a1701" to="#end0489a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0489b0701" to="#end0489b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0489c1501" to="#end0489c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0489c1601" to="#end0489c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0490a2301" to="#end0490a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0490b1101" to="#end0490b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0491a1301" to="#end0491a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0491a1601" to="#end0491a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0491b0201" to="#end0491b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492a0201" to="#end0492a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492a0301" to="#end0492a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492a1501" to="#end0492a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0492a1502" to="#end0492a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0492a1901" to="#end0492a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0492b0501" to="#end0492b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492b0801" to="#end0492b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0492b1501" to="#end0492b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492b2401" to="#end0492b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0492c1501" to="#end0492c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0493b0401" to="#end0493b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0494b0401" to="#end0494b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0495b1901" to="#end0495b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0495c0601" to="#end0495c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0496a2201" to="#end0496a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0496a2202" to="#end0496a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0496a2203" to="#end0496a2203"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0496b0901" to="#end0496b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0496b1301" to="#end0496b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0497a2001" to="#end0497a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0498a1401" to="#end0498a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0498a1501" to="#end0498a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0498a1801" to="#end0498a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0498c0201" to="#end0498c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0498c0301" to="#end0498c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0498c0701" to="#end0498c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0499a0101" to="#end0499a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0499a0201" to="#end0499a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0499a1701" to="#end0499a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0500a1401" to="#end0500a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0500b0901" to="#end0500b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0500b2401" to="#end0500b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0501a1101" to="#end0501a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0501a1201" to="#end0501a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0501a1401" to="#end0501a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0501a1402" to="#end0501a1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0501a1403" to="#end0501a1403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0501c0201" to="#end0501c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0503c1001" to="#end0503c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0504c0101" to="#end0504c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0504c0501" to="#end0504c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">嘱<note type="cf1">X33n0631_p0558c14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">嘱</rdg></app> <app from="#beg0504c0701" to="#end0504c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">嘱<note type="cf1">X33n0631_p0558c14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">嘱</rdg></app> <app from="#beg0505b0501" to="#end0505b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505b1201" to="#end0505b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505b1301" to="#end0505b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505b1501" to="#end0505b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0505b2401" to="#end0505b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0506a1201" to="#end0506a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0506a1601" to="#end0506a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506a2101" to="#end0506a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506b1101" to="#end0506b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0506c1601" to="#end0506c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507b2301" to="#end0507b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0507b2401" to="#end0507b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507c1201" to="#end0507c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0507c1301" to="#end0507c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0508c1401" to="#end0508c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509a0801" to="#end0509a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509a0901" to="#end0509a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509a0902" to="#end0509a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b0301" to="#end0509b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0509b1701" to="#end0509b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0509b2001" to="#end0509b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0510c2301" to="#end0510c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0510c2401" to="#end0510c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0511a0401" to="#end0511a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511b0601" to="#end0511b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511b1101" to="#end0511b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511b1102" to="#end0511b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511b1501" to="#end0511b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511b2201" to="#end0511b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511c0601" to="#end0511c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511c0602" to="#end0511c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511c1301" to="#end0511c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0511c2201" to="#end0511c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0512a2201" to="#end0512a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0512c1801" to="#end0512c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">扬</lem><rdg wit="#wit.orig">扬</rdg></app> <app from="#beg0513a2101" to="#end0513a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0513b0901" to="#end0513b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0513b1101" to="#end0513b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0513c2001" to="#end0513c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0513c2002" to="#end0513c2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0513c2101" to="#end0513c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0514a0601" to="#end0514a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0514a0801" to="#end0514a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0514a2201" to="#end0514a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0515a1901" to="#end0515a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0515b0501" to="#end0515b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0515b1701" to="#end0515b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0515b1801" to="#end0515b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0515b1901" to="#end0515b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0516a1701" to="#end0516a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0516b2101" to="#end0516b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0516b2201" to="#end0516b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0516c1401" to="#end0516c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0516c1402" to="#end0516c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0517a0601" to="#end0517a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0517a2101" to="#end0517a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0517c0101" to="#end0517c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0518a1901" to="#end0518a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0518c0501" to="#end0518c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0519b0801" to="#end0519b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0519b1801" to="#end0519b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0520c2301" to="#end0520c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0521a0401" to="#end0521a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0521a0901" to="#end0521a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0521a2301" to="#end0521a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0521a2401" to="#end0521a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0521b2301" to="#end0521b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0522a1901" to="#end0522a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0522b0701" to="#end0522b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0522b1501" to="#end0522b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0522b1601" to="#end0522b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0522b1701" to="#end0522b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0522b2101" to="#end0522b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0522c1401" to="#end0522c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0523a0801" to="#end0523a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0523a1701" to="#end0523a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0523b0401" to="#end0523b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0523b0701" to="#end0523b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0523b1201" to="#end0523b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0523c1301" to="#end0523c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0524a0901" to="#end0524a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0524a2201" to="#end0524a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0524c0101" to="#end0524c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0524c1301" to="#end0524c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0524c2001" to="#end0524c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0524c2301" to="#end0524c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0524c2302" to="#end0524c2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a0301" to="#end0525a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0525a0601" to="#end0525a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a0701" to="#end0525a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a2301" to="#end0525a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a2401" to="#end0525a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525a2402" to="#end0525a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0525c2001" to="#end0525c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄<note type="cf1">T44n1851_p0658c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0525c2101" to="#end0525c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄<note type="cf1">T44n1851_p0658c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0525c2102" to="#end0525c2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄<note type="cf1">T44n1851_p0658c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0526a0801" to="#end0526a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526a2001" to="#end0526a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526a2101" to="#end0526a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526b0601" to="#end0526b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0201" to="#end0526c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c0801" to="#end0526c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c1101" to="#end0526c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c1601" to="#end0526c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c1901" to="#end0526c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0526c1902" to="#end0526c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527a2001" to="#end0527a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527b0201" to="#end0527b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527b1201" to="#end0527b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527b1501" to="#end0527b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527b1901" to="#end0527b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0527c0501" to="#end0527c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0527c0701" to="#end0527c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0528a0601" to="#end0528a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528a1001" to="#end0528a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528a1801" to="#end0528a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528a2201" to="#end0528a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528b0401" to="#end0528b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528b1101" to="#end0528b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528c1901" to="#end0528c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0528c2301" to="#end0528c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a0301" to="#end0529a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529a1801" to="#end0529a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0529b0801" to="#end0529b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530b0201" to="#end0530b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0530b0501" to="#end0530b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530b1601" to="#end0530b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530c0701" to="#end0530c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0530c1701" to="#end0530c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530c2001" to="#end0530c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530c2201" to="#end0530c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0530c2301" to="#end0530c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0401" to="#end0531b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b0402" to="#end0531b0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b1001" to="#end0531b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b1101" to="#end0531b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b1801" to="#end0531b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531b2201" to="#end0531b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531c1701" to="#end0531c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0531c2301" to="#end0531c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532a1701" to="#end0532a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0532a1901" to="#end0532a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532b0901" to="#end0532b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532c0301" to="#end0532c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0532c1001" to="#end0532c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0532c2401" to="#end0532c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1001" to="#end0533a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1501" to="#end0533a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1502" to="#end0533a1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1601" to="#end0533a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1701" to="#end0533a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533a1801" to="#end0533a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0486a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0486c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0486c0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0488b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488b2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0488b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0488b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488b2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0488c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0488c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0489a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0489a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a1502">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0489a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489a1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0489b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0489c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c1501">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0489c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0489c1601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0490a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490a2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0490b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0490b1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0491a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0491a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0491a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0491a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0491b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0491b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0492a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a1502">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0492a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492a1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0492b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492b0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0492b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0492c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0492c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0493b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0493b0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0494b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0494b0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0495b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0495b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0495c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0495c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0496a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0496a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0496a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0496a2202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0496a2203" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0496a2203">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0496b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0496b0901">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0496b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0496b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0497a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0497a2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0498a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0498a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498a1501">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0498a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0498c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0498c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0498c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0498c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0499a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0499a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0499a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0499a0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0499a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0499a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0500a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0500a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0500b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0500b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0500b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0500b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0501a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0501a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501a1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0501a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0501a1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501a1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0501a1403" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501a1403">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0501c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0501c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0503c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0503c1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0504c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0504c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0504c0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0504c05.15" target="#nkr_note_add_0504c0501">嘱【CB】，嘱【卍续】</note> <note n="0504c0701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0504c07.11" target="#nkr_note_add_0504c0701">嘱【CB】，嘱【卍续】</note> <note n="0505b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0505b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0505b2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0506a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506a1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0506a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0506c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0506c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507b2301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0507b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0507c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0507c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0508c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0508c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0509b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0509b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0509b2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0510c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0510c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0510c2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0511a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511b2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511c0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0511c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0511c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0512a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0512c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0512c1801">扬【CB】，扬【卍续】</note> <note n="0513a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0513b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0513b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513b1101">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0513c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0513c2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513c2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0513c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0513c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0514a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0514a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0514a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0514a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0514a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0514a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0515a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0515a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0515b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0515b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0515b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0515b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0515b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0515b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0515b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0515b1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0516a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0516a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0516b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0516b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0516b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0516b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0516c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0516c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0516c1402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0516c1402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0517a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0517a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0517a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0517a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0517c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0517c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0518a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0518a1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0518c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0518c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0519b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0519b0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0519b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0519b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0520c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0520c2301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0521a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0521a0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0521a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0521a0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0521a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0521a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0521a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0521a2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0521b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0521b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0522a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0522b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0522b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522b1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0522b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522b1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0522b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0522b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0522c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0522c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0523a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0523a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0523b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523b0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0523b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523b0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0523b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0523c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0523c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0524a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0524a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0524c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524c0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0524c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524c1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0524c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524c2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0524c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0524c2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0524c2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0525a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0525a2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0525c2001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0525c20.17" target="#nkr_note_add_0525c2001">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0525c2101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0525c21.05" target="#nkr_note_add_0525c2101">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0525c2102" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X33.0525c21.14" target="#nkr_note_add_0525c2102">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0526a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0526c1902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0526c1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527b1901">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0527c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0527c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0527c0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0528a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0528c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0528c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0529b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0529b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0530b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530c0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0530c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0530c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0530c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b0402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0531c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0531c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0532a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0532c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0532c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>